​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 8

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 8
​ေဒါ်​ေအာင်ဆန်း​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​ေဟာ​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​ပါတယ်။ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​ေဟာ​ေြပာချက်​ေတွကို ြမန်မာပိုင်း​ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​ အပိုင်း​လိုက် တင်ဆက်​ေပး​ခဲ့တာ ြဖစ်ပါတယ်။

အခု အစီအစဉ်မှာ​ေတာ့​ အစိုး​ရဝါဒ သ​ေဘာမတူြခင်း​အ​ေြကာင်း​ ​ေဟာ​ေြပာချက် ​ေနာက်ဆံုး​ပိုင်း​ ကို နား​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။




သမ္မတ Suharto လက်​ေအာက် Indonesia နိုင်ငံကို စစ်တပ် အာဏာရှင် စံနစ် ​ေအာက် ြမန်မာနိုင်ငံနဲ့​ နှိုင်း​ယှဉ် သံုး​သပ်သူ ပညာရှင် တစ်​ေယာက်က ြမန်မာနိုင်ငံရဲ့​ အြဖစ်အပျက်မှာ စစ်တပ်ဟာ ( အရပ်သား​ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေလာကရဲ့​ လက်ထဲက အာဏာကို သိမ်း​ယူခဲ့​တာ) လို့​ ​ေရး​ခဲ့​ပါတယ်။

ဒီနက်ရှိုင်း​တဲ့​ အြမင်နဲ့​ သံုး​သပ်ချက်ကို ြကည့်​မယ် ဆိုရင် ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်ရဲ့​ လုပ်ငန်း​ဟာ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေဆာင်ရွက်ရာမှာ ပါဝင်ရံုမျှ မဟုတ်​ေြကာင်း​ အရပ်သား​ေတွဟာ သူတို့​ရဲ့​ ပိုင်ခွင့်​ ြဖစ်တဲ့​ အခန်း​ကဏ္ဍကို ရပိုင်ခွင့်​ အာမခံချက် ရှိနိုင်​ေအာင် ကျွန်မတို့​ လူ့​ေဘာင်အဖွဲ့​အစည်း​ရဲ့​ အ​ေြခခံ အ​ေဆာက်အအံု တစ်ခုလံုး​ကို ြပန်လည် တည်​ေဆာက်ဖို့​ ြဖစ်​ေြကာင်း​ ​ေကာက်ချက်ချနိုင်ပါတယ်။

ကျွန်မတို့​ဟာ အတိုက်အခံ ပါတီတစ်ခုရဲ့​ လုပ်ငန်း​လို့​ ယူဆနိုင်တဲ့​ အစိုး​ရ တစ်ဖွဲ့​ ​ေနရာမှာ အြခား​ အစိုး​ရ တစ်ဖွဲ့​ကို အစား​ထိုး​ ရံုမျှ လုပ်ငန်း​ကို လုပ်ကိုင်​ေနခဲ့​တာ မဟုတ်ပါဘူး​။

နိုင်ငံ​ေရး​ လှုပ်ရှား​သူ​ေတွရဲ့​ အလုပ်ပဲလို့​ ​ေမျှာ်လင့်​ထား​မှု ရှိနိုင်သလို စံနစ်ြကီး​ အတွင်း​မှာ ဟိုအချက် ဒီအချက် ​ေြပာင်း​လဲ ြပင်ဆင် ​ေပး​ပါရယ်လို့​ အ​ေရး​ ဆိုရံုမျှ လုပ်ကိုင်​ေနတာလည်း​ မဟုတ်ပါဘူး​။ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ ြပည်သူလူထုြကီး​ အတွက် ကျွန်မတို့​ရဲ့​ လိုအင်ဆန္ဒ ​ေပါင်း​စံု အကျံုး​ဝင်တဲ့​ အ​ေြခခံမူြကီး​ တစ်ခုအတွက် အလုပ်လုပ်​ေနတာ အသက်ရှင်​ေနတာ ြဖစ်ပါတယ်။

တကယ်ဆို​ေတာ့​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ လိုအင် ဆန္ဒ​ေတွဟာ အြခား​ အြခား​ေသာ နိုင်ငံ​ေတွက ြပည်သူလူထု​ေတွရဲ့​ လိုအင် ဆန္ဒ ​ေတွနဲ့​ အလွန်အမင်း​ ြခား​နား​ြခင်း​ မရှိပါဘူး​။

စစ်အစိုး​ရက ကျွန်မတို့​ကို အြခား​ ကမ္ဘာ့​ ြပည်သူ​ေတွနဲ့​ အဆက်အသွယ် ကင်း​ကွာ​ေအာင် အြပင်း​အထန် ြကိုး​စား​ေပမယ့်​ ကျွန်မတို့​ဟာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲမှာ တကိုယ်တည်း​ အထီး​ကျန်​ေနတဲ့​ ခံစား​ချက်ကို တခါမျှ မခံစား​ခဲ့​ပါဘူး​။

အဲဒီလို မခံစား​ ခဲ့​ရတာက ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ လူထုကို ​ေြပာ​ေရး​ ဆိုခွင့်​ ပိတ်ပင်တဲ့​ အာဏာရှင် အုပ်ချုပ်​ေရး​ စနစ်နဲ့​ ဖိနိပ် ချုပ်ချယ်မှုကို ဆန့်​ကျင်တဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ လူသား​ ​ေလာက ကမ္ဘာြကီး​ တစ်ခုလံုး​မှာ ပျံ့​နှံ့​ြပီး​ နိုင်ငံ​ေရး​ နယ်နမိတ်နဲ့​ ယဉ်​ေကျး​မှု နယ်နိမိတ် ​ေတွကို ြဖတ်​ေကျာ်​ေနလို့​ ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မ​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​ ​ေနရစဉ် နှစ်​ေတွ အတွင်း​တုန်း​က အြပင်​ေလာကြကီး​နဲ့​ ကျွန်မ အဆက်အသွယ် ြဖစ်တဲ့​ ​ေရဒီယို​ေြကာင့်​ ကျွန်မဟာ ကျွန်မ​ေနထိုင်တဲ့​ လမ်း​ထိပ်ကို ​ေရာက်ဖို့​ လွယ်ကူသ​ေလာက် ကမ္ဘာြကီး​ရဲ့​ အစွန်အဖျား​ကို ​ေရာက်ဖို့​ လွယ်ကူခဲ့​ပါတယ်။

ဘာလင် တံတိုင်း​ြကီး​ ြဖိုချလိုက်တဲ့​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ဆိုဗီယက် အုပ်စု ြပိုကွဲသွား​တဲ့​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ချီလီ နိုင်ငံမှာ အ​ေြခခံ ဥပ​ေဒ ​ေြပာင်း​လဲ​ေရး​ ​ေဆာင်ရွက်ပံု အ​ေြကာင်း​ ၊​ ​ေတာင် ကိုရီး​ယား​ နိုင်ငံမှာ ဒီမိုက​ေရစီ စံနစ် ထူ​ေထာင်မှု တိုး​တက်​ေနပံု အ​ေြကာင်း​ ၊​ ​ေတာင်အာဖရိက နိုင်ငံမှာ လူမျိုး​ အသား​ေရာင် ခွဲြခား​မှု စံနစ် ဖျက်သိမ်း​ ခဲ့​ပံု အ​ေြကာင်း​ေတွကို ကျွန်မ သိခဲ့​ရတာ ​ေရဒီယိုကတဆင့်​ ြဖစ်သလို ပါဘဲ။

ကျွန်မရဲ့​ အိမ်နဲ့​ ကပ်​ေနတဲ့​ အနီး​ပတ်ဝန်း​ကျင်မှာ ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်က ​ေဆာင်ရွက်​ေနတဲ့​ လုပ်ငန်း​ေတွ အ​ေြကာင်း​ကို ကျွန်မ ြကား​ခဲ့​ရတာဟာ ​ေရဒီယိုက တဆင့်​ ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မရဲ့​ မိသား​စု ဆီက ပို့​လို့​ ြပတ်​ေတာင်း​ ြပတ်​ေတာင်း​ ကျွန်မ ရခဲ့​တဲ့​ စာအုပ်​ေတွ အထဲမှာ Vaclav Havel ​ေရး​တဲ့​ ကျမ်း​ေတွ ၊​ Zakharov ရဲ့​ ဘဝ မှတ်တမ်း​ေတွ ၊​ Nelson Mandela နဲ့​ Winnie Mandela တို့​ရဲ့​ အတ္ထုပ္ပတ္တိ​ေတွ ၊​ Timothy Garton Ash ရဲ့​ အ​ေရး​အသား​ေတွ ပါဝင်ခဲ့​ပါတယ်။ ဥ​ေရာပမှာ ြဖစ်ြဖစ် ၊​ ​ေတာင်အာဖရိကမှာ ြဖစ်ြဖစ် ၊​ ​ေတာင်အ​ေမရိက မှာြဖစ်ြဖစ် ၊​ အာရှမှာ ြဖစ်ြဖစ် တရား​မျှတမှုနဲ့​ လွတ်လပ်မှုကို ​ေတာင်း​ဆို​ေနြကတဲ့​ ြပည်သူလူထု​ေတွ ရှိြကတဲ့​ ​ေနရာတိုင်း​မှာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ မိတ်​ေဆွ​ေတွနဲ့​ မဟာမိတ်​ေတွ ရှိြကပါတယ်။

ကျွန်မ​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်က လွတ်လာတဲ့​ အခါမှာ ​ေတာင်အာဖရိက နိုင်ငံက လူမဲ ြပည်သူ​ေတွရဲ့​ သတ္တိ ဗျတ္တိနဲ့​ ဒုက္ခ သုက္ခများ​ အ​ေြကာင်း​ အမှန်တရား​နဲ့​ အညီ ​ေနထိုင်ြခင်း​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ အင်အား​မဲ့​ သူတို့​ရဲ့​ အင်အား​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ ဘဝ ြဖစ်သလို သူတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ သူတို့​ရဲ့​ ဘဝ ြဖစ်တယ်လို့​ ယံုြကည်ြက သူ​ေတွဆီက ကျွန်မတို့​ ယူနိုင်တဲ့​ သင်ခန်း​စာများ​ အ​ေြကာင်း​ေတွကို အခါအခွင့်​သင့်​တိုင်း​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အဖွဲ့​ေတွကို ကျွန်မ​ေြပာခဲ့​ပါတယ်။

ကျွန်မဟာ အ​ေရှ့​ ဥ​ေရာပ နိုင်ငံများ​က ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှု အ​ေြကာင်း​ကို မြကာခဏ ​ေြပာခဲ့​လို့​ ြဖစ်​ေကာင်း​ြဖစ်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်မကို Dissident (အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ) တစ်​ေယာက်ရယ်လို့​ ​ေခါ်​ေဝါ် သံုး​နှံုး​ လာြကပါတယ်။

မူလက Vaclav Havel ဟာ Dissident (အစိုး​ရဝါဒ) ​ေဝဖန်သူ ဆိုတဲ့​ ​ေဝါဟာရကို ​ေကျနပ် အား​ရ ရှိခဲ့​ဟန် မတူပါဘူး​။ ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ ဒီ​ေဝါဟာရဟာ ( Czechoslovakia ) နိုင်ငံက လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှုမှာ ပါဝင်တဲ့​ သူနဲ့​ အြခား​သူ​ေတွကို အ​ေနာက်တိုင်း​ သတင်း​သမား​ေတွက ခတ်နှိပ်ခဲ့​တဲ့​ တံဆိပ် ြဖစ်လို့​ ပါဘဲ။

အဲဒီ​ေနာက်မှာ သူက သူ့​တိုင်း​ြပည်မှာ ြဖစ်ပျက်​ေနတာ​ေတွနဲ့​ အဆက်အစပ်ြပုြပီး​ အစိုး​ရဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွနဲ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှုကို ဘယ်လို့​ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်​ဆိုသင့်​ေြကာင်း​ အ​ေသး​စိတ် ရှင်း​လင်း​ခဲ့​ပါတယ်။ သူရဲ့​ ယံုြကည်ချက်က အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှု တစ်ခုရဲ့​ အ​ေြခခံ လုပ်ငန်း​ဟာ အမှန်တရား​ရဲ့​ အကျိုး​အတွက် ရွက်​ေဆာင်ဖို့​ ြဖစ်တယ်။

ဆိုလိုတာက လူ့​ဘဝ ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်​ေတွရဲ့​ အကျိုး​အတွက် ရွက်​ေဆာင်ဖို့​ ြဖစ်တယ်။ အဲဒီလို ရွက်​ေဆာင် ြကိုး​ပမ်း​မှုဟာ လူပုဂ္ဂိုလ် အသီး​သီး​နဲ့​ သူတို့​ရဲ့​ လွတ်လပ်ြပီး​ အမှန်တရား​နဲ့​ ညီတဲ့​ ဘဝ ​ေနထိုင်ပိုင်ခွင့်​ကို ကာကွယ်မှု အဆင့်​ေရာက်​ေအာင် တိုး​တက်သွား​သင့်​တယ်။ ဆိုလိုတာက လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ ကာကွယ်မှုနဲ့​ တရား​ဥပ​ေဒ ​ေလး​စား​ေရး​ အတွက် တိုက်ပွဲဝင်မှုတို့​ ြဖစ်တယ် ဆိုတဲ့​ ယံုြကည်ချက် ပါဘဲ။

ဒီလို ဖွင့်​ဆိုပံုဟာ လွန်ခဲ့​တဲ့​ နှစ်​ေတွမှာ ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်က ​ေဆာင်ရွက်​ေနခဲ့​တာ ြဖစ်တဲ့​ လုပ်ငန်း​ေတွကို အင်မတန် အား​ရဖွယ် ​ေကာင်း​ေလာက်​ေအာင် ​ေဖာ်ြပ​ေနသလား​ မှတ်ခဲ့​ရလို့​ ကျွန်မတို့​ဟာ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွ ြဖစ်တယ် ဆိုတာကို ကျွန်မ ​ေကျ​ေကျနပ်နပ် လက်ခံခဲ့​ပါတယ်။

အာဏာပိုင်​ေတွရဲ့​ မျက်လံုး​နဲ့​ ြကည့်​ြပီး​ ြမင်တဲ့​ ကျွန်မတို့​ ပါတီရဲ့​ တရား​ဝင် အ​ေနအထား​ဟာ အ​ေရး​မြကီး​လှပါဘူး​။

ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွ အ​ေနနဲ့​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အ​ေြခခံ လုပ်ငန်း​ဟာ လွန်ခဲ့​တဲ့​ နှစ်​ေတွမှာ ရှိခဲ့​တဲ့​ အနှစ်သာရ အတိုင်း​ တည်ြမဲ​ေနြပီး​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ ရည်ရွယ်ချက်​ေတွဟာလည်း​ လွန်ခဲ့​တဲ့​နှစ်​ေတွမှာ ရှိခဲ့​တဲ့​ အနှစ်သာရ အတိုင်း​ တည်ြမဲ ​ေနလို့​ ြဖစ်ပါတယ်ရှင်။

0 comments:

Post a Comment