အဖွင့်စာမျက်နှာ



..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..::..
..............

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 1

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 1

ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​​ေဟာ​​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​​ပါတယ်။​ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​​ေဟာ​​ေြပာချက်​​ေတွကို ဘီဘီစီ​ြမန်မာပိုင်း​​ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​​ အပိုင်း​​လိုက် တင်ဆက်​​ေပး​​ထား​တာ ြဖစ်ပါတယ်။​

အခု အစီအစဉ်မှာ​​ေတာ့​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေဟာ​​ေြပာချက် ပထမပိုင်း​​ကို နား​​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။​

လွတ်လပ်ခွင့​်​ အ​​ေြကာင်း​
ဘီဘီစီ ကတဆင့​်​ အခုလို မိတ်​​ေဆွ တို့​​ကို စကား​​​ေြပာရတာ ကျွန်မ အဖို့​​မှာ အင်မတန်မှ ထူး​​ြခား​​တဲ့​​ အဓိပ္ပာယ် ​​ေဆာင်ပါတယ်။​ အဓိပ္ပာယ်က ဘာလဲ ဆို​​ေတာ့​​ ကျွန်မဟာ တရား​​ဝင် အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှုရှိ​​ေသာ လူပုဂ္ဂိုလ် တစ်​​ေယာက် တဖန် ြပန်လို့​​ ြဖစ်ြပီဆိုတဲ့​​ အဓိပ္ပာယ် ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မဟာ တရား​​ဝင် အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှု မရှိ​​ေသာ လူတစ်​​ေယာက် ြဖစ်​​ေနခဲ့​​ တုန်း​​က ဆိုလိုတာက ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​​ ​​ေနခဲ့​​ရစဉ် တုန်း​​က ကျွန်မကို စကား​​​ေြပာခဲ့​​သူဟာ ဘီဘီစီ ြဖစ်ပါတယ်။​ ကျွန်မက နား​​​ေထာင်ခဲ့​​ ရသူပါ။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ အဲဒီလို နား​​​ေထာင် ရတဲ့​​အတွက် လွတ်လပ်မှု တစ်မျိုး​​ ကိုလည်း​​ ကျွန်မ ရခဲ့​​ပါတယ်။​ အြခား​​​ေသာ လူပုဂ္ဂိုလ် တို့​​ရဲ့​​ အ​​ေတွး​​အြမင်ကို စူး​​စမ်း​​ နိုင်ြခင်း​​ ဆိုတဲ့​​ လွတ်လပ်မှု ြဖစ်ပါတယ်။​ လူပုဂ္ဂိုလ်ချင်း​​ အ​​ေတွး​​အြမင် ဖလှယ်ရတာ မျိုး​​နဲ့​​​ေတာ့​​ တထပ်တည်း​​ တူညီတယ်လို့​​ မ​​ေခါ် နိုင်ပါဘူး​​​ေပါ့​​။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ လူသား​​ချင်း​​ ဆက်သွယ်မှု ပံုစံ တမျိုး​​ ြဖစ်တယ်လို့​​ ​​ေခါ်နိုင်ပါတယ်။​

ကိုယ့​်​ရဲ့​​ အ​​ေတွး​​ အ​​ေခါ် ၊​​ ကိုယ့​်​ရဲ့​​ ​​ေမျှာ်လင့​်​ချက် ၊​​ ကိုယ့​်​ရဲ့​​ အရယ်အ​​ေမာ ဆိုတာ​​ေတွကို မျှ​​ေဝချင် လို့​​ ​​ေနာက်ြပီး​​ တခါတ​​ေလမှာ ကိုယ့​်​ရဲ့​​ ​​ေဒါသ ၊​​ ကိုယ့​်​ရဲ့​​ ​​ေဒါမနဿ ကိုပင်လျှင် မျှ​​ေဝချင် လို့​​ သူတပါး​​ လူသား​​​ေတွနဲ့​​ လွတ်လပ်စွာ ဆက်သွယ်ခွင့​်​ ဆိုတာဟာ ဘယ်​​ေသာ အခါမှ ချိုး​​​ေဖာက်တာ ခံရဖို့​​ မသင့​်​တဲ့​​ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ တစ်ခု ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒီ​​ေန့​​ ကျွန်မဟာ မိတ်​​ေဆွတို့​​နဲ့​​ လူကိုယ်တိုင် မ​​ေတွ့​​မဆံု နိုင်​​ေသာ်လည်း​​ပဲ ကျွန်မ အဖို့​​​ေရာ ​​ေနာက်ြပီး​​ လွတ်လပ်မှု ကင်း​​မဲ့​​ြခင်း​​လို့​​ ကျွန်မ​​ေခါ်ချင်တဲ့​​ ဝမ်း​​နည်း​​ဖွယ်ရာ ​​ေကာင်း​​လှတဲ့​​ အ​​ေြခအ​​ေနြကီး​​မှာ ​​ေနထိုင်​​ေနရတဲ ြဖစ်တဲ့​​ ကမ္ဘာ တဝှမ်း​​လံုး​​က တြခား​​ သူ​​ေတွ အဖို့​​​ေရာ လွတ်လပ်ခွင့​်​ ဆိုတာ ဘယ်လို အဓိပ္ပါယ် အနှစ်သာရ ြပည့​်​ဝ သလဲ ဆိုတာနဲ့​​ ပတ်သက်ြပီး​​ ကျွန်မရဲ့​​ အ​​ေတွး​​အြမင် ​​ေတွကို မိတ်​​ေဆွ တို့​​ဆီ ​​ေရာက်​​ေအာင် မျှ​​ေဝ ​​ေပး​​လိုက်ြခင်း​​ အား​​ြဖင့​်​ လူသား​​ချင်း​​ ဆက်သွယ် နိုင်ခွင့​်​ ဆိုတဲ့​​ ကျွန်မရဲ့​​ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ကို အခုလို သံုး​​စွဲခွင့​်​ ရရှိြခင်း​​ အတွက် ကျွန်မ အင်မတန်မှ ​​ေကျး​​ဇူး​​ တင်လှပါတယ်။​

ပထမ ဦး​​ဆံုး​​ အြကိမ် ကျွန်မ ဖတ်ဖူး​​ခဲ့​​တဲ့​​ ကိုယ်တိုင်​​ေရး​​ အထုပ္ပတ္တိ စာအုပ်ဟာ အ​​ေန​​ေတာ် ြဖစ်တာလို့​​ ​​ေခါ်ရမလား​​ ၊​​ အတိတ်နိမိတ် ြဖစ်တယ်လို့​​ ​​ေခါ်ရမလား​​၊​​ နှစ်ခုစလံုး​​ပဲလို့​​ ​​ေြပာ​​ေကာင်း​​ ​​ေြပာနိုင်မလား​​၊​​ ( Seven Years Solitary ) ​​ေထာင်မှာ တ​​ေယာက်ထဲ ခုနှစ်နှစ် ဆိုတဲ့​​ စာအုပ် ြဖစ်ပါတယ်။​ Hungarian အမျိုး​​သမီး​​ တ​​ေယာက် ​​ေရး​​ခဲ့​​တာပါ။​ ၁၉၅ဝ ြပည့​်​လွန်နှစ်​​ေတွရဲ့​​ အ​​ေစာပိုင်း​​ ကာလတုန်း​​က သူတို့​​ဆီမှာ ကွန်ြမူနစ်ပါတီ အတွင်း​​ ြဖုတ်ထုတ် ပွဲြကီး​​​ေတွ ြဖစ်​​ေပါ် ​​ေနစဉ် အတွင်း​​တုန်း​​က အာဏာ ရှိသူ​​ေတွနဲ့​​ ဆန့​်​ကျင်ဖက် ဂိုဏ်း​​မှာ ပါဝင်ခဲ့​​တဲ့​​ အမျိုး​​သမီး​​ တစ်​​ေယာက် ​​ေရး​​ခဲ့​​တာပါ။​

တစ်​​ေယာက်ထဲ ​​ေနရတဲ့​​ အမျိုး​​သမီး​​ တစ်​​ေယာက်ဟာ လူသား​​ချင်း​​ ဆက်သွယ်မှု ဆိုလို့​​ ​​ေန့​​စဉ်နဲ့​​ အမျှ သူ့​​ရဲ့​​ မာန်ကို ချိုး​​နိုင်သ​​ေလာက် ချိုး​​ဖို့​​ စဉ်း​​စား​​​ေနတဲ့​​ ​​ေယာက်ျား​​ြကီး​​ ​​ေတွနဲ့​​ ဆက်သွယ်မှု သာလျှင် ရှိတဲ့​​ အထဲက နှစ်နဲ့​​ချီြပီး​​ ြကာ​​ေအာင် ဦး​​​ေနှာက်ကလည်း​​ ထက်ြမက်ြမဲ ၊​​ စိတ်ဓါတ် ကလည်း​​ မကျဘဲ ​​ေနနိုင်ခဲ့​​တာ ဟာ ဘယ်လို ဆံုး​​ြဖတ်ချက် ​​ေြကာင့​်​ ပါလိမ့​်​ ၊​​ ဘယ်လို့​​ ြကံရည် ဖန်ရည်​​ေြကာင့​်​ ပါလိမ့​်​ဆိုြပီး​​ အဲဒီတုန်း​​က ၁၃နှစ် အရွယ် ကျွန်မဟာ စိတ်ဝင်တစား​​ ြဖစ်ခဲ့​​မိပါတယ်။​

အစိုး​​ရ ဝါဒကို သ​​ေဘာမတူတဲ့​​ လုပ်ငန်း​​ထဲ ဝင်​​ေရာက်ဖို့​​ ၊​​ ​​ေနာက်ြပီး​​ အဲဒီ လုပ်ငန်း​​မှာ ဇွဲနဘဲနဲ့​​ ​​ေနဖို့​​ ဆံုး​​ြဖတ်ထား​​သူ​​ေတွရဲ့​​ အဖို့​​ရာမှာ ဒီလိုအပ်ချက်ဟာ ဆံုး​​ရှံုး​​မှုကို ြကိုတွက် ြပီး​​ ြပင်ဆင်ထား​​ရတဲ့​​ အ​​ေြခခံ အကျဆံုး​​ လိုအပ်ချက် တစ်ခု ြဖစ်ပါတယ်။​ အမှန်မှာ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ ဆံုး​​ရှံုး​​ြခင်း​​ဟာ အစိုး​​ရ ဝါဒကို ​​ေဝဖန်သူ​​ေတွရဲ့​​ ဘဝ အစိတ်အပိုင်း​​ အြကီး​​ြကီး​​ တစ်ခု ြဖစ်ပါတယ်။​

ဘယ်လို ပုဂ္ဂိုလ်မျိုး​​ ​​ေတွဟာ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ ဆံုး​​ရှံုး​​မှု လမ်း​​​ေြကာင်း​​ကို ​​ေလျှာက်ဖို့​​ တမင်တကာ ​​ေရွး​​ချယ် တတ်ြကပါသလဲ ၊​​ Max Weber က​​ေတာ့​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​ သမား​​​ေတွ အဖို့​​ အဆံုး​​အြဖတ် ြဖစ်​​ေစနိုင် ​​ေလာက်​​ေအာင် အ​​ေရး​​ြကီး​​ တဲ့​​ အရည်အချင်း​​ ၃ခုဟာ စိတ်ဓါတ်ြပင်း​​ထန်ြခင်း​​ ၊​​ တာဝန်သိြခင်း​​၊​​ အ​​ေရး​​ြကီး​​တာ နဲ့​​ အ​​ေရး​​မြကီး​​တာကို ခွဲြခား​​ နိုင်ြခင်း​​တို့​​ ြဖစ်တယ်လို့​​ ​​ေြပာပါတယ်။​

ပထမ အချက်ြဖစ်တဲ့​​ စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ြပင်း​​ထန်ထန်နဲ့​​ ခွန်အား​​ စိုက်ထုတ် လုပ်ကိုင်ြခင်း​​ ြဖစ်တယ်လို့​​ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့​်​ဆိုပါတယ်။​ အဲဒီလို စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ထန်မှုမျိုး​​ဟာ ​​ေဘး​​အန္တရာယ် အများ​​ဆံုး​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​မျိုး​​ ြဖစ်တဲ့​​ ၊​​ အစိုး​​ရ ဝါဒကို သ​​ေဘာမတူတဲ့​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​မှာ ပါဝင်ြပီး​​ လုပ်ကိုင်သူ​​ေတွ အဖို့​​ အလွန့​်​အလွန် အ​​ေရး​​ြကီး​​ ပါတယ်။​

ကျန်တဲ့​​ နိုင်ငံသား​​များ​​နဲ့​​ တသီး​​တြခား​​ ​​ေလာကမှာ ​​ေနထိုင်ဖို့​​ ၊​​ အစိုး​​ရ ဝါဒ ​​ေဝဖန်မှု ​​ေလာကမှာ ​​ေနထိုင်ဖို့​​ ၊​​ ​​ေြကညာြပီး​​​ေတာ့​​ ြဖစ်​​ေစ ၊​​ မ​​ေကျညာဘဲနဲ့​​ ြဖစ်​​ေစ ၊​​ ဆံုး​​ြဖတ်ချက် ချမှတ်သူ လူတိုင်း​​ လူတိုင်း​​ရဲ့​​ အတွင်း​​ သန္တာန်မှာ အဲဒီလို စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ထန်မှုမျိုး​​ ရှိ​​ေနရပါတယ်။​

ဒီ​​ေလာကမှာ ​​ေနထိုင်သူ လူထူး​​လူဆန်း​​​ေတွကို အမှတ်အသား​​ ြပုနိုင်ဖို့​​ရာ ၊​​ အြပင်ပန်း​​ လက္ခဏာ ရယ်လို့​​​ေတာ့​​ မရှိပါဘူး​​။​ အန်အယ်ဒီ အမျိုး​​သား​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အဖွဲ့​​ချုပ်ရဲ့​​ ဌာနချုပ်ကို ရံုး​​ဖွင့​်​တဲ့​​ရက် ဘယ်ရက်မဆို လာြကည့​်​ပါ ၊​​ ​​ေရစိမ်ခံ အြကမ်း​​ခံ အဖွဲ့​​ဝင်​​ေတွ အတွက် စီစဉ်ထား​​တဲ့​​ ခ​​ေနာနီ ခ​​ေနာ်နဲ့​​ ပံုမလှ ပန်း​​မလှ ခပ်ရိုး​​ရိုး​​ အ​​ေဆာက်အဦ က​​ေလး​​တခုပါ။​ ဒီအ​​ေဆာက်အဦကို အန်အယ်ဒီ တင်း​​ကုပ်ဆိုြပီး​​ အ​​ေခါ်ခံ ရတာဟာြဖင့​်​ တစ်ြကိမ် မက​​ေတာ့​​ပါဘူး​​။​

ဒီလို ​​ေခါ်ြကတဲ့​​ သူ​​ေတွဟာ စာနာတဲ့​​ စိတ်နဲ့​​​ေရာ ၊​​ မြကာခဏ ဆိုသလို ချီး​​ကျူး​​တဲ့​​ စိတ်နဲ့​​​ေရာ ြပံုး​​ြပီး​​ ​​ေခါ်ြက​​ေလ့​​ ရှိတာ ြဖစ်တဲ့​​ အတွက် ကျွန်မတို့​​ကလည်း​​ စိတ်မဆိုး​​ ပါဘူး​​။​ တကယ်​​ေတာ့​​ ကမ္ဘာမှာ ဩဇာ သက်​​ေရာက်မှု အြကီး​​မား​​ဆံုး​​ လှုပ်ရှား​​မှု တစ်ခုဟာ တင်း​​ကုပ် တစ်ခုထဲမှာ အစြပုခဲ့​​တာ မဟုတ်လား​​။​

ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ လူ​​ေနစရာ ြကပ်ြကပ်တည်း​​တည်း​​နဲ့​​ ခပ်စုပ်စုပ် ရံုး​​ခန်း​​မှာ သူလိုကိုယ်လို ပံုပန်း​​သဏ္ဍာန် အများ​​ြကီး​​ ​​ေပါက်တဲ့​​ လူ​​ေတွကို မိတ်​​ေဆွတို့​​ ​​ေတွ့​​ရပါလိမ့​်​မယ်။​ ကဗျာဆန်ဆန် ပံုမကျပန်း​​မကျ ဆံပင်ပံုစံ ြကီး​​နဲ့​​ အဲဒီ သက်ြကီး​​ ရွယ်အိုြကီး​​က ၊​​ သတင်း​​စာ ဆရာ လက်​​ေဟာင်း​​ြကီး​​ တစ်​​ေယာက်ပါ ၊​​ သူက အစိုး​​ရ ဝါဒ ​​ေဝဖန်သူ ထိပ်တန်း​​ ပုဂ္ဂိုလ်ြကီး​​ တစ်​​ေယာက်တည်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ ​​ေထာင်ထဲမှာ နှစ်​​ေပါင်း​​ ၂ဝ ြကာြပီး​​ လွတ်လာတဲ့​​ အချိန်မှာ သူ့​​ရဲ့​​ စိတ်မချမ်း​​​ေြမ့​​ဖွယ်ရာ အ​​ေတွ့​​အြကံု​​ေတွ အ​​ေြကာင်း​​ စာအုပ်တအုပ်ကို ချက်ြခင်း​​ ​​ေကာက်ြပီး​​ ​​ေရး​​ပါတယ်။​

စာအုပ်နံမည်က ( Is This A Human Hell ) ( ဘာလဲဟဲ့​​ လူ့​​ငရဲ ) တဲ့​​။​ ဗမာြပည်မှာ ယံုြကည်ချက်​​ေြကာင့​်​ အကျဉ်း​​ကျ ​​ေနသူ​​ေတွ ​​ေထာင်နဲ့​​ချီ​​ေအာင် ရှိ​​ေနဆဲ ဆိုတာကို အမှတ်ရ ​​ေန​​ေစဖို့​​ အတွက် ဆိုြပီး​​ သူက ​​ေထာင်အကင်္ျီ အြပာ​​ေရာင်ကို အြမဲ ဝတ်ပါတယ်။​ မျက်နှာမှာ ​​ေသာက ​​ေသာ်လည်း​​​ေကာင်း​​ ၊​​ အရိပ်အ​​ေရာင် ကင်း​​ရှင်း​​တဲ့​​ ​​ေဟာဒီ သပ်သပ် ရပ်ရပ်နဲ့​​ မျက်မှန်နဲ့​​ အမျိုး​​သမီး​​ က​​ေတာ့​​ ​​ေထာင်ထဲမှာ ၉နှစ် ​​ေနခဲ့​​ ရသူ ဆရာဝန် တစ်​​ေယာက်ပါ။​

လွန်ခဲ့​​တဲ့​​ ၃နှစ်မှာ သူလွတ်လပ်လာတဲ့​​ အချိန်က စလို့​​ သူဟာ ကျွန်မတို့​​ ပါတီရဲ့​​ လူမှု​​ေရး​​နဲ့​​ လူသား​​ ဒုက္ခ ကယ်ဆယ် ​​ေစာင့​်​​ေရှာက်​​ေရး​​ လုပ်ငန်း​​​ေတွမှာ ဝင်​​ေရာက်ြပီး​​ အား​​လပ်ရက် ရယ်လို့​​ မရှိ​​ေအင် လုပ်ကိုင် ​​ေနခဲ့​​ပါတယ်။​ အသက် ဂဝ ​​ေကျာ် အရွယ်ပိုင်း​​ ​​ေရာက်​​ေနတဲ့​​ ခင်ဖို့​​ ​​ေကာင်း​​တဲ့​​ အဖွား​​အိုြကီး​​ တချို့​​လည်း​​ ရှိပါတယ်။​

သူတို့​​ဟာ ၁၉၉ရ ခုနှစ် က စြပီး​​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ရံုး​​ခန်း​​ကို မှန်မှန် ​​ေရာက်လာ​​ေလ့​​ ရှိသူ​​ေတွပါ။​ အဲဒီနှစ်ဟာ ကျွန်မတို့​​ အဖို့​​ ( Tsunami ) ဒီ​​ေရလှိုင်း​​လံုး​​ြကီး​​ ရိုက်ခတ်ခဲ့​​တဲ့​​ နှစ် တစ်နှစ်ပါဘဲ။​ အဲဒီနှစ်မှာ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှု လှိုင်း​​လံုး​​ အြကီး​​ြကီး​​ရဲ့​​ ဒဏ်​​ေြကာင့​်​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အ​​ေရး​​ လှုပ်ရှား​​​ေနသူ အ​​ေြမာက်အြမား​​ဟာ ​​ေထာင်ထဲ ​​ေရာက်ကုန်ခဲ့​​ ပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ ပါတီရဲ့​​ အစည်း​​အ​​ေဝး​​ တစ်ခုမှာ ကျွန်မက ဖမ်း​​ဆီး​​ ထိန်း​​သိမ်း​​ခံ ခဲ့​​ရသူ​​ေတွရဲ့​​ ဇနီး​​ သား​​မယား​​​ေတွကို​​ေရာ သား​​ငယ် သမီး​​ငယ်​​ေတွ ကို​​ေရာ မိအို ဖအို ​​ေတွကို​​ေရာ ​​ေြပာပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ ​​ေဆာင်ရွက်​​ေနတဲ့​​ အ​​ေရး​​ကို ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့​​ ​​ေထာက်ခံြကပါ။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ လက်​​ေြမှာက် အရှံုး​​​ေပး​​မှာ မဟုတ်​​ေြကာင်း​​ ၊​​ ​​ေထာက်ထဲ မ​​ေရာက်ပဲ ကျန်ခဲ့​​တဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ တစ်​​ေတွဟာ ​​ေထာင်ထဲ ​​ေရာက်လို့​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​ ချုပ်ချယ် ခံရသူ​​ေတွရဲ့​​ အလံ​​ေတာ်ကို ​​ေကာက်ကိုင် ခဲ့​​ြကတဲ့​​ သတ္တိခဲ​​ေတွ အထဲမှာ အခုန ​​ေြပာတဲ့​​ ခင်ဖို့​​ ​​ေကာင်း​​တဲ့​​ အဖွား​​အိုြကီး​​​ေတွလည်း​​ ပါဝင်ပါတယ်။​ သူတို့​​ဟာ ခိုင်ြမဲတဲ့​​ စိတ်ဓါတ် အင်အား​​ ြကီး​​ြကီး​​မား​​မား​​နဲ့​​ အလံ​​ေတာ်ကို ကိုင်စွဲြမဲ ကိုင်စွဲ​​ေနြကပါတယ်။​

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures ..Part 2

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures ..Part 2
​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​​ေဟာ​​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​​ပါတယ်။​ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​​ေဟာ​​ေြပာချက်​​ေတွကို ြမန်မာပိုင်း​​ ဘီဘီစီ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​​ အပိုင်း​​လိုက် တင်ဆက်​​ေပး​​ထား​တာ ြဖစ်ပါတယ်။​

အခု အစီအစဉ်မှာ​​ေတာ့​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေဟာ​​ေြပာချက် ဒုတိယပိုင်း​​ကို နား​​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။​

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 3

Reith Lectures 3

ကဗျာဟာ လူသား​​​ေတွကို အညီအညွတ် ြဖစ်​​ေအာင် ဖန်တီး​​နိုင်တဲ့​​ စွမ်း​​ပကား​​ြကီး​​ တခု ြဖစ်ပါတယ်။​ သူ့​​မှာ ​​ေဒသ နယ်နမိတ် ​​ေသာ်လည်း​​​ေကာင်း​​၊​​ ကာလ နယ်နမိတ် ​​ေသာ်လည်း​​​ေကာင်း​​ မရှိပါဘူး​​။​

​​ေထာင်ဝတ်စံု အြပာ​​ေရာင် ရှပ်အကင်္ျီကို ဝတ်​​ေလ့​​ရှိတဲ့​​ ဦး​​ဝင်း​​တင်ဟာ သူရင်ဆိုင်ခဲ့​​ရတဲ့​​ အစစ်အ​​ေဆး​​ အ​​ေမး​​အြမန်း​​ ဒဏ်​​ေတွကို ခံနိုင်ရည် ရှိဖို့​​ အတွက် Henley ရဲ့​​ ( Invictus ) ကဗျာကို အား​​ကိုး​​ခဲ့​​ပါတယ်။​

ဒီကဗျာဟာ လွတ်လပ်​​ေရး​​ တိုက်ပွဲ ကာလအတွင်း​​ထဲ တုန်း​​က ကျွန်မရဲ့​​ ဖခင်နဲ့​​ သူတို့​​​ေခတ် ​​ေခါင်း​​​ေဆာင် ​​ေတွကို စိတ်ဓါတ်အင်အား​​ ြဖည့​်​တင်း​​​ေပး​​ခဲ့​​ ပါတယ်။​ အလား​​တူစွာဘဲ ဒီကဗျာဟာ တြခား​​​ေခတ်​​ေတွမှာ တြခား​​နိုင်ငံ​​ေတွမှာ လွတ်လပ်​​ေရး​​ တိုက်ပွဲ ဝင်သူ ​​ေတွကိုလည်း​​ စိတ်ဓါတ်အင်အား​​ ြဖည့​်​တင်း​​​ေပး​​ခဲ့​​တဲ့​​ လက္ခဏာ ရှိပါတယ်။​

‘တိုက်ပွဲ ဝင်ြခင်း​​နဲ့​​ ပင်ပန်း​​ ဆင်း​​ရဲြခင်း​​ ၊​​ ​​ေသွး​​သံရဲရဲ ကျလျက်နဲ့​​ ဦး​​​ေခါင်း​​မညွတ်ြခင်း​​၊​​ အသက်ပင်လျှင် ​​ေသဆံုး​​ရြခင်း​​၊​​ ဒါ​​ေတွ အား​​လံုး​​ဟာ လွတ်လပ်မှု အတွက် ြဖစ်ပါတယ်’

စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ြပင်း​​ထန်ထန်နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ လိုချင်တဲ့​​ ဒီလွတ်လပ်မှု ဆိုတာ ဘာပါလဲ။​ ကျွန်မတို့​​ အထဲမှာ စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ထန်မှု အရှိဆံုး​​လို့​​ ​​ေခါ်ရမယ့​်​ အစိုး​​ရ ဝါဒ ​​ေဝဖန်သူ​​ေတွဟာ လွတ်လပ်မှုနဲ့​​ ပတ်သက်ြပီး​​ ပညာရှင်​​ေတွ ​​ေြပာတဲ့​​ သ​​ေဘာတရား​​ ​​ေတွကို အလွန်အကျွံြကီး​​ စိတ်ဝင်စား​​​ေနတာ မဟုတ်ပါဘူး​​။​

လွတ်လပ်မှု ဆိုတဲ့​​ စကား​​လံုး​​ကို ဘယ်လို နား​​လည်ပါသလဲလို့​​ သူတို့​​ကို ရှင်း​​ြပခိုင်း​​မယ် ဆိုခဲ့​​လို့​​ ရှိရင် နိုင်ငံ​​ေရး​​ အကျဉ်း​​သား​​​ေတွ ရှိ​​ေတာ့​​မှာ မဟုတ်တာတို့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ လွတ်လပ်စွာ ​​ေြပာဆိုခွင့​်​ ၊​​ သတင်း​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​နဲ့​​ လွတ်လပ်စွာ စည်း​​ရံုး​​ခွင့​်​ ရှိလာမှာတို့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ ကျွန်မတို့​​ဟာ ကျွန်မတို့​​ လိုချင်တဲ့​​ အစိုး​​ရမျိုး​​ကို ​​ေရွး​​ချယ်နိုင်တယ်တို့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ ရိုး​​ရိုး​​ က​​ေလး​​ဘဲ သိမ်း​​ကျံုး​​ြပီး​​​ေတာ့​​ ကျွန်မတို့​​ဟာ ကျွန်မတို့​​ လုပ်ချင်တာကို လုပ်နိုင်မယ်တို့​​ စသြဖင့​်​ အဲဒီလို သူတို့​​ရဲ့​​ ရင်ထဲမှာ အရှိဆံုး​​ စိတ်ဝင်စား​​မှု​​ေတွကို သူတို့​​ တသီြကီး​​ ထုတ်​​ေြပာဖွယ်ရာ အများ​​ဆံုး​​ ရှိပါတယ်။​

ဒီလို အ​​ေြပာအဆိုဟာ အ​​ေတွး​​အြမင် ရိုး​​စင်း​​လွန်တဲ့​​ ​​ေလသံ ​​ေပါက်နိုင်ပါတယ်။​ ဆိုး​​ကျိုး​​ ြဖစ်မလား​​ မ​​ေြပာတတ်​​ေအာင် ရိုး​​စင်း​​လွန်း​​တဲ့​​ ​​ေလသံ ​​ေပါက်နိုင်ပါတယ်။​

ဒါ​​ေပမယ့​်​ ဒီလို အ​​ေြပာအဆို​​ေတွမှာ ​​ေတွ့​​ြမင်ရတဲ့​​ အချက်က လွတ်လပ်မှုဆိုတာ ဒဿနိက ​​ေဗဒ အြမင်နဲ့​​ အြငင်း​​အခုန် ြပုြပီး​​ ​​ေဖာ်ထုတ်ရတဲ့​​ အယူအဆ တစ်ခုမျှသာမဟုတ် လက်​​ေတွ့​​ အလုပ်လုပ်ကိုင်ြပီး​​ ရ​​ေအာင် ယူရတဲ့​​ လက်ဆုပ်လက်ကိုင် ြမင်နိုင်တဲ့​​ အရာ ြဖစ်တယ် ဆိုတဲ့​​ နား​​လည်ပံု နား​​လည်နည်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မ ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​​ ထိန်း​​သိမ်း​​ခံရတဲ့​​ အချိန်ကာလ အသီး​​သီး​​ရဲ့​​ အဆံုး​​မှာ အကျယ်ချုပ်က လွတ်လာတဲ့​​ အတွက် ဘယ်လို ခံစား​​ရပါသလဲလို့​​ ကျွန်မကို ​​ေမး​​ြကတဲ့​​ အခါတိုင်း​​ ဘယ်လိုမှ ထူး​​ထူး​​ြခား​​ြခား​​ မခံစား​​မိပါဘူး​​ ၊​​ ဘာြဖစ်လို့​​လဲ ဆို​​ေတာ့​​ ကျွန်မရဲ့​​ စိတ်ဟာ အစဉ်အြမဲ လွတ်လပ်​​ေနခဲ့​​လို့​​ ြဖစ်ပါတယ်လို့​​ ကျွန်မ ​​ေြဖ​​ေလ့​​ ရှိပါတယ်။​

ကိုယ့​်​ရဲ့​​ အမှား​​အမှန် ဆင်ြခင်ဉာဏ်နဲ့​​ ညီညွတ်တဲ့​​ လမ်း​​​ေြကာင်း​​ကို ​​ေလျှာက်ြခင်း​​ အား​​ြဖင့​်​ ရရှိတဲ့​​ အတွင်း​​ စိတ်ဓါတ် လွတ်လပ်မှု အ​​ေြကာင်း​​ကို ကျွန်မ မြကာခဏ ​​ေြပာခဲ့​​ပါတယ်။​

Isaiah Berlin က​​ေတာ့​​ လွတ်လပ်မှုကို အတွင်း​​စိတ်ဓ​​ေလ့​​ ြဖစ်​​ေစြခင်း​​ အား​​ြဖင့​်​ ​​ေပါ်​​ေပါက်နိုင်တဲ့​​ ဆိုး​​ကျိုး​​​ေတွကို သတိ​​ေပး​​ခဲ့​​ပါတယ်။​ သူက ဒီလို ဆိုပါတယ်။​

‘ စိတ်ဓါတ်အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှုကို ရှုြမင်ရာ၌ အလား​​တူစွာပင် ကိုယ်ကျင့​်​သီလ အား​​ြဖင့​်​ ​​ေအာင်နိုင်မှုကို ရှုြမင်ရာ၌ လွတ်လပ်မှု အ​​ေပါ်တွင် ပိုမို၍ အ​​ေြခခံကျ​​ေသာ နား​​လည်ပံု ၊​​ နား​​လည်နည်း​​ ၊​​ ​​ေအာင်နိုင်မှု အ​​ေပါ်တွင် ပိုမို၍ သာမန် အြမင်ရှိ​​ေသာ နား​​လည်ပံု နား​​လည်နည်း​​ တို့​​နဲ့​​ ခွဲြခား​​၍ ရှုြမင်ရ​​ေပမည်။​ သို့​​မဟုတ်ပါက လွတ်လပ်ခွင့​်​ တည်း​​ ဟူ​​ေသာ အမည်ကို သံုး​​စွဲလျက် သ​​ေဘာတရား​​ အား​​ြဖင့​်​ အြမင် ရှုတ်​​ေထွး​​မှု အန္တရာယ်ကို လည်း​​​ေကာင်း​​ ၊​​ လက်​​ေတွ့​​ အား​​ြဖင့​်​ ဖိနှိပ်မှု တရား​​သည် ဟူ​​ေသာ အဆံုး​​အြဖတ် အန္တရာယ် ကိုလည်း​​​ေကာင်း​​ ြကံု​​ေတွ့​​ရ​​ေပလိမ့​်​မည်’ တဲ့​​။​

တြခား​​ လွတ်လပ်မှု အား​​လံုး​​ရဲ့​​ ​​ေနရာမှာ စိတ်ဓါတ် အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှုကို အစား​​ထိုး​​မယ် ဆိုရင် ​​ေကျနပ်ဖွယ်ရာ ရှိပါတယ်လို့​​ လက်ခံြခင်း​​ဟာ ဘာမှ မလုပ်မကိုင်ဘဲ ​​ေနြခင်း​​နဲ့​​ အရှံုး​​​ေပး​​ အညံ့​​ခံြခင်း​​ စခန်း​​ကို ဆိုက်​​ေအာင် ပို့​​နိုင်တဲ့​​ အန္တရာယ် ရှိတာ အမှန် ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒါ​​ေပမယ့​်​ အတွင်း​​စိတ်ဓါတ် အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှုကို နား​​လည်ပံု နား​​လည်နည်း​​ဟာ လူ့​​အခွင့​်​အ​​ေရး​​နဲ့​​ တရား​​ ဥပ​​ေဒ စိုး​​မိုး​​​ေရး​​ ဆိုတဲ့​​ အား​​ထုတ်မှုကို အင်အား​​ ြဖည့​်​တင်း​​ ​​ေပး​​နိုင်ပါတယ်။​

ဗုဒ္ဓ အယူဝါဒက အဆံုး​​စွန် လွတ်​​ေြမာက်ြခင်း​​ဟာ လိုချင်မှု မှန်သမျှက လွတ်​​ေြမာက်ြခင်း​​ ြဖစ်တယ်လို့​​ ဆံုး​​မပါတယ်။​ အဲဒီ​​ေတာ့​​ ဗုဒ္ဓရဲ့​​ အဆံုး​​အမဟာ လူ့​​အခွင့​်​အ​​ေရး​​နဲ့​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​ ြပုြပင် ​​ေြပာင်း​​လဲမှု ရှိ​​ေစမယ့​်​ လွတ်လပ်မှုကို လိုချင်ြခင်း​​ အ​​ေြခခံတဲ့​​ လူထု လှုပ်ရှား​​မှု​​ေတွနဲ့​​ သဟဇာတ မြဖစ်ဖူး​​လို့​​ ​​ေစာဒက တက်တာ ရှိနိုင်ပါတယ်။​

ဒါ​​ေပမယ့​်​ ( ၂ဝဝရ ) ခုနှစ်မှာ ြမန်မာ နိုင်ငံက ဗုဒ္ဓဘာသာ ရဟန်း​​ သံဃာ​​ေတာ်များ​​ဟာ ​​ေမတ္တာပို့​​ ချီတက်ပွဲ ဆင်နွဲ ြကစဉ်တုန်း​​က သူတို့​​ဟာ စား​​ကုန်​​ေသာက်ကုန် ​​ေဈး​​နှုန်း​​​ေတွ အြကီး​​အကျယ် ြမင့​်​တက် ကုန်​​ေအာင် ဖန်တီး​​ခဲ့​​တဲ့​​ ​​ေလာင်စာ​​ေဈး​​နှုန်း​​ ရုတ်တရက် တအား​​ြကီး​​ ြမှင့​်​တင်မှုကို ကန့​်​ကွက် ဆန္ဒြပခဲ့​​ ြကတာ ြဖစ်ပါတယ်။​

သူတို့​​ဟာ လူထုြကီး​​မှာ လက်လှမ်း​​မှီတဲ့​​ စား​​ကုန် ​​ေသာက်ကုန် ြပည့​်​စံုြခင်း​​ ဆိုတဲ့​​ အ​​ေြခခံ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ ရရှိဖို့​​ အတွက် ဘာသာ​​ေရး​​ ဩဇာ အရှိန်အဝါကို သံုး​​စွဲြပီး​​ အ​​ေရး​​ဆိုခဲ့​​ ြကတာ ြဖစ်ပါတယ်။​

စိတ်ဓါတ် အား​​ြဖင့​်​ လွတ်လပ်မှုကို အယံုအြကည် ရှိတာနဲ့​​ဘဲ ၊​​ လူသတ္တဝါ​​ေတွဟာ လူသတ္တဝါနဲ့​​ တူ​​ေအာင် ​​ေနနိုင် ထိုင်နိုင်ဖို့​​ ရာမှာ မရှိမြဖစ်ဖူး​​လို့​​ အများ​​တကာ ရှုြမင်ြကတဲ့​​ အ​​ေြခခံ အခွင့​်​အ​​ေရး​​နဲ့​​ လွတ်လပ်မှု​​ေတွ အတွက် လက်​​ေတွ့​​ လိုအပ်ချက်ကို ဂရုမစိုက်ပဲ ​​ေနလိုက်ရမယ် မဟုတ်ပါဘူး​​။​

ကျွန်မ အင်မတန် တန်ဖိုး​​ထား​​တဲ့​​ အ​​ေြခခံ လူ့​​အခွင့​်​အ​​ေရး​​ တစ်ခုက​​ေတာ့​​ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ်က လွတ်လပ်​​ေရး​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ြမန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုက​​ေရစီ လှုပ်ရှား​​မှုကို စတင်လျှင် စတင်ချင်း​​ အချိန်က စလို့​​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ လူ့​​​ေဘာင် အဖွဲ့​​အစည်း​​ တစ်ခုလံုး​​မှာ ြပန့​်​ပွား​​​ေနတဲ့​​ အား​​ယုတ်​​ေစလှတဲ့​​ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ်ကို ကျွန်မတို့​​ ရင်ဆိုင်ခဲ့​​ ြကရပါတယ်။​

ြမန်မာနိုင်ငံကို အလည်အပတ် ​​ေရာက်လာသူ​​ေတွက ြမန်မာ​​ေတွဟာ ​​ေဖာ်​​ေရွတယ် ၊​​ ဧည့​်​ဝတ်​​ေကျတယ်ရယ်လို့​​ ၊​​ ချက်ြခင်း​​ ​​ေြပာတတ်ြကပါတယ်။​ သူတို့​​ ​​ေြပာတတ် ြက​​ေသး​​တဲ့​​ ဝမ်း​​နည်း​​ဖွယ်ရာ စကား​​တစ်ခွန်း​​က ြမန်မာ​​ေတွဟာ များ​​​ေသာအား​​ြဖင့​်​ နိုင်ငံ​​ေရး​​ ြပဿနာ ​​ေတွကို ​​ေဆွး​​​ေနွး​​ဖို့​​ ​​ေြကာက်တတ်ြကတယ် ဆိုတဲ့​​ စကား​​ပါဘဲ။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ လွတ်လပ်မှုအတွက် တိုက်ပွဲ ဝင်ြကြပီ ဆိုတဲ့​​ အခါမှာ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ်ဟာ လွတ်​​ေအာင် ​​ေရှာင်ရမယ့​်​ ပထမ ဦး​​ဆံုး​​ ရန်သူ ြဖစ်ပါတယ်။​ ​​ေနာက်ြပီး​​ မြကာခဏ ြဖစ်တက်တာက ဒီရန်သူဟာ ခရီး​​လမ်း​​ဆံုး​​ကို ​​ေရာက်တဲ့​​ အထိ ရှိ​​ေနတတ်တဲ့​​ ရန်သူ ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒါ​​ေပမယ့​်​ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ်က လွတ်လပ်ြခင်း​​ဟာ ရာနှုန်း​​ြပည့​်​ ြဖစ်ရမယ် မဟုတ်ပါဘူး​​။​ တိုက်ပွဲကို ဆက်လက်ြပီး​​ ဆင်နွှဲနိုင်ဖို့​​ရာ အလံုအ​​ေလာက် ြဖစ်ဖို့​​သာ လိုပါတယ်။​ ​​ေနာက်ြပီး​​ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ် ရှိတဲ့​​ အထဲက တိုက်ပွဲကို ဆက်လက် ဆင်နွှဲဖို့​​ ဆိုတာ ရဲစွမ်း​​သတ္တိ ြကီး​​ြကီး​​မား​​မား​​ လိုပါတယ်။​

‘မဟုတ်ပါ။​ ကျွန်မ မ​​ေြကာက်ပါ။​ ဤ​​ေထာင်တွင်း​​ အကျဉ်း​​ကျညများ​​တွင် တစ်နှစ် အသက်ရှင်ြပီး​​​ေနာက် သူ့​​ကို အမည်တပ်ြခင်း​​က ပင်လျှင် ထွက်​​ေြပး​​ြခင်း​​ ြဖစ်သည့​်​ ဝမ်း​​နည်း​​ ​​ေြကကွဲြခင်း​​ ​​ေလာကထဲသို့​​ ကျွန်မ ထွက်​​ေြပး​​ပါမည်။​ မမှန်ပါ။​ ကျွန်မ ​​ေြကာက်ပါသည်။​ သို့​​​ေပမယ့​်​ ရှင်တို့​​ သတိမြပုမိ သကဲ့​​သို့​​ အသွင်​​ေပါက် ​​ေစလိုက်ပါ။​’ တဲ့​​။​

Ratushinskaya ရဲ့​​ အဲဒီ စာ​​ေြကာင်း​​​ေတွမှာ ​​ေဖာ်ထုတ်တဲ့​​ ရဲရင့​်​ြခင်း​​ဟာ အစိုး​​ရ ​​ေဝဖန်သူ​​ေတွ အဖို့​​ ​​ေန့​​စဉ် အ​​ေတွ့​​အြကံု ြဖစ်ပါတယ်။​ သူတို့​​ဟာ သူတို့​​ရဲ့​​ တာဝန် ​​ေတွကို ​​ေဆာင်ရွက် ​​ေနတဲ့​​ အခါမှာ မ​​ေြကာက်တဲ့​​ဟန်ကို ​​ေဆာင်ပါတယ်။​ သူတို့​​ရဲ့​​ ရဲ​​ေဘာ်ရဲဘက် ​​ေတွလဲဘဲ ဟန်​​ေဆာင်​​ေနြကတယ် ဆိုတာကို မြမင်တဲ့​​ဟန် ​​ေဆာင်ပါတယ်။​

ဒါဟာ အတွင်း​​တမျိုး​​ အြပင်တမျိုး​​ အမူအရာ မဟုတ်ပါဘူး​​။​

ဒါဟာ တ​​ေန့​​ြပီး​​ တ​​ေန့​​ တချိန်ြပီး​​ တချိန် အသိစိတ်ဓါတ် ရှိရှိနဲ့​​ ထပ်ကာ ထပ်ကာ ​​ေမွး​​ြမူ​​ေနရတဲ့​​ သတ္တိစိတ် ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒါဟာ ရက်စက် ြကမ်း​​ြကုတ်ြခင်း​​နဲ့​​ မတရား​​ မမျှတြခင်း​​က ဖန်တီး​​လိုက်လို့​​ ြဖစ်​​ေပါ်လာတဲ့​​ ​​ေြကာက်ရွံ့​​စိတ် က​​ေနြပီး​​ လွတ်လပ်ပိုင်ခွင့​်​ကို ကျွန်မတို့​​ ရတဲ့​​အချိန် ​​ေရာက်တဲ့​​အထိ လွတ်လပ်မှု တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲရမယ့​်​ ပံုစံ ြဖစ်ပါတယ်။​

Akhmatova နဲ့​​ Ratushinskaya တို့​​ဟာ Russian လူမျိုး​​​ေတွပါ။​ Henley က အဂင်္လိပ် လူမျိုး​​ပါ။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ ဖိနှိပ်မှု ​​ေအာက်မှာ ရပ်တည်နိုင်ဖို့​​ တိုက်ပွဲဝင်ြခင်း​​နဲ့​​ ကိုယ့​်​ြကမ္မာရဲ့​​ အရှင်သခင် ကိုယ့​်​ဝိဉာဉ်ရဲ့​​ ဦး​​စီး​​ပဲ့​​ကိုင် ကိုယ်တိုင်ြဖစ်ဖို့​​ စိတ်ဓါတ် ြပင်း​​ထန်ြခင်း​​ ဆိုတာ ​​ေတွက​​ေတာ့​​ လူမျိုး​​အား​​လံုး​​မှာ ​​ေတွ့​​ြမင်ရတဲ့​​ အြခင်း​​အရာ ြဖစ်ပါတယ်။​

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 4

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 4

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​​ေဟာ​​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​​ပါတယ်။​

အခု အစီအစဉ်မှာ​​ေတာ့​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေဟာ​​ေြပာချက် စတုတ္ထပိုင်း​​ကို နား​​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။​


--

ကမ္ဘာတဝှမ်း​​ လူသား​​​ေတွရဲ့​​ လွတ်လပ်ချင်တဲ့​​ လိုအင်ဆန္ဒကို အ​​ေရှ့​​အလယ်ပိုင်း​​ ​​ေဒသမှာ ြဖစ်​​ေပါ်တဲ့​​ စိတ်လှုပ်ရှား​​ဖွယ်ရာ အ​​ေြခအ​​ေန ​​ေတွက ကျွန်မတို့​​ကို ြပလိုက်ပါြပီ။​

ြမန်မာ ြပည်သူ​​ေတွပါ တြခား​​ တိုင်း​​ြပည်​​ေတွက ြပည်သူ​​ေတွလိုဘဲ ဒီအ​​ေြခအ​​ေန အြဖစ်အပျက် ​​ေတွ​​ေြကာင့​်​ စိတ်လှုပ်ရှား​​ြကပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ စိတ်ဝင်စား​​မှုက အထူး​​သြဖင့​်​ ထက်သန်ပါတယ်။​ ဘာြဖစ်လို့​​လဲ ဆို​​ေတာ့​​ (Tunisia) နိုင်ငံမှာ ြဖစ်ခဲ့​​တဲ့​​ ၂ဝ၁ဝ ဒီဇင်ဘာ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ၁၉ဂဂ အံုြကွမှု ဒီနှစ်ခုမှာ မှတ်သား​​​ေလာက်စရာ တူညီချက်​​ေတွ ရှိ​​ေနလို့​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ နှစ်ခုစလံုး​​ဟာ ြဖစ်တဲ့​​ အချိန်မှာ အ​​ေသး​​အဖွဲ အ​​ေရး​​မြကီး​​လို့​​ ထင်ရတဲ့​​ အြဖစ်အပျက်​​ေတွက စခဲ့​​ပါတယ်။​

(Tunisia) နိုင်ငံက ြမို့​​တြမို့​​မှာ သစ်သီး​​ ​​ေရာင်း​​တဲ့​​ ​​ေဈး​​သည် တစ်​​ေယာက်ဟာ အ​​ေြခခံ လူ့​​အခွင့​်​အ​​ေရး​​ ​​ေတွရဲ့​​ အ​​ေရး​​ြကီး​​ပံုကို ​​ေမ့​​နိုင်​​ေလာက် စရာ မရှိ​​ေအာင် ြပသခဲ့​​တာ ကမ္ဘာ တဝှမ်း​​က မသိခဲ့​​ ပါဘူး​​။​ သာမန် ​​ေယာက်ျား​​ တစ်​​ေယာက်ကလဲဘဲ သူ့​​ရဲ့​​ လူ့​​ဂုဏ် သိက္ခာ ပိုင်ဆိုင်ခွင့​်​ဟာ သူ့​​အဖို့​​ အသက်ထက်ပင်လျှင် ပိုြပီး​​ တန်ဘိုး​​ ရှိ​​ေြကာင်း​​ကို တ​​ေလာကလံုး​​ သိ​​ေအာင် ြပသခဲ့​​ပါတယ်။​

ဒီကိစ္စဟာ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ြကီး​​ တခုလံုး​​ ြဖစ်​​ေပါ်လာ​​ေစတဲ့​​ အ​​ေြကာင်း​​ရင်း​​ ြဖစ်ခဲ့​​ပါတယ်။​

ြမန်မာနိုင်ငံမှာ ရန်ကုန်ြမို့​​က လက်ဖက်ရည်ဆိုင် တစ်ဆိုင်မှာ တက္ကသိုလ် ​​ေကျာင်း​​သား​​​ေတွနဲ့​​ ရပ်ကွက်ထဲက လူ​​ေတွ ရန်ပွဲ ြဖစ်တဲ့​​ ကိစ္စမှာ ​​ေကျာင်း​​သား​​​ေတွရဲ့​​ အြမင်အား​​ြဖင့​်​ မတရား​​ ဘူး​​လို့​​ ယူဆတဲ့​​ နည်း​​လမ်း​​​ေတွကို သံုး​​ြပီး​​ ရဲအဖွဲ့​​က ြပဿနာကို ကိုင်တွယ်ခဲ့​​ပါတယ်။​

ဒါကို အ​​ေြကာင်း​​ြပုြပီး​​ ဆန္ဒြပပွဲ​​ေတွ ​​ေပါ်​​ေပါက်ခဲ့​​ရာမှာ ( ဖုန်း​​​ေမာ် ) အမည်ရှိတဲ့​​ ​​ေကျာင်း​​သား​​ တစ်​​ေယာက် ​​ေသဆံုး​​ရတဲ့​​ အြဖစ်ထိ​​ေအာင် ​​ေရာက်သွား​​ခဲ့​​ပါတယ်။​ ဒီအြဖစ်အပျက်ဟာ ြမန်မာ့​​ ဆိုရှယ်လစ် လမ်း​​စဉ်ပါတီရဲ့​​ အာဏာရှင် စနစ်ကို ကန့​်​ကွက်တဲ့​​ ြပည်လံုး​​ကျွတ် ဆန္ဒြပပွဲ ​​ေတွကို ​​ေပါ်​​ေပါက်​​ေစခဲ့​​တဲ့​​ အ​​ေြကာင်း​​ရင်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

တခါတုန်း​​က မိတ်​​ေဆွ တစ်​​ေယာက် ​​ေြပာဖူး​​တာ ရှိပါတယ်။​ ကုလား​​အုတ်ရဲ့​​ ​​ေကျာရိုး​​ကို ကျိုး​​​ေစခဲ့​​တဲ့​​ ​​ေကာက်ရိုး​​ဟာ သည်း​​မခံနိုင်​​ေလာက်​​ေအာင် ​​ေလး​​လံလာခဲ့​​တယ် ဆိုတာ ၊​​ ကုလား​​အုတ်ြကီး​​က မှန်ထဲမှာ သူ့​​ကိုသူ ြမင်သွား​​လို့​​ ြဖစ်မယ်လို့​​ သူထင်တဲ့​​ အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေြပာပါတယ်။​ သယ်ပိုး​​​ေနရတဲ့​​ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး​​ြကီး​​ဟာ လက်မခံ နိုင်​​ေလာက်​​ေအာင် ြကီး​​မား​​ ​​ေနတယ် ဆိုတာကို ကုလား​​အုတ်ြကီး​​ သိြမင်သွား​​လို့​​ ြဖစ်မယ်၊​​ သူ​​ေခွလဲ သွား​​တယ် ဆိုတာကလည်း​​ အမှန်မှာ ဒါ​​ေလာက် ​​ေလး​​လံလွန်း​​လှတဲ့​​ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး​​ ြကီး​​ကို ဆက်လက် ြပီး​​​ေတာ့​​ သယ်ပို့​​​ေနဖို့​​ ြငင်း​​ဆန် လိုက်တဲ့​​ သ​​ေဘာ ြဖစ်မယ်လို့​​ သူထင်တဲ့​​ အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေြပာပါတယ်။​

( Tunis ) မှာ​​ေရာ ၊​​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ​​ေရာ လူထု ခံစား​​ ​​ေနရတဲ့​​ မတရား​​ မမျှတမှုနဲ့​​ ဖိနှိပ် ချုပ်ချယ်မှု ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုး​​ ြကီး​​​ေတွဟာ ခံနိုင်စွမ်း​​ မရှိ​​ေအာင် ဘယ်​​ေလာက် ြကီး​​မား​​ ​​ေနတယ် ဆိုတာ ြပည်သူ​​ေတွ သိြမင်သွား​​​ေအာင် ဘယ်​​ေလာက် ြကီး​​မား​​​ေနတယ် ဆိုတာ ြပည်သူ​​ေတွ သိြမင် သွား​​​ေအာင် လူငယ်နှစ်​​ေယာက်တို့​​ရဲ့​​ ​​ေသဆံုး​​မှု​​ေတွက မှန်​​ေထာင်ြပီး​​ ြပသခဲ့​​ပါတယ်။​

လူငယ်​​ေတွဟာ လွတ်လပ်မှုကို အလွန်အမင်း​​ လိုချင်ြကတယ် ဆိုတာ သဘာဝ တရား​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ စံုလင်လာတဲ့​​ အ​​ေတာင်သစ် ​​ေတွကို ြဖန့​်​ချင် ဆန့​်​ချင်တဲ့​​ ဆန္ဒဟာ သူ့​​အလိုလို ြဖစ်​​ေပါ်လာတာနဲ့​​ အမျှ ခွန်အား​​လဲဘဲ ြကီး​​မား​​ပါတယ်။​ ( Tunisia ) ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​မှာ လူငယ်​​ေတွ ​​ေရှ့​​တန်း​​က ထွက်ြကတယ် ဆိုတာ ြမန်မာနိုင်ငံက ကျွန်မတို့​​ အဖို့​​ အံ့​​ဩဖွယ်ရာ မြဖစ်ပါဘူး​​။​ သူတို့​​ရဲ့​​ ဘဝ ​​ေနထိုင်မှု ပံုသဏ္ဍာန်ကို သူတို့​​ဖာသာ ဆံုး​​ြဖတ်ခွင့​်​ ​​ေပး​​ပါဆိုြပီး​​ ​​ေတာင်း​​ဆိုခဲ့​​ြကသူ​​ေတွ အထဲမှာ ပရိသတ် ြကိုက်တဲ့​​ ( Rap ) အဆို​​ေတာ် တစ်​​ေယာက် ထင်ထင်ရှား​​ရှား​​ ပါဝင်ခဲ့​​တယ် ဆိုတာကလဲ အံ့​​ဩ ဖွယ်ရာ မြဖစ်ပါဘူး​​။​

ဒီ​​ေန့​​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ (Rap) အဆို​​ေတာ် လူငယ်​​ေတွဟာ (Generation Wave) ( မျိုး​​ဆက်သစ် လူငယ် ) အဖွဲ့​​ရဲ့​​ အဓိက မဏ္ဍိုင် ြဖစ်ပါတယ်။​ ဒီအဖွဲ့​​ဟာ ဒီမိုက​​ေရစီနဲ့​​ လူ့​​အခွင့​်​အ​​ေရး​​ အတွက် ထက်ထက်သန်သန် ဦး​​တည် ​​ေဆာင်ရွက်​​ေနြပီး​​ ပါတီသဏ္ဍာန် မဟုတ်တဲ့​​ အဖွဲ့​​တစ်ခု ြဖစ်ပါတယ်။​ သူတို့​​ အထဲက တချို့​​ဟာ ရဟန်း​​ သံဃာ​​ေတာ် ​​ေတွရဲ့​​ ​​ေရွှဝါ​​ေရာင် ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ ​​ေနာက်ပိုင်း​​မှာ ​​ေထာင်သွင်း​​ အကျဉ်း​​ချ ခံခဲ့​​ရပါတယ်။​

သူတို့​​ အထဲက ၁၅​​ေယာက်​​ေလာက်ဟာ ဒီက​​ေန့​​ ​​ေထာင်ထဲမှာ ရှိ​​ေနဆဲ ြဖစ်ပါတယ်။​ ြမန်မာ အာဏာပိုင်​​ေတွဟာ အခု ြဖုတ်ချခံခဲ့​​ရတဲ့​​ (Tunisia) အစိုး​​ရ လိုဘဲ စိတ်​​ေန စိတ်ထား​​ ြပင်း​​ြပတဲ့​​ ရိုး​​ရာဓ​​ေလ့​​ မလိုက်နာဘဲ လူငယ်​​ေတွကို မြကိုက်ပါဘူး​​။​

ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ နိုင်ငံမှာ သူတို့​​ ချမှတ်​​ေပး​​ချင်တဲ့​​ စံနစ်ပံုစံကို ဒီလူငယ်​​ေတွက အန္တရာယ် ​​ေပး​​မှာလို့​​ အာဏာပိုင် ​​ေတွက ြမင်ပါတယ်။​

လွတ်လပ်မှုကို ယံုြကည်သူ​​ေတွ အဖို့​​က​​ေတာ့​​ (Rap) အဆို​​ေတာ် လူငယ်​​ေတွဟာ အယူသည်း​​ အစွဲအလမ်း​​တို့​​၊​​ အာဏာြပြပီး​​ ချမှတ်တဲ့​​ စည်း​​မျဉ်း​​ စည်း​​ကမ်း​​တို့​​ ၊​​ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်မှုတို့​​ ၊​​ မတရား​​ မမျှတမှုတို့​​ရဲ့​​ အ​​ေနှာင်အဖွဲ့​​ ကင်း​​ရှင်း​​တဲ့​​ အနာဂတ်ကို ပိုင်ဆိုင်သူ​​ေတွ ြဖစ်ပါတယ်။​

(Tunisia) နဲ့​​ ြမန်မာနိုင်ငံ တို့​​ရဲ့​​ တူညီချက်​​ေတွဟာ လွတ်လပ်မှုကို တမ်း​​တြကတဲ့​​ ကမ္ဘာတဝှမ်း​​ လံုး​​က ြပည်သူ​​ေတွကို အညီအညွတ် ြဖစ်​​ေစတဲ့​​ တူညီချက်​​ေတွ ြဖစ်ပါတယ်။​

ပထမဆံုး​​ မတူညီတဲ့​​ အချက်က (Tunisia) စစ်တပ်ဟာ သူတို့​​ရဲ့​​ ြပည်သူ​​ေတွကို ​​ေသနတ်နဲ့​​ မပစ်ခတ် မနှိမ်နင်း​​ခဲ့​​ြခင်း​​ ၊​​ ြမန်မာ စစ်တပ်က​​ေတာ့​​ ပစ်ခတ် နှိမ်နင်း​​ခဲ့​​ြခင်း​​ ဆိုတဲ့​​ အချက် ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒုတိယလည်း​​ြဖစ် ​​ေရရှည်မှာ ပိုြပီး​​ အ​​ေရး​​ြကီး​​ ဖွယ်ရာလည်း​​ ရှိတဲ့​​အချက်က (Tunisia) ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ဟာ ဆက်သွယ်မှု ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ရဲ့​​ အကျိုး​​​ေကျး​​ဇူး​​ကို ခံစား​​ခဲ့​​ရြခင်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ ဒီအချက်​​ေြကာင့​်​ သူတို့​​ဟာ သူတို့​​ရဲ့​​ ဖွဲ့​​စည်း​​ လှုပ်ရှား​​မှု​​ေတွကို ပိုြပီး​​ ခရီး​​​ေရာက်​​ေအာင် စည်း​​ရံုး​​ ​​ေဆာင်ရွက်တာတို့​​ ညှိနှိုင်း​​ ​​ေဆာင်ရွက်တာတို့​​ကို လုပ်နိုင်ခဲ့​​ရံုမျှ မက​​ေသး​​ဘဲနဲ့​​ ကမ္ဘာ တဝှမ်း​​လံုး​​ရဲ့​​ အာရံုကလည်း​​ ဘယ်လိုမှ မလွင့​်​ဘဲ သူတို့​​ရဲ့​​ အ​​ေပါ်မှာ စူး​​စိုက် ​​ေနခဲ့​​ပါတယ်။​

​​ေသဆံုး​​မှု တစ်ခု ြဖစ်တိုင်း​​ သာလျှင် မဟုတ်ပါဘူး​​။​ ဒဏ်ရာ ရမှု တစ်ခု ြဖစ်တိုင်း​​ ပင်လျှင် အြဖစ်အပျက်ကို မိနစ်ပိုင်း​​ အတွင်း​​ ကမ္ဘာသိ​​ေအာင် ​​ေဆာင်ရွက် နိုင်ပါတယ်။​

( Libya )နိုင်ငံမှာ​​ေရာ ( Syria )နိုင်ငံမှာ​​ေရာ အခုဆိုလို့​​ ရှိရင် ( Yemen ) နိုင်ငံမှာ​​ေရာ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ သမား​​​ေတွဟာ အာဏာ ရှိသူ​​ေတွရဲ့​​ ရက်စက်တဲ့​​ အြပုအမူ​​ေတွကို ကမ္ဘာသိ​​ေအာင် အသိ​​ေပး​​ ​​ေနပါတယ်။​

( Syria ) နိုင်ငံမှာ အသက် ၁၃နှစ် ​​ေယာက်ျား​​က​​ေလး​​တစ်​​ေယာက် ​​ေသသွား​​တဲ့​​ အထိ ညှင်း​​ပမ်း​​ နှိပ်စက် ခံရတဲ့​​ ပံုကို ြမင်ရသူ​​ေတွမှာ ​​ေဒါသ အမျက်​​ေြခာင်း​​​ေြခာင်း​​ ထွက်ကုန်ြကတဲ့​​ အတွက် ကမ္ဘာ့​​ ​​ေခါင်း​​​ေဆာင်ြကီး​​​ေတွ ကိုယ်တိုင် ြပစ်တင် ရှုတ်ချတဲ့​​ စကား​​ကို ​​ေြပာခဲ့​​ြကရပါတယ်။​

ဆက်သွယ်​​ေရး​​ စံနစ်ဟာ လူချင်း​​ အဆက်အသွယ်ကို ြဖစ်​​ေစပါတယ်။​ အ​​ေရှ့​​အလယ်ပိုင်း​​ ​​ေဒသက ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ ​​ေတွနဲ့​​ ဆက်စပ်ြပီး​​ ​​ေြပာရမယ် ဆိုရင် အဲဒီ အဆက်အသွယ်ဟာ လွတ်လပ်မှု အတွက် အဆက်အသွယ် ြဖစ်ခဲ့​​ပါတယ်။​

(Tunisia) နဲ့​​ ( Egypt ) နိုင်ငံ​​ေတွက ြပည်သူ​​ေတွကို ကျွန်မတို့​​ အား​​ကျ ပါသလား​​လို့​​ ​​ေမး​​ရင် ဟုတ်ကဲ့​​ သူတို့​​ဆီမှာ လျှင်လျှင်ြမန်ြမန် ြငိမ်း​​ြငိမ်း​​ချမ်း​​ချမ်း​​နဲ့​​ အ​​ေြပာင်း​​အလဲ ​​ေတွ ြဖစ်ကုန်တာကို ကျွန်မတို့​​ အား​​ကျပါတယ်။​

ဒါ​​ေပမယ့​်​ အား​​ကျစိတ်ထက် ပိုတာက စည်း​​လံုး​​တဲ့​​ စိတ်လည်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ ​​ေဆာင်ရွက်​​ေနတဲ့​​ နိုင်ငံ အ​​ေရး​​အတွက် အား​​သစ်​​ေလာင်း​​ြပီး​​ သစ္စာြပုတဲ့​​ စိတ်လည်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ ဒီအ​​ေရး​​ဟာ လူသား​​ရဲ့​​ ဂုဏ်သိက္ခာနဲ့​​ လွတ်လပ်မှုကို တန်ဘိုး​​ထား​​ြကတဲ့​​ အမျိုး​​သမီး​​ အမျိုး​​သား​​ အား​​လံုး​​ တို့​​ရဲ့​​ အ​​ေရး​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ လွတ်လပ်မှုကို ရှာ​​ေဖွတဲ့​​ အခါမှာ လွတ်လပ်တဲ့​​ စိတ်ကို ​​ေမွး​​ြမူ တတ်လာ ပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ လွတ်လပ်မှုကို ယံုြကည်ြပီး​​ ယံုြကည်တဲ့​​ အတိုင်း​​ ြပုမှု ​​ေနထိုင် ရပါတယ်။​ ဒါဟာ Vaclav Havel ရဲ့​​ ( Living in Truth ) ( အမှန်တရား​​နှင့​်​ အညီ ​​ေနထိုင်ြခင်း​​ ) လမ်း​​စဉ် ြဖစ်ပါတယ်။​

လွတ်လပ်မှု မရှိတဲ့​​ နိုင်ငံ တနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်မှု ရှိတဲ့​​ ြပည်သူ​​ေတွကဲ့​​သို့​​ ​​ေနထိုင််ြကည့​်​ြခင်း​​ အား​​ြဖင့​်​ ြကံု​​ေတွ့​​ ရနိုင်တဲ့​​ အန္တရာယ်​​ေတွ ရှိ​​ေသာ်လည်း​​ဘဲ ကျွန်မတို့​​ဟာ မိမိသ​​ေဘာ မိမိဆန္ဒ အတိုင်း​​ မိမိ တို့​​ရဲ့​​ တာဝန်​​ေတွကို ထမ်း​​​ေဆာင် ြကပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ မှန်ကန်တယ်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ ယူဆတဲ့​​ အရာကို လုပ်ကိုင်ဖို့​​ ​​ေရွး​​ချယ်ြခင်း​​ အား​​ြဖင့​်​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ လွတ်လပ်စွာ ​​ေရွး​​ချယ် ပိုင်ခွင့​်​ကို သံုး​​စွဲပါတယ်။​ အဲဒီလို ​​ေရွး​​ချယ်မှု​​ေြကာင့​်​ တြခား​​ လွတ်လပ်ခွင့​်​ ​​ေတွကို ကန့​်​သတ် ချုပ်ချယ်ြခင်း​​ ခံရတဲ့​​ အထိ ​​ေရာက်သွား​​သည်တိုင်​​ေအာင်ပင်လျှင် ဒီ​​ေရွး​​ချယ်ပိုင်ခွင့​်​ကို သံုး​​စွဲတာပါ။​

ဘာ​​ေြကာင့​်​လဲ ဆို​​ေတာ့​​ လွတ်လပ်မှုဟာ ​​ေနာက်ထပ် လွတ်လပ်မှု​​ေတွကို ြဖစ်​​ေပါ် ​​ေစတယ်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ ယံုြကည်လို့​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

( NLD ) အမျိုး​​သား​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အဖွဲ့​​ချုပ် ဌာနချုပ်မှာ အခ​​ေြကး​​​ေငွ မရဘဲ လာ​​ေရာက်ြပီး​​ အလုပ်လုပ်ကိုင် ​​ေပး​​ြကတဲ့​​ အဖွား​​အို အမယ်အို ​​ေတွနဲ့​​ လူငယ်လူရွယ် ​​ေတွဟာ လွတ်လပ်မှု ဆီကို သွား​​ရာ လမ်း​​ြကမ်း​​ြကီး​​ကို ​​ေရွး​​ချယ်ခွင့​်​ ဆိုတဲ့​​ သူတို့​​ရဲ့​​ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ကို သံုး​​စွဲ ​​ေနြကတာပါ။​

အခု မိတ်​​ေဆွတို့​​ကို ကျွန်မ စကား​​​ေြပာ​​ေနတဲ့​​ အခါမှာ ကျွန်မဟာ လွတ်လပ်စွာ ဆက်သွယ်ခွင့​်​ ဆိုတဲ့​​ ကျွန်မရဲ့​​ အခွင့​်​အ​​ေရး​​ကို သံုး​​စွဲ ​​ေနတာပါ။​ ​​ေနာက်ြပီး​​ ဒီအခွင့​်​အ​​ေရး​​ကို ကျွန်မ သံုး​​စွဲ​​ေနတယ် ဆိုတဲ့​​ အချက်ကိုက ပင်လျှင် ကျွန်မရဲ့​​ စိတ်မှာ အများ​​ြကီး​​ ပိုြပီး​​ လွတ်လပ်တဲ့​​ လူတစ်​​ေယာက် အြဖစ်ကို ခံစား​​ ရ​​ေစပါတယ်။​

နိုင်ငံ​​ေရး​​ဟာ လုပ်ကိုင်သူရဲ့​​ စိတ်​​ေနစိတ်ထား​​နဲ့​​ သင့​်​​ေလျှာ် ​​ေလျှာက်ပတ်လို့​​ လုပ်ကိုင် ရတဲ့​​ အလုပ်မျိုး​​ ြဖစ်တယ် ဆိုတဲ့​​ Max Weber ရဲ့​​ အယူအဆအတိုင်း​​ ​​ေြပာရမယ် ဆိုရင် အစိုး​​ရ ဝါဒ သ​​ေဘာ မတူတဲ့​​ လုပ်ငန်း​​ဟာ အဲဒီ အလုပ်မျိုး​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ လွတ်လပ်ခွင့​်​ အကျိုး​​ကို ​​ေမျှာ်ကိုး​​ြပီး​​​ေတာ့​​ အစိုး​​ရဝါဒ သ​​ေဘာမတူတဲ့​​ အလုပ်ကို လုပ်ကိုင် ြကပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ တချို့​​သူ​​ေတွ အဖို့​​ မြဖစ်နိုင်ဘူး​​ ဆိုတဲ့​​ အသွင် ​​ေပါက်နိုင်တဲ့​​ ရည်မှန်း​​ချက်ကို ​​ေရာက်ဖို့​​အတွက် အ​​ေရး​​ြကီး​​နဲ့​​ အ​​ေရး​​မြကီး​​တာ ခွဲြခား​​ ဉာဏ် ရှိရှိနဲ့​​​ေရာ ထပ်ခါ တလဲလဲ ြကိုး​​စား​​ အား​​ထုတ်ဖို့​​ အသင့​်​ရှိပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ ကျွန်မတို့​​ လိုချင်တဲ့​​ လွတ်လပ်မှု ရည်မှန်း​​ချက်ကို လက်​​ေတွ့​​ အ​​ေကာင်အထည်ြဖစ် လာ​​ေအာင် ​​ေဆာင်ရွက်ဖို့​​ အတွက် ရင်ဆိုင်ရမယ့​်​ အ​​ေြခအ​​ေန​​ေတွကို ြမင်​​ေနလျက်နဲ့​​ ခက်ခက်ခဲခဲ ြကိုး​​ပမ်း​​​ေနြကတာ ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မ ဒီ​​ေဟာ​​ေြပာချက်ကို Kipling ရဲ့​​ ကဗျာထဲက ကျွန်မ အြကိုက်ဆံုး​​ စာ​​ေြကာင်း​​ က​​ေလး​​​ေတွနဲ့​​ နိဂံုး​​ချုပ်ပါရ​​ေစ။​ ဒီစာ​​ေြကာင်း​​ က​​ေလး​​​ေတွကို ကျွန်မအတွက် ရှာ​​ေဖွ ​​ေပး​​တဲ့​​ Tim Garton-Ash ကိုလည်း​​ ​​ေကျး​​ဇူး​​ အများ​​ြကီး​​ တင်ပါတယ်။​

ဧကရာဇ် တပါး​​ အခန်း​​​ေနရာ

ငါ​​ေပး​​အပ်မည် မဟုတ်ပါ။​

ဘုရင်တပါး​​ ြကွြမန်း​​ အလာ

ငါ့​​လမ်း​​ငါ သိမ်း​​ ပိုက်ထား​​မှာ။​

သရဖူ သံုး​​ဆင့​်​ အရှင်ြကီး​​

ငါဦး​​ညွတ်မည် မဟုတ်သတည်း​​။​

သို့​​ရာတွင် ယခု ဤအရာ

ြခား​​နား​​လှ​​ေပတာ

အာ​​ေဘာ်​​ေလသံ စွမ်း​​ပကား​​

သူနှင့​်​ငါ ရန်မပွား​​။​

အ​​ေစာင့​်​အြကပ် တံခါး​​မှူး​​

သူ့​​ကိုဝင်ခွင့​်​ ​​ေပး​​ပါအထူး​​။​

တံတား​​အရှင် ​​ေြမှာက်၍ထား​​

​​ေအာက်သို့​​ချ​​ေပး​​ လိုက်ပါလား​​။​

သူကား​​ ငါတို့​​ အား​​လံုး​​၏ သခင်

အိပ်မက်မှန် မက်ခဲ့​​သည့​်​ အိမ်မက်ရှင်။​

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 5

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 5
​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​​ေဟာ​​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​​ပါတယ်။​ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​​ေဟာ​​ေြပာချက်​​ေတွကို ြမန်မာပိုင်း​​ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​​ အပိုင်း​​လိုက် တင်ဆက်​​ေပး​​ထား​တာ ြဖစ်ပါတယ်။​

အခု အစီအစဉ်မှာ​​ေတာ့​​ အစိုး​​ရဝါဒ သ​​ေဘာမတူြခင်း​​အ​​ေြကာင်း​​ ​​ေဟာ​​ေြပာချက် ပဉ္စမပိုင်း​​ကို နား​​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။​


Reith Lectures ​​ေဟာ​​ေြပာချက်ကို ​​ေဟာ​​ေြပာဖို့​​ စိတ်ထဲ အ​​ေတာ် လှုပ်လှုပ်ရှား​​ရှား​​နဲ့​​ ကျွန်မ သ​​ေဘာတူလိုက်တဲ့​​ အခါမှာ အ​​ေြခခံ ဆန္ဒက ရိုး​​ရိုး​​ က​​ေလး​​ပါ။​

ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ အခန်း​​ ကဏ္ဍဟာ ဘာလဲ ဆိုတာကို ​​ေဖာ်ထုတ်ချင်တဲ့​​ ဆန္ဒ ြဖစ်ပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ ဆိုရာမှာ ( NLD ) အမျိုး​​သား​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အဖွဲ့​​ချုပ် ကိုလည်း​​ ကျွန်မ ဆိုလိုပါတယ်။​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုက​​ေရစီ​​ေရး​​ အတွက် စည်း​​ရံုး​​ လှုပ်ရှား​​မှုမှာ ပါဝင်​​ေနြကတဲ့​​ တြခား​​ အစုအဖွဲ့​​​ေတွရဲ့​​ လူပုဂ္ဂိုလ်​​ေတွကိုလည်း​​ ကျွန်မ ဆိုလိုပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ ဒီမိုက​​ေရစီ​​ေရး​​ အတွက် ြကိုး​​ပမ်း​​ အား​​ထုတ်မှုမှာ ပါဝင်​​ေနတာ နှစ်​​ေပါင်း​​ ၂ဝ ​​ေကျာ်ခဲ့​​ပါြပီ။​ အဲဒီ​​ေတာ့​​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ အခန်း​​ကဏ္ဍဟာ ဘာလဲ ဆိုတာကို ကျွန်မတို့​​ သိသင့​်​တယ်လို့​​ မိတ်​​ေဆွတို့​​က ထင်နိုင်ပါတယ်။​

ဟုတ်ပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ အခန်း​​ကဏ္ဍဟာ ဘာလဲ ဆိုတာကို ကျွန်မတို့​​ သိပါတယ်။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ သိတန်သ​​ေလာက် မျှသာ သိပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ဟာ လို တစ်ခု​​ေသာ ပါတီ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ တစ်ခု​​ေသာ အဖွဲ့​​အစည်း​​ရဲ့​​ အဖွဲ့​​ဝင်​​ေတွ ြဖစ်ြကပါတယ်လို့​​ ​​ေြပာရတာက အလွယ်က​​ေလး​​ပါ။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ အဲဒါကို ​​ေကျာ်လွန်ြပီး​​ ြကည့​်​လိုက်တဲ့​​ အခါကျ​​ေတာ့​​ နည်း​​နည်း​​​ေလး​​ မှုန်မှုန် ဝါး​​ဝါး​​ ြဖစ်လာတက်ပါတယ်။​

ယမန်နှစ် နိုဝင်ဘာလ အတွင်း​​က တတိယ အြကိမ်​​ေြမာက် ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ် ကာလက ​​ေနြပီး​​ ကျွန်မ လွတ်​​ေြမာက် လာတဲ့​​ အချိန်မှာ ဒီအချက်ကို ကျွန်မ အ​​ေသအချာ သတိြပုမိ ခဲ့​​ပါတယ်။​

ကျွန်မ ရှင်း​​ြပရရင် ​​ေကာင်း​​မှာပါ။​

အြပင်​​ေလာကနဲ့​​ အဆက်အသွယ် ြဖတ်​​ေတာက်ခံရြပီး​​၊​​ ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​​ ကျွန်မ ​​ေနထိုင်ခဲ့​​ရစဉ် အတွင်း​​မှာ အြဖစ်အပျက်​​ေတွ အများ​​ြကီး​​ ြဖစ်ပျက်ခဲ့​​ပါတယ်။​

အ​​ေရး​​ြကီး​​ဆံုး​​ အြဖစ်အပျက် နှစ်ခုက​​ေတာ့​​ ( မြဖစ်သင့​်​ မြဖစ်ထိုက်တဲ့​​ အြဖစ်အပျက်​​ေတွ လို့​​​ေတာင် ကျွန်မ ​​ေခါ်ချင်စိတ် ြဖစ်မိပါတယ်။​ )

ြမန်မာနိုင်ငံမှာ ြဖစ်ပျက်ခဲ့​​တဲ့​​ အဲဒီ အြဖစ်အပျက် နှစ်ခုက ၂ဝဝဂ ခုနှစ်မှာ လုပ်တဲ့​​ ဆန္ဒခံယူပွဲရယ် သူ့​​​ေနာက်က လိုက်လာတဲ့​​ ယမန်နှစ်က နိုဝင်ဘာလ အ​​ေထွ​​ေထွ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲရယ် အဲဒီ နှစ်ခု ြဖစ်ပါတယ်။​ ဆန္ဒခံယူပွဲဟာ အ​​ေြခခံ ဥပ​​ေဒသစ်ကို မဲဆန္ဒရှင် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်း​​​ေကျာ် ​​ေထာက်ခံ​​ေြကာင်း​​ ြပသနိုင်​​ေအာင် လုပ်ခဲ့​​တာပါ။​ သို့​​မဟုတ် ယုတ်စွအဆံုး​​ စစ်အစိုး​​ရရဲ့​​ ​​ေမျှာ်လင့​်​ချက်က အဲဒီလို ြပသလိမ့​်​မယ် ဆိုတဲ့​​ ​​ေမျှာ်လင့​်​ချက်ပါ။​

အ​​ေြခခံ ဥပ​​ေဒ ကလည်း​​ စစ်တပ်အ​​ေနနဲ့​​ တိုင်း​​ြပည် အကျိုး​​အတွက် လိုအပ်တယ်လို့​​ ထင်ြမင်ယူဆနဲ့​​အခါ ဘယ်အခါ မဆို အစိုး​​ရ အာဏာ အား​​လံုး​​ကို သိမ်း​​ယူပိုင်ခွင့​်​ ရှိ​​ေစမယ့​်​ အ​​ေြခခံ ဥပ​​ေဒြဖစ်ပါတယ်။​ နှစ်​​ေပါင်း​​ ၂ဝ နီး​​ပါး​​အတွင်း​​ ပထမဆံုး​​ အြကိမ် အ​​ေထွ​​ေထွ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲဟာ ဗိုလ်ချုပ်ြကီး​​​ေတွရဲ့​​ နည်း​​နည်း​​ အဓိပ္ပါယ် မရှိတဲ့​​ အ​​ေခါ်အား​​ြဖင့​်​ ( စည်း​​ကမ်း​​ရှိ​​ေသာ ဒီမိုက​​ေရစီသို့​​ လမ်း​​ြပ ​​ေြမပံု ) ဆိုတဲ့​​ အစီအစဉ် အတိုင်း​​ ​​ေနာက်က လိုက်လာဖို့​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

အ​​ေြခအ​​ေန ရှုတ်​​ေထွး​​လာတာဟာ အဲဒီအချိန်မှာပါ။​

ဒီ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲမှာ ပါဝင် ယှဉ်ြပိုင်ဖို့​​ အတွက် နိုင်ငံ​​ေရး​​ ပါတီသစ်​​ေတွဟာ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ ​​ေကာ်မရှင်မှာ မှတ်ပံုတင် ရပါတယ်။​ ၁၉ဂဂ ခုနှစ်တုန်း​​က မှတ်ပံုတင်ြပီး​​သား​​ ပါတီ အား​​လံုး​​လည်း​​ဘဲ မှတ်ပံုတင်ရပါတယ်။​

ပါတီ​​ေတွဟာ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ မတိုင်ခင် ၂နှစ်က ​​ေရး​​ဆွဲခဲ့​​တဲ့​​ အ​​ေြခခံ ဥပ​​ေဒကို ​​ေစာင့​်​ထိန်း​​ ကာကွယ် ပါ့​​မယ် ဆိုတဲ့​​ ဝန်ခံ ကတိကိုလည်း​​ ြပုြကရပါတယ်။​ အကျဉ်း​​ဒဏ် ခံ​​ေနရတဲ့​​ ပါတီဝင် မှန်သမျှကို ထုတ်ပယ်ပစ်ပါ့​​မယ် ဆိုတဲ့​​ ဝန်ခံ ကတိကိုလည်း​​ ြပုြက ရပါတယ်။​ အကျဉ်း​​ဒဏ် စီရင်ချက်ကို အယူခံ ဝင်​​ေနသူ​​ေတွပါ အထုတ်ခံရမယ့​်​ အထဲမှာ ပါဝင်ပါတယ်။​

( NLD ) ဟာ မှတ်ပံုတင် ချင်ခဲ့​​လို့​​ ရှိရင် ကျွန်မကို ထုတ်ပယ်ပစ်ရမှာ ြဖစ်တဲ့​​အတွက် ကျွန်မလည်း​​ဘဲ ပါဝင်​​ေနပါတယ်။​ မှတ်ပံုတင်တဲ့​​ လမ်း​​​ေြကာင်း​​ အစား​​ ၊​​ ( NLD ) ​​ေရွး​​ချယ်တဲ့​​ လမ်း​​​ေြကာင်း​​က​​ေတာ့​​ ြမန်မာနိုင်ငံမှာ လွတ်လပ်တဲ့​​ တရား​​စီရင်​​ေရး​​ စနစ် ကင်း​​မဲ့​​ပံုကို ကျွန်မတို့​​ အြပည့​်​အဝ သိရှိြကပါ​​ေသာ်လည်း​​ဘဲ နိုင်ငံ​​ေရး​​ ပါတီတစ်ခု အြဖစ်နဲ့​​ ဆက်လက်ြပီး​​ ရပ်တည်ပိုင်ခွင့​်​ အတွက် တရား​​ရံုး​​မှာ ​​ေလျှာက်ထား​​တဲ့​​ လမ်း​​​ေြကာင်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

အဲဒါ​​ေြကာင့​်​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ အြပီး​​ ရက်ပိုင်း​​အတွင်း​​ ယမန်နှစ်က ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ် က​​ေနြပီး​​ ကျွန်မ လွတ်လာတဲ့​​ အခါမှာ ​​ေမး​​ခွန်း​​​ေတွ တသီြကီး​​ကို ကျွန်မ ရင်ဆိုင်ခဲ့​​ရပါတယ်။​

အ​​ေမး​​ဆံုး​​ ​​ေမး​​ခွန်း​​ နှစ်ခုမှာ ပထမ ​​ေမး​​ခွန်း​​က အမျိုး​​သား​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အဖွဲ့​​ချုပ်ဟာ ဥပ​​ေဒ အြပင်ဖက်က အဖွဲ့​​အစည်း​​ ြဖစ်သွား​​သလား​​ ၊​​ ြဖစ်မသွား​​ ဘူး​​လား​​ ဆိုတဲ့​​ ​​ေမး​​ခွန်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ဒုတိယ ​​ေမး​​ခွန်း​​က ကျွန်မတို့​​ မပါဝင်တဲ့​​ တရား​​ဝင် အတိုက်အခံရယ်လို့​​ ရှိလာြပီး​​ ြဖစ်တဲ့​​အတွက် ကျွန်မတို့​​ ပါတီရဲ့​​ အခန်း​​ကဏ္ဍကို ကျွန်မ ဘယ်လို ြမင်ပါသလဲ ဆိုတဲ့​​ ​​ေမး​​ခွန်း​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ တရား​​ဝင် အတိုက်အခံ ​​ေနရာကို အခု ြမန်မာနိုင်ငံရဲ့​​ အမျိုး​​သား​​ လွှတ်​​ေတာ်မှာ ကိုယ်စား​​လှယ် ​​ေနရာ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း​​ပင် မြပည့​်​​ေအာင် ရထား​​တဲ့​​ ပါတီ အနည်း​​ငယ်က ယူခဲ့​​ပါတယ်။​

ပထမ ​​ေမး​​ခွန်း​​က ​​ေြဖဖို့​​ လွယ်ပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ဟာ ဥပ​​ေဒ အြပင်ဖက်က အဖွဲ့​​အစည်း​​ တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး​​။​ ဘာြဖစ်လို့​​လဲ ဆို​​ေတာ့​​ တရား​​ ဥပ​​ေဒနဲ့​​ မညီတဲ့​​ အဖွဲ့​​အစည်း​​များ​​ ဆိုင်ရာ ဥပ​​ေဒ ြပဌာန်း​​ချက် တစ်ခုကိုမှ ကျွန်မတို့​​ မချိုး​​​ေဖာက်ခဲ့​​လို့​​ ြဖစ်ပါတယ်။​ ပါတီရဲ့​​ အခန်း​​ ကဏ္ဍနဲ့​​ ပတ်သက်လို့​​ ဒုတိယ ​​ေမး​​ခွန်း​​က​​ေတာ့​​ ပိုခက်ပါတယ်။​

ဘာြဖစ်လို့​​လဲ ဆို​​ေတာ့​​ ရဲ့​​ ( NLD ) အ​​ေနအထား​​ဟာ ၁၉၉ဝ ြပည်နှစ်မှာ လုပ်တဲ့​​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ အချိန်က စလို့​​ မကွဲမြပား​​ ြဖစ်​​ေနပါတယ်။​ အဲဒီနှစ်က ကျွန်မတို့​​ဟာ လူထု ဆန္ဒမဲရဲ့​​ ငါး​​ပံု ​​ေလး​​ပံု​​ေကျာ်ကို ရခဲ့​​တဲ့​​ အတွက် အဲဒီတုန်း​​က တရား​​ဝင် အမည်အား​​ြဖင့​်​ ( နိုင်ငံ​​ေတာ် ြငိမ်ဝပ် ပိြပား​​မှု တည်​​ေဆာက်​​ေရး​​ အဖွဲ့​​ ) လို့​​​ေခါ်တွင်တဲ့​​ ( ြမန်မာ) စစ်အစိုး​​ရကို အထိတ်တလန့​်​ ြဖစ်သွား​​​ေစခဲ့​​ပါတယ်။​ စစ်အစိုး​​ရ အုပ်ချုပ်ခဲ့​​တဲ့​​ နှစ်​​ေတွမှာ Orwell ရဲ့​​ အသံုး​​အနှုန်း​​ ဆန်တဲ့​​ ​​ေဝါဟာရ​​ေတွ တပံုတ​​ေခါင်း​​ြကီး​​ ​​ေပါ်ထွက်ခဲပါတယ်ရှင်။​

​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲမှာ မဲလိမ်တဲ့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ မဲခိုး​​တဲ့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ ရလဒ်နဲ့​​ ပတ်သက်ြပီး​​ အြငင်း​​အခုန် ြဖစ်တဲ့​​ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ ရလဒ်ကို ြငင်း​​ပယ်ခံရတဲ့​​ နိုင်ငံ​​ေတွ ဆိုတာ ရှိြကပါတယ်။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ ရလဒ်ကို နိုင်ငံ​​ေတာ် ြပန်တမ်း​​မှာ တရား​​ဝင် ထုတ်ြပန် ​​ေကျညာ ြပီး​​တဲ့​​​ေနာက် ဘာမှ မလုပ်ပဲ ထား​​ခဲ့​​တာ က​​ေတာ့​​ ြမန်မာ တနိုင်ငံထဲ ရှိတာ ​​ေသချာပါတယ်။​

​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ ြပီး​​တာနဲ့​​ တြပိုင်နက် အနိုင်ရတဲ့​​ ပါတီကို အစိုး​​ရ တာဝန် လွှဲအပ်မယ် စစ်တပ်က စစ်တန်း​​လျား​​ကို ​​ေအး​​​ေအး​​​ေဆး​​​ေဆး​​ ြပန်သွား​​မယ် ဆိုြပီး​​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ မတိုင်ခင်မှာ စစ်အစိုး​​ရ ​​ေခါင်း​​​ေဆာင်​​ေတွက ကတိကဝတ် ြပုခဲ့​​ြက​​ေသာ်လည်း​​ဘဲ အနိုင်ရတဲ့​​ ပါတီ အတွက် ​​ေသာ်လည်း​​​ေကာင်း​​ ၊​​ ​​ေရွး​​​ေကာက်ခံရတဲ့​​ ကိုယ်စား​​လှယ်​​ေတွ အတွက် ​​ေသာ်လည်း​​​ေကာင်း​​ ၊​​ တကဲ့​​ လက်​​ေတွ့​​ အခန်း​​ ကဏ္ဍ တစ်ခုကို ဖန်တီး​​​ေပး​​ဖို့​​ရာ ဘာမှ မလုပ်ခဲ့​​ပါဘူး​​။​

၁၉၉ဝ ြပည့​်​နှစ် ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲက​​ေနြပီး​​ ထွက်​​ေပါ်လာတဲ့​​ အထူး​​ြခား​​ဆံုး​​ အ​​ေြခအ​​ေန က​​ေတာ့​​ နည်း​​လမ်း​​တကျ ဖွဲ့​​စည်း​​ထား​​တာဘဲ ြဖစ်​​ေစ ၊​​ ဖွဲ့​​စည်း​​ မထား​​တာဘဲ ြဖစ်​​ေစ ၊​​ ပါတီ အား​​လံုး​​နဲ့​​ အဖွဲ့​​အစည်း​​ အား​​လံုး​​ကို အစီအစဉ် ချမှတ်ြပီး​​ ဖိနှိပ်ြခင်း​​၊​​ ​​ေနာက်ြပီး​​ ဒီမိုက​​ေရစီ အုပ်ချုပ်​​ေရး​​ စနစ်ကို လိုချင်တဲ့​​ ြမန်မာနိုင်ငံ ြပည်သူလူထုရဲ့​​ အလိုဆန္ဒကို ြဖည့​်​ဆည်း​​ ​​ေပး​​ရမယ် ရယ်လို့​​ ဆက်လက်ြပီး​​ ​​ေတာင်း​​ဆို ​​ေနြကတဲ့​​ လူပုဂ္ဂိုလ် ​​ေတွကိုလည်း​​ အစီအစဉ် ချမှတ်ြပီး​​ ဖိနှိပ်ြခင်း​​ ဆိုတဲ့​​ အ​​ေြခအ​​ေနြကီး​​ ြဖစ်ပါတယ်။​

ကျွန်မတို့​​ဟာ ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲမှာ အနိုင်ရခဲ့​​ပါရဲ့​​ ။​ ဒါ​​ေပမယ့​်​ ၁၉၉ဝ ြပည့​်​နှစ် ​​ေရွး​​​ေကာက်ပွဲ ဟာ ( NLD ) အတွက် အား​​အင် ချည့​်​နဲ့​​ ခဲ့​​ရတဲ့​​ နှစ်​​ေတွရဲ့​​ အစ ြဖစ်ခဲ့​​ပါတယ်။​

ပါတီဟာ အသက်ရှင် ရပ်တည်ြပီး​​ ​​ေနနိုင်​​ေအာင် အခိုင်အမာ ဆံုး​​ြဖတ်ချက်နဲ့​​ ြကိုး​​ပမ်း​​ခဲ့​​ပါတယ်။​ အသက်ရှင် ရပ်တည် ​​ေနနိုင် ရံုမျှပါ။​ တက်ြကွ လှုပ်ရှား​​ နိုင်​​ေလာက်​​ေအာင် မဟုတ်ပါဘူး​​။​ အမှတ်မထင် ြကည့​်​လိုက်သူတို့​​ အဖို့​​ရာမှာ ပါတီဟာ ဇီဝိန် ​​ေြကွ​​ေတာ့​​မယ့​်​ ပံု​​ေပါက်စ ြပု​​ေနပါြပီ။​ အဲဒီအချိန် မတိုင်ခင် တစ်နှစ်ကဘဲ ပါတီ ဥက္ကဌြကီး​​ ဦး​​တင်ဦး​​ ​​ေရာ ( Movement for Democracy ) ( ဒီမိုက​​ေရစီ လှုပ်ရှား​​မှု ) မှာ အ​​ေရး​​ြကီး​​တဲ့​​ တြခား​​ အဖွဲ့​​ဝင်​​ေတွ​​ေရာ ​​ေထာင်သွင်း​​ အကျဉ်း​​ချခံ ခဲ့​​ရပါတယ်။​ ကျွန်မလည်း​​ဘဲ ​​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​​ ထိန်း​​သိမ်း​​ ခံထား​​ရပါြပီ။​

​​ေနာက်​​ေြခာက်နှစ် အြကာမှာ ဦး​​တင်ဦး​​နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ လွတ်လာတဲ့​​ အချိန်ကို ​​ေရာက်​​ေတာ့​​ ကျွန်မတို့​​ ပါတီရဲ့​​ အထက်ြမက်ဆံုး​​ လှုပ်ရှား​​သူ အ​​ေြမာက်အြမား​​ဟာ ​​ေထာင်ထဲမှာ ရှိ​​ေနဆဲ ြဖစ်တာကို​​ေရာ ၊​​ ြပည်ပကို ​​ေရှာင်တိမ်း​​ ကုန်ြကြပီ ြဖစ်တာကို​​ေရာ ၊​​ သို့​​မဟုတ် ၊​​ ကွယ်လွန် ကုန်ြကြပီ ြဖစ်တာကို​​ေရာ ကျွန်မတို့​​ ​​ေတွ့​​ခဲ့​​ ြကရပါတယ်။​

ကွယ်လွန်သူ တချို့​​ ဆိုလို့​​ ရှိရင် ထိန်း​​သိမ်း​​ ခံ​​ေနရစဉ် အတွင်း​​ ကွယ်လွန်ခဲ့​​ြကတာပါ။​ တချို့​​လည်း​​ဘဲ ​​ေအာက်ထစ်ဆံုး​​ ​​ေဆး​​ဝါး​​ ကုသမှု ခံစား​​ခွင့​်​ ကိုပင်လျှင် မ​​ေပး​​တဲ့​​ အကျဉ်း​​​ေထာင်​​ေတွ ထဲမှာ ​​ေနထိုင်ခဲ့​​ရတဲ့​​ နှစ်​​ေတွရဲ့​​ ပင်ပန်း​​ဒဏ် ဆင်း​​ရဲဒဏ်​​ေြကာင့​်​ ကျန်း​​မာ​​ေရး​​ မ​​ေကာင်း​​တဲ့​​ အ​​ေြခအ​​ေနကို ​​ေရာက်​​ေနြကပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ပါတီရံုး​​ အများ​​စုဟာ အတင်း​​အြကပ် ပိတ်ခိုင်း​​တာကို ခံထား​​ရပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ပါတီ လုပ်ငန်း​​​ေဆာင်တာ ​​ေတွဟာ စည်း​​မျဉ်း​​စည်း​​ကမ်း​​ တပံုတ​​ေခါင်း​​ြကီး​​နဲ့​​ အြပင်း​​အထန် ကန့​်​သတ် ချုပ်ချယ် တာကို ခံ​​ေနရပါတယ်။​ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​ ​​ေြခလှန်း​​တိုင်း​​ကိုလည်း​​ ​​ေနရာတကာမှာ အြမဲ ရှိ​​ေနတဲ့​​ စစ်​​ေထာက်လှမ်း​​​ေရး​​ အဖွဲ့​​​ေတွက အနီး​​ကပ်ြပီး​​ ​​ေစာင့​်​ြကည့​်​​ေနပါတယ်။​

ေဒါ်ေအာင်ဆန်းစုြကည် ရဲ့ Reith Lectures 6

ေဒါ်ေအာင်ဆန်းစုြကည် ရဲ့ Reith Lectures 6
ေဒါ်ေအာင်ဆန်းစုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာေဟာေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ေဟာေြပာချက်ေတွကို ြမန်မာပိုင်း အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး အပိုင်းလိုက် တင်ဆက်ေပးခဲ့တာ ြဖစ်ပါတယ်။

အခု အစီအစဉ်မှာေတာ့ အစိုးရဝါဒ သေဘာမတူြခင်းအေြကာင်း ေဟာေြပာချက် များ​ကို နားဆင်နိုင်ြကပါတယ်။



( MI ) သို့မဟုတ် ၊ တချို့ ြကုံဖူးေနကျ လူေတွက မချမ်းေြမ့တဲ့ ေလသံနဲ့ ( MI ) ( မိုင် ) လို့ ေခါ်တက်ြကတဲ့ ေထာက်လှမ်းေရး အဖွဲ့ေတွဟာ ကျွန်မတို့ကို ဘယ်သူ့ကို မဆို အချိန်မေရွး ဆွဲသွားနိုင်ပါတယ်။ သူတို့ ပိုြကိုက်တဲ့ အချိန်ကေတာ့ ညဉ့်နက် သန်းေခါင် အချိန်ပါ။ သူတို့ ြကိုက်တဲ့ စွဲချက်နဲ့ ဆွဲသွားနိုင်ပါတယ်။

အဲသေလာက် အေလျှာ့မေပး စတမ်း ဖိနှိပ်ညှင်းပမ်းမှုကို ခံေနရတဲ့ အထဲက ကျွန်မတို့ဟာ တရားဝင် နိုင်ငံေရး ပါတီ တစ်ခု အြဖစ်နဲ့ ဆက်လက် ရပ်တည် ေနနိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ယေန့ အေြခအေနလို မဟုတ်ပါဘူး။ ေနာက်ြပီး ၊ ကျွန်မတို့ ပါတီကို ( အတိုက်အခံ ) ဆိုတဲ့ နာမည်နဲ့ ရည်ညွန်း ေခါ်ေဝါ်ြကတာကိုလည်း စတင်ြပီး ခံလာရပါတယ်။ အဲဒီေတာ့ ကျွန်မတို့ဟာ အတိုက်အခံ လုပ်ငန်းကို ေဆာင်ရွက် ေနပါတယ်။ ဒါေပမယ့် တရားဝင် အတိုက်အခံ မဟုတ်ပါဘူး။ အစိုးရဟာ ဥပေဒနဲ့ အညီ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ အစိုးရ ဟုတ်သည် ြဖစ်ေစ မဟုတ်သည် ြဖစ်ေစ ကျွန်မတို့ဟာ အဲဒီ အစိုးရကို အတိုက်အခံ ြပုတဲ့ လုပ်ငန်း ေဆာင်ရွက် ေနြကတာ ြဖစ်တဲ့အတွက် အတိုက်အခံ အဖွဲ့ ြဖစ်တာပါဘဲ ဆိုတဲ့ အယူကို ကျွန်မတို့ လက်ခံသင့်ပါသလား။

( ၁၉၉ရ ) ခုနှစ်မှာ ( နိုင်ငံေတာ် ြငိမ်ဝပ် ပိြပားမှု တည်ေဆာက်ေရး အဖွဲ့) ကို (နိုင်ငံေတာ် ေအးချမ်း သာယာေရးနဲ့ ဖွံ့ြဖိုးေရး အဖွဲ့) ဆိုြပီး အမည် ေြပာင်းလဲ လိုက်ပါတယ်။

ဒါဟာ အစိုးရ အေြပာင်းအလဲ ြဖစ်နိုင်ေြခ ေပါ်ေပါက်မလာေအာင် အဲဒီလို လုပ်မှ ြဖစ်မယ်ဆိုြပီး ေဗဒင် ဆရာေတွက အြကံေပးခဲ့ြကတဲ့ အတွက်ေြကာင့်လား ၊ သို့မဟုတ် ၊ ( နိုင်ငံေတာ် ြငိမ်ဝပ် ပိြပားမှု တည်ေဆာက်ေရး အဖွဲ့ ) ရဲ့ အဂင်္လိပ် နာမည် အတိုေကာက် ( SLORC ) ဆိုတာဟာ ( SMASH ) ဆိုတာလို အတုအေယာင်ေဆာင် အဖွဲ့ေတွရဲ့ မနှစ်ြမို့စရာ အနံ့အသက်မျိုး ထွက်ေနလို့ လူေတွက ေလှာင်ေြပာင်ြပီး ဟာသ လုပ်ြကတာကို စစ်အစိုးရ မြကားချင်ေတာ့တဲ့ အတွက်ေြကာင့်လား။ ကျွန်မတို့ ဘယ်ေတာ့မှ သိရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။

အစိုးရရဲ့ ရှင်းလင်းချက် ကေတာ့ သူတို့ဟာ သူတို့ ေြကညာထားတဲ့ ြငိမ်ဝပ် ပိြပားမှု တည်ေဆာက်ေရး ရည်ရွယ်ချက်ကို ေအာင်ြမင်ခဲ့ြပီးြပီ ြဖစ်တဲ့အတွက် စစ်အစိုးရ အေနနဲ့ ပိုြပီး ြကီးကျယ် ြမင့်ြမတ်တဲ့ လုပ်ငန်းေတွကို ေရှ့တက်ြပီး ေဆာင်ရွက်ဖို့ အချိန်ေရာက်ေြကာင်း အမည်သစ်က ညွှန်ြပတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ြငိမ်ဝပ် ၊ ြငိမ်ြပီးေတာ့ ၊ ဝပ်ြပီးေတာ့ ၊ ပိြပီးေတာ့ ြပားသွားြခင်းလို့ အဓိပ္ပာယ် ထွက်တာကို ေထာက်ေသာ အားြဖင့် ဒီစကားဟာ အမှန်နဲ့ မေဝးလှဘူးလို့ ေြပာေကာင်းေြပာနိုင်မှာပါ။

စစ်အစိုးရဲ့ ြငိမ်ဝပ် ပိြပားေရး ရှုြမင်ပုံဟာ ကျွန်မတို့ လုံးဝ ဆန့်ကျင်တဲ့ အေြခအေနမျိုး ြဖစ်ပါတယ်။ ြငိမ်ြပီးေတာ့ ၊ ဝပ်ြပီးေတာ့ ၊ ပိြပီးေတာ့ ၊ ြပားေနတဲ့ နိုင်ငံသားများနဲ့ ဖွဲ့စည်းတဲ့ နိုင်ငံ ဆိုတာဟာ ကျွန်မတို့ ေအာင်ြမင်ဖို့ ြကိုးပမ်းေနတဲ့ ရည်မှန်းချက်ရဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ြကီး ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ စစ်အာဏာရှင် စနစ်ေအာက်မှာ နိုင်ငံေရး အင်အားစုး တစ်ရပ် အေနနဲ့ ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ရုန်းကန် လှုပ်ရှားရတဲ့ အြကပ်အတည်း အခက်အခဲေတွကို ရင်ဆိုင်ရင်း ၊ ( NLD ) ရဲ့ ပုံသဏ္ဍာန်ဟာ ပိုြပီး ပီပီြပင်ြပင် ြဖစ်စ ြပုလာခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ယဉ်ေကျးမှုနဲ့ သမိုင်းကိုေရာ တြခား နိုင်ငံေတွမှာ ြဖစ်ေပါ်ခဲ့တဲ့ ေတာ်လှန် ေြပာင်းလဲေရး တိုက်ပွဲေတွကိုေရာ ဒဿန ပညာရှင်ေတွရဲ့ အေတွးအေခါ်နဲ့ အကဲခတ် ပုဂ္ဂိုလ်ေတွ အသိပညာရှင်ေတွရဲ့ အယူအဆ ေတွကိုေရာ ကျွန်မတို့ကို ေဝဖန်သူေတွရဲ့ စကားကိုေရာ ကျွန်မတို့ကို ေထာက်ခံသူနဲ့ မိတ်ေဆွေတွရဲ့ အြကံေပးချက်ကိုေရာ အစုံေလ့လာြပီးေတာ့ စိတ်ကူးဉာဏ်နဲ့ စံနမူနာေကာင်းကို ရှာေဖွ ခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ စစ်အစိုးရက ကျွန်မတို့ အေပါ် ချမှတ်ထားတဲ့ ပညတ်ချက် စည်းဝိုင်းအတွင်း ြဖစ်နိုင်သမျှ ထိထိေရာက်ေရာက်နဲ့ အလုပ် လုပ်ကိုင် နိုင်မယ့် နည်းလမ်း ေတွကို ရှာေဖွ ခဲ့ရပါတယ်။ တချိန်တည်းမှာ လုပ်ကိုင်လို့ ြဖစ်နိုင်မယ့် နယ်နိမိန်ကို တိုးချဲ့ နိုင်ေအာင်လည်း ြကိုးစားခဲ့ရပါတယ်။ ေသချာတာကေတာ့ အတိုက်အခံ ပါတီ တစ်ခု အေပါ် သာမန်အားြဖင့် ေမျှာ်လင့်ချက် ထားြကမှာ ြဖစ်တဲ့ လုပ်ငန်း ေဆာင်တာေတွကို ကျွန်မတို့ မေဆာင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

ဖိနှိပ်ချုပ်ချုပ်မှုဟာ ြပင်းထန်သည်ထက် ြပင်းထန်လာတာနဲ့ အမျှ အမျိုးသား ဒီမို ကေရစီ အဖွဲ့ချုပ် အတွင်း ကျွန်မတို့ တေတွ ခံစားလာခဲ့ရတာက ကျွန်မတို့ ပါတီရဲ့ အဓိက သေဘာ လက္ခဏာဟာ ထုံးတမ်းစဉ်လာ အတိုက်အခံ ပါတီ တစ်ခုရဲ့ သေဘာလက္ခဏာနဲ့ ပိုပိုြပီး အလှမ်းေဝး လာတယ်ဆိုတဲ့ အချက်ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ ြပည်တွင်းမှာေရာ ြပည်ပမှာေရာ လူထု ေထာက်ခံမှု အများဆုံး ရတဲ့ နိုင်ငံေရး ပါတီအြဖစ်နဲ့ အသိအမှတ်ြပုြခင်း ခံရပါတယ်။ ေနာက်ြပီး အဲဒီလို အသိအမှတ် ြပုခံရြခင်းနဲ့ အတူ ကျေရာက်လာတဲ့ ဝတ္တရားကို ကျွန်မတို့ ထမ်းရွက်ရပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ဒီမို ကေရစီ ကျင့်သုံးတဲ့ နိုင်ငံ တနိုင်ငံမှာ အဲဒီလို ပါတီ တခု ခံစားခွင့် ရခဲ့မှာ ြဖစ်တဲ့ အခွင့်အေရးေတွကို ကျွန်မတို့ တစ်ခုမျှ မရခဲ့ပါဘူး။ ဥပေဒေဘာင်အတွင်းက တစ်ခုမျှ မရသေလာက် ြဖစ်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မတို့ဟာ တချိန်တည်းမှာ အတိုက်အခံ ပါတီ တစ်ခုထက် အများြကီး အဆင့်ြမင့် သလို ၊ အများြကီး အဆင့်နိမ့်ေနပါတယ်။

၁၉ဂဂ ခုနှစ်တုန်းက လူထုကို ေြပာတဲ့ ကျွန်မရဲ့ ပထမဆုံး မိန့်ခွန်းေတွ ထဲက တစ်ခုမှာ ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဒုတိယ လွတ်လပ်ေရး တိုက်ပွဲကို ဆင်နွဲ ေနြကတာ ဆိုတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ေြပာခဲ့ပါတယ်။ လွန်ခဲ့တဲ့ ရာစု အလယ်ေလာက်က ပထမလွတ်လပ်ေရး တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲ ခဲ့တဲ့အတွက်ေြကာင့် ကျွန်မတို့ဟာ ကိုလိုနီ အုပ်ချုပ်ေရး စံနစ်ေအာက်က လွတ်လပ်မှုကို ရခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယ လွတ်လပ်ေရး တိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲတဲ့ အတွက်ေြကာင့် ကျွန်မတို့ဟာ စစ်အာဏာရှင် ေအာက်က လွတ်လပ်မှုကို ရမယ်လို့ ကျွန်မတို့ ေမျှာ်လင့်ပါတယ်။

၁၉ဂဂ ခုနှစ်တုန်းက ေကျာင်းသားေတွ အုံြကွြပီး ဆန္ဒြပြကရာမှာ ေရှ့တန်းေနရာက သူတို့ ပါဝင်ခဲ့ပုံကို ြမင်ရေတာ့ ၁၉၃ဝ ြပည့်လွန်နှစ်များ အတွင်းက လွတ်လပ်ေရး အတွက် သူတို့ ဆန္ဒြပြကရာမှာ သူတို့နဲ့ အတူ တိုင်းြပည်ြကီးပါ လိုက်လာေအာင် ေခါ်ေဆာင်သွားခဲ့ြကတဲ့ ေကျာင်းသားေတွရဲ့ ပုံရိပ်ေတွဟာ ြပန်ေပါ်လာပါတယ်။

အတိတ်ေခတ် ကာလ တစ်ခု တုန်းက ေပါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ အဲဒီေကျာင်းသား ေခါင်းေဆာင် တချို့ဟာ တိုင်းြပည်မှာ ထင်ရှားတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ြကီးေတွ ြဖစ်လာခဲ့ြကပါတယ်။ လွတ်လပ်ေရး ရြပီး ေခတ်မှာ အစိုးရ အဖွဲ့ဝင်များ အြဖစ်နဲ့ ေသာ်လည်းေကာင်း ၊ ပါတီ ေခါင်းေဆာင်များ အြဖစ်နဲ့ ေသာ်လည်းေကာင်း တာဝန် ထမ်းေဆာင် ခဲ့ြကပါတယ်။ ၁၉၆၂ ခုနှစ် စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းမှု ြဖစ်ေပါ်ခဲ့ ြပီးတဲ့ေနာက် နိုင်ငံေရး နယ်ပယ်ထဲက ေနြပီး သူတို့ကို အတင်းအြကပ် ဖယ်ရှား ပစ်တာ ခံလိုက်ရတဲ့ အချိန်အထိ ြဖစ်ပါတယ်။ အဲဒီ လွတ်လပ်ေရး တိုက်ပွဲဝင် ေခါင်းေဆာင် ေဟာင်းြကီး အများအြပားဟာ ဒီမိုကေရစီေရး လှုပ်ရှားမှု ထဲကို ြမန်ြမန်ထက်ထက်ပဲ ဝင်ေရာက်လာြကပါတယ်။ ဝင်ေရာက်ြခင်း အားြဖင့် တိုက်ပွဲ အေဟာင်းနဲ့ တိုက်ပွဲ အသစ်ကို လက်ချင်း ချိတ် ေပးခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီလို ြဖစ်ေပမယ့်လည်း ဒီတိုက်ပွဲ နှစ်ခုမှာ ြခားနားချက် အများအြပား ရှိပါတယ်။ အထင်ရှားဆုံး ြခားနားချက် ကေတာ့ ကျွန်မတို့ရဲ့ အမိအဖေတွဟာ နိုင်ငံြခားက ေရာက်လာတဲ့ အစိုးရ တစ်ခုကို ဆန့်ကျင်ြပီး တိုက်ပွဲ ဝင်ခဲ့ြကရတာ ြဖစ်တယ် ၊ ကျွန်မတို့ကေတာ့ ဒီတိုင်းြပည် ဒီလူမျိုး ဒီအသားအေရာင် ဒီဘာသာ အယူဝါဒ တစ်ခုတည်း အတူတူ ြဖစ်တဲ့ ဆန့်ကျင်ဘက်ေတွနဲ့ တိုက်ပွဲ ဝင်ေနြကရတာ ြဖစ်တယ် ဆိုတဲ့ အချက်ပါဘဲ။

ေနာက် ြခားနားချက် တစ်ခုက အလွန် အေရးြကီးပါတယ်။ ဒါေပမယ့် အေရးြကီးတယ်လို့ ြမင်ြကတာ ရှားပါတယ်။ အဲဒီက ကိုလိုနီ အစိုးရဟာ လူထုကို ေြပာေရး ဆိုခွင့် ပိတ်ပင်တဲ့ အာဏာရှင် အုပ်ချုပ်ေရး ( authoritarian ) ဆန်ေသာ်လည်းဘဲ လူထု ဘဝ တစ်ခုလုံးကို လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်တဲ့ အာဏာရှင် အုပ်ချုပ်ေရး ( totalitarian ) ဆန်တဲ့ ေနရာမှာေတာ့ ၁၉ဂဂ ခုနှစ်က အာဏာ ယူခဲ့တဲ့ စစ် အစိုးရထက် သိသိသာသာ အဆင့်နိမ့်တဲ့ အချက် ြဖစ်ပါတယ်။

ေကျာင်းသူ လူငယ်တစ်ေယာက် အေနနဲ့ လွတ်လပ်ေရး လှုပ်ရှားမှု ထဲကို ေြခစုံပစ် ဝင်ေရာက်ခဲ့တဲ့၊ ဂျပန်တို့ သိမ်းပိုက်ထားစဉ် ကာလ အတွင်းမှာလည်းဘဲ ေတာ်လှန် ေရးမှာ လျှို့ဝှက်ြပီး ပါဝင် လှုပ်ရှားခဲ့တဲ့၊ ထင်ရှားတဲ့ စာေရးဆရာမ တစ်ေယာက်က ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှာ ကျွန်မကို ေြပာဖူးပါတယ်။

ကျွန်မတို့ ရင်ဆိုင်ရတဲ့ အြကပ်အတည်း အခက်အခဲေတွဟာ သူေရာ သူနဲ့ တစ်ေခတ်တည်းကို ြဖတ်သန်းခဲ့သူေတွေရာ ရင်ဆိုင် ခဲ့ရတဲ့ အြကပ်အတည်း အခက်အခဲေတွထက် အများြကီး ပိုြပီး ြကီးမားတယ်လို့ သူယူဆတဲ့ အေြကာင်း ေြပာပါတယ်။

ဒုတိယ ကမ္ဘာစစ် မြဖစ်ခင်မှာေရာ ြဖစ်ြပီး ေနာက်မှာေရာ ြဗိတိသျှ အစိုးရရဲ့ အလွန်အကျွံ ြပုမူမှုေတွက လွတ်ေအာင် လွတ်လပ်ေရး လှုပ်ရှားမှုကို တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရး စနစ်က အကာအကွယ် ေပးခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာစစ်နဲ့ ဂျပန် စစ်တပ်တို့ ြမန်မာနိုင်ငံကို ေရာက်လာြကတဲ့ အချိန်မှာ ကျွန်မရဲ့ ဖခင် ဦးစီးတဲ့ ဖွဲ့စည်းြပီးခါစ ဗမာ့ တပ်မေတာ် ရှိေနြခင်းဟာ ြပည်သိမ်း တပ်ဖွဲ့ေတွ အထဲက အဆိုးဝါးဆုံး အင်အားစုများနဲ့ ေတာ်လှန်ေရး အင်အားစုများ စပ်ြကားမှာ ြကားခံ အကာအကွယ် သဖွယ် ြဖစ်ခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ဘိုးစဉ်ေဘာင်ဆက် ေရှးလူြကီးေတွရဲ့ ေအာင်ြမင်မှုကို ြကည့်ြပီး စံနမူနာေကာင်း ယူနိုင်ြကပါတယ်။ ဒါေပမယ့် ကျွန်မတို့ရဲ့ တိုက်ပွဲကို အေထာက်အကူ ြဖစ်ေစနိုင်တဲ့ စိတ်ကူးစိတ်သန်းနဲ့ နည်းနာကို ရှာေဖွရာမှာ ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ သမိုင်းတစ်ခုတည်းကို ကွက်ြပီး ြကည့်လို့ မြဖစ်ပါဘူး။ ကျွန်မတို့ဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ကိုလိုနီေခတ် အေတွ့အြကုံကို ေကျာ်လွန်ြပီး ြကည့်ခဲ့ရပါတယ်။

ဒီအချိန်မှာ စစ်အစိုးရကေတာ့ အတိတ်ကာလမှာဘဲ ဆက်ြပီး တွယ်ကပ်ေနဖို့ကို ပိုြကိုက်ခဲ့ ပါတယ်။ တိုင်းြပည်မှာ ြဖစ်ပျက်ေနတဲ့ မေကာင်းတာ မှန်သမျှကို ကိုလိုနီ စံနစ်ေြကာင့်လို့ အြပစ်ချြပီး ( NLD ) နဲ့ ေထာက်ခံသူေတွကိုလည်း ကိုလိုနီ ဝါဒီ လက်သစ်ေတွလို့ စွပ်စွဲခဲ့ပါတယ်။

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 7

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 7

​ေဒါ်​ေအာင်ဆန်း​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​ေဟာ​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​ပါတယ်။ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​ေဟာ​ေြပာချက်​ေတွကို ြမန်မာပိုင်း​ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​ အပိုင်း​လိုက် တင်ဆက်​ထားတာ ြဖစ်ပါတယ်။

အခု အစီအစဉ်မှာ​ေတာ့​ အစိုး​ရဝါဒ သ​ေဘာမတူြခင်း​အ​ေြကာင်း​ ​ေဟာ​ေြပာချက် သတ္တမပိုင်း​ ကို နား​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။

၁၉ဂဂ ခုနှစ် လူထု အံုြကွမှုကို စစ်တပ်က ​ေချမှုန်း​ရာမှာ လက်နက်မဲ့​ ဆန္ဒြပသူ​ေတွကို မည်သူ မည်ဝါ ခွဲြခား​ြခင်း​ မရှိ သို့​မဟုတ် အဆင်အြခင် အထိန်း​အသိမ်း​ မရှိ ရက်ရက် စက်စက် ပစ်ခတ် သတ်ြဖတ် လိုက်တုန်း​က ရာနဲ့​ချီတဲ့​ ​ေကျာင်း​သား​ေတွနဲ့​ တြခား​ လှုပ်ရှား​သူ​ေတွဟာ နယ်စပ်ကို ြဖတ်ြပီး​ ထိုင်း​နိုင်ငံဘက်ကို ထွက်​ေြပး​ခဲ့​ြကပါတယ်။ အဲဒီ ​ေကျာင်း​သား​ေတွထဲက အများ​အြပား​ဟာ ​ေသနပ်နဲ့​ လူလုပ်သူကို ​ေသနပ်နဲ့​ အနိုင်ယူမှသာ ရနိုင်တယ်လို့​ ယံုြကည်ြကြပီး​ ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ အတွက် ​ေကျာင်း​သား​ တပ်မ​ေတာ် ဖွဲ့​စည်း​ဖို့​ ဆံုး​ြဖတ်ခဲ့​ြကပါတယ်။

သူတို့​ေရွး​ချယ်တဲ့​ လမ်း​ကို ကျွန်မ ဘယ်တုန်း​ကမှ မရှုတ်ချခဲ့​ပါဘူး​။ ဘယ်​ေသာ အခါမှလည်း​ ရှုတ်ချမှာ မဟုတ်ပါဘူး​။ ဘာြဖစ်လို့​လဲ ဆို​ေတာ့​ ဖိနှိပ်ချုပ်ချယ်တဲ့​ အုပ်ချုပ်မှု​ေအာက်က လွတ်​ေြမာက်ဖို့​ တစ်ခုတည်း​ေသာ လမ်း​ဟာ လက်နက်ကိုင် ​ေတာ်လှန်​ေရး​ လမ်း​သာလျှင် ရှိတယ်လို့​ ဆံုး​ြဖတ်ဖို့​ရာ သူတို့​အတွက် လံု​ေလာက်တဲ့​ အ​ေြကာင်း​ ရှိခဲ့​လို့​ ြဖစ်ပါတယ်။ သို့​ေသာ်လည်း​ဘဲ ကျွန်မကိုယ်တိုင်က​ေတာ့​ အဲဒီလမ်း​ ကို ပယ်ချ ပါတယ်။ ဘာြဖစ်လို့​လဲ ဆို​ေတာ့​ ဒီလမ်း​ဟာ ကျွန်မရဲ့​ တိုင်း​ြပည်ကို ကျွန်မ သွား​ေစချင်တဲ့​ ​ေနရာ​ေရာက်​ေအာင် ပို့​မယ်လို့​ ကျွန်မ မယံုြကည်တဲ့​ အတွက်​ေြကာင့်​ ြဖစ်ပါတယ်။

မတရား​ြကီး​စိုး​ လွှမ်း​မိုး​မှု​ေအာက်က မိမိတို့​ လွတ်​ေြမာက်ဖို့​ လက်နက်ကိုင်စွဲသူ​ေတွကို လွတ်လပ်​ေရး​ တိုက်ပွဲဝင်သူ​ေတွလို့​ ရှုြမင်ြကပါတယ်။ သူတို့​ဟာ တိုင်း​ချစ်ြပည်ချစ် စိတ်ဓါတ်​ေြကာင့်​ ​ေသာ်လည်း​ေကာင်း​ ၊​ ဝါဒ သ​ေဘာတရား​ အြမင်​ေြကာင့်​ ​ေသာ်လည်း​ေကာင်း​ ၊​ တိုင်း​ြပည် တစ်ြပည်လံုး​ သို့​မဟုတ် ြပည်သူ တစ်ရပ်လံုး​ရဲ့​ အ​ေရး​အတွက် တိုက်ပွဲ ဝင်​ေနြကတာ ြဖစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် တန်း​တူ ညီမျှ​ေရး​နဲ့​ လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ လိုလား​ချက်​ေြကာင့်​ လူမျိုး​ သို့​မဟုတ် လူမျိုး​စု သို့​မဟုတ် ဘာသာ အယူဝါဒ အ​ေြခခံတဲ့​ သီး​ြခား​ ြပည်သူ အုပ်စု တစ်စုရဲ့​ အ​ေရး​အတွက် တိုက်ပွဲ ဝင်​ေနြကတာ ြဖစ်ပါတယ်။

လက်နက်ကိုင်စွဲမှု မပါဝင်တဲ့​အခါမှာ​ေတာ့​ လှုပ်ရှား​သူ ဆိုတဲ့​ အမည်ဟာ နိုင်ငံ​ေရး​ အ​ေြခခံမူ တစ်ခုအတွက် တိုက်ပွဲဝင်​ေနသူ​ေတွကို ​ေခါ်တဲ့​ ​ေယဘုယျ အမည် ြဖစ်လာတဲ့​ လက္ခဏာ ရှိပါတယ်။

နိုင်ငံသား​ အခွင့်​အ​ေရး​ အတွက် လှုပ်ရှား​သူများ​ ၊​ လူမျိုး​ အသား​အ​ေရာင် ခွဲြခား​မှု ဆန့်​ကျင်​ေရး​ အတွက် လှုပ်ရှား​သူများ​ ၊​ လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ အတွက် လှုပ်ရှား​သူများ​ ၊​ ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ အတွက် လှုပ်ရှား​သူများ​ စသြဖင့်​ ြဖစ်ပါတယ်။

အဲဒီ​ေတာ့​ ကျွန်မတို့​ဟာ လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​နဲ့​ ဒီမိုက​ေရစီ အတွက် အစဉ်တစိုက် အ​ေရး​ဆို​ေနြကတာ ြဖစ်တဲ့​အတွက် ​ေနာက်ဆံုး​ အမျိုး​အစား​ နှစ်ခုမှာ ပါဝင်ပါသလား​။

ြမန်မာနိုင်ငံမှာ ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှုမှာ ပါဝင်​ေနြကတဲ့​ ကျွန်မတို့​ တ​ေတွဟာ ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ အတွက် လှုပ်ရှား​သူများ​ ြဖစ်ပါတယ်လို့​ ​ေြပာရင် မှန်ကန်မှာပါ။ ဒါ​ေပမယ့်​ ကျွန်မတို တိုက်ပွဲရဲ့​ အ​ေရး​ြကီး​တဲ့​ သ​ေဘာသဘာဝကို ြပည့်​ြပည့်​ဝဝ ​ေဖာ်ြပနိုင်ဖို့​ အတွက်က​ေတာ့​ ဒီစကား​ အသံုး​အနှုန်း​ဟာ ကျဉ်း​ေြမာင်း​ လွန်း​အား​ြကီး​ ​ေနပါတယ်။

သမ္မတ Suharto လက်​ေအာက် Indonesia နိုင်ငံကို စစ်တပ် အာဏာရှင် စံနစ် ​ေအာက် ြမန်မာနိုင်ငံနဲ့​ နှိုင်း​ယှဉ် သံုး​သပ်သူ ပညာရှင် တစ်​ေယာက်က ြမန်မာနိုင်ငံရဲ့​ အြဖစ်အပျက်မှာ စစ်တပ်ဟာ ( အရပ်သား​ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေလာကရဲ့​ လက်ထဲက အာဏာကို သိမ်း​ယူခဲ့​တာ) လို့​ ​ေရး​ခဲ့​ပါတယ်။

ဒီနက်ရှိုင်း​တဲ့​ အြမင်နဲ့​ သံုး​သပ်ချက်ကို ြကည့်​မယ် ဆိုရင် ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်ရဲ့​ လုပ်ငန်း​ဟာ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေဆာင်ရွက်ရာမှာ ပါဝင်ရံုမျှ မဟုတ်​ေြကာင်း​ အရပ်သား​ေတွဟာ သူတို့​ရဲ့​ ပိုင်ခွင့်​ ြဖစ်တဲ့​ အခန်း​ကဏ္ဍကို ရပိုင်ခွင့်​ အာမခံချက် ရှိနိုင်​ေအာင် ကျွန်မတို့​ လူ့​ေဘာင်အဖွဲ့​အစည်း​ရဲ့​ အ​ေြခခံ အ​ေဆာက်အအံု တစ်ခုလံုး​ကို ြပန်လည် တည်​ေဆာက်ဖို့​ ြဖစ်​ေြကာင်း​ ​ေကာက်ချက်ချနိုင်ပါတယ်။

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 8

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည် ရဲ့​​ Reith Lectures 8
​ေဒါ်​ေအာင်ဆန်း​စုြကည်က ဘီဘီစီ Radio 4 ရဲ့​ ၂၀၁၁ ခုနှစ် Reith Lectures အစီအစဉ်မှာ​ေဟာ​ေြပာချက် နှစ်ရပ် ြပုလုပ်ခဲ့​ပါတယ်။ အဲဒီ အဂင်္လိပ်လို ​ေဟာ​ေြပာချက်​ေတွကို ြမန်မာပိုင်း​ အစီအစဉ်က ဘာသာြပန်ဆိုြပီး​ အပိုင်း​လိုက် တင်ဆက်​ေပး​ခဲ့တာ ြဖစ်ပါတယ်။

အခု အစီအစဉ်မှာ​ေတာ့​ အစိုး​ရဝါဒ သ​ေဘာမတူြခင်း​အ​ေြကာင်း​ ​ေဟာ​ေြပာချက် ​ေနာက်ဆံုး​ပိုင်း​ ကို နား​ဆင်နိုင်ြကပါတယ်။




သမ္မတ Suharto လက်​ေအာက် Indonesia နိုင်ငံကို စစ်တပ် အာဏာရှင် စံနစ် ​ေအာက် ြမန်မာနိုင်ငံနဲ့​ နှိုင်း​ယှဉ် သံုး​သပ်သူ ပညာရှင် တစ်​ေယာက်က ြမန်မာနိုင်ငံရဲ့​ အြဖစ်အပျက်မှာ စစ်တပ်ဟာ ( အရပ်သား​ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေလာကရဲ့​ လက်ထဲက အာဏာကို သိမ်း​ယူခဲ့​တာ) လို့​ ​ေရး​ခဲ့​ပါတယ်။

ဒီနက်ရှိုင်း​တဲ့​ အြမင်နဲ့​ သံုး​သပ်ချက်ကို ြကည့်​မယ် ဆိုရင် ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်ရဲ့​ လုပ်ငန်း​ဟာ နိုင်ငံ​ေရး​ ​ေဆာင်ရွက်ရာမှာ ပါဝင်ရံုမျှ မဟုတ်​ေြကာင်း​ အရပ်သား​ေတွဟာ သူတို့​ရဲ့​ ပိုင်ခွင့်​ ြဖစ်တဲ့​ အခန်း​ကဏ္ဍကို ရပိုင်ခွင့်​ အာမခံချက် ရှိနိုင်​ေအာင် ကျွန်မတို့​ လူ့​ေဘာင်အဖွဲ့​အစည်း​ရဲ့​ အ​ေြခခံ အ​ေဆာက်အအံု တစ်ခုလံုး​ကို ြပန်လည် တည်​ေဆာက်ဖို့​ ြဖစ်​ေြကာင်း​ ​ေကာက်ချက်ချနိုင်ပါတယ်။

ကျွန်မတို့​ဟာ အတိုက်အခံ ပါတီတစ်ခုရဲ့​ လုပ်ငန်း​လို့​ ယူဆနိုင်တဲ့​ အစိုး​ရ တစ်ဖွဲ့​ ​ေနရာမှာ အြခား​ အစိုး​ရ တစ်ဖွဲ့​ကို အစား​ထိုး​ ရံုမျှ လုပ်ငန်း​ကို လုပ်ကိုင်​ေနခဲ့​တာ မဟုတ်ပါဘူး​။

နိုင်ငံ​ေရး​ လှုပ်ရှား​သူ​ေတွရဲ့​ အလုပ်ပဲလို့​ ​ေမျှာ်လင့်​ထား​မှု ရှိနိုင်သလို စံနစ်ြကီး​ အတွင်း​မှာ ဟိုအချက် ဒီအချက် ​ေြပာင်း​လဲ ြပင်ဆင် ​ေပး​ပါရယ်လို့​ အ​ေရး​ ဆိုရံုမျှ လုပ်ကိုင်​ေနတာလည်း​ မဟုတ်ပါဘူး​။ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ ြပည်သူလူထုြကီး​ အတွက် ကျွန်မတို့​ရဲ့​ လိုအင်ဆန္ဒ ​ေပါင်း​စံု အကျံုး​ဝင်တဲ့​ အ​ေြခခံမူြကီး​ တစ်ခုအတွက် အလုပ်လုပ်​ေနတာ အသက်ရှင်​ေနတာ ြဖစ်ပါတယ်။

တကယ်ဆို​ေတာ့​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ လိုအင် ဆန္ဒ​ေတွဟာ အြခား​ အြခား​ေသာ နိုင်ငံ​ေတွက ြပည်သူလူထု​ေတွရဲ့​ လိုအင် ဆန္ဒ ​ေတွနဲ့​ အလွန်အမင်း​ ြခား​နား​ြခင်း​ မရှိပါဘူး​။

စစ်အစိုး​ရက ကျွန်မတို့​ကို အြခား​ ကမ္ဘာ့​ ြပည်သူ​ေတွနဲ့​ အဆက်အသွယ် ကင်း​ကွာ​ေအာင် အြပင်း​အထန် ြကိုး​စား​ေပမယ့်​ ကျွန်မတို့​ဟာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲမှာ တကိုယ်တည်း​ အထီး​ကျန်​ေနတဲ့​ ခံစား​ချက်ကို တခါမျှ မခံစား​ခဲ့​ပါဘူး​။

အဲဒီလို မခံစား​ ခဲ့​ရတာက ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ လူထုကို ​ေြပာ​ေရး​ ဆိုခွင့်​ ပိတ်ပင်တဲ့​ အာဏာရှင် အုပ်ချုပ်​ေရး​ စနစ်နဲ့​ ဖိနိပ် ချုပ်ချယ်မှုကို ဆန့်​ကျင်တဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ လူသား​ ​ေလာက ကမ္ဘာြကီး​ တစ်ခုလံုး​မှာ ပျံ့​နှံ့​ြပီး​ နိုင်ငံ​ေရး​ နယ်နမိတ်နဲ့​ ယဉ်​ေကျး​မှု နယ်နိမိတ် ​ေတွကို ြဖတ်​ေကျာ်​ေနလို့​ ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မ​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်နဲ့​ ​ေနရစဉ် နှစ်​ေတွ အတွင်း​တုန်း​က အြပင်​ေလာကြကီး​နဲ့​ ကျွန်မ အဆက်အသွယ် ြဖစ်တဲ့​ ​ေရဒီယို​ေြကာင့်​ ကျွန်မဟာ ကျွန်မ​ေနထိုင်တဲ့​ လမ်း​ထိပ်ကို ​ေရာက်ဖို့​ လွယ်ကူသ​ေလာက် ကမ္ဘာြကီး​ရဲ့​ အစွန်အဖျား​ကို ​ေရာက်ဖို့​ လွယ်ကူခဲ့​ပါတယ်။

ဘာလင် တံတိုင်း​ြကီး​ ြဖိုချလိုက်တဲ့​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ဆိုဗီယက် အုပ်စု ြပိုကွဲသွား​တဲ့​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ချီလီ နိုင်ငံမှာ အ​ေြခခံ ဥပ​ေဒ ​ေြပာင်း​လဲ​ေရး​ ​ေဆာင်ရွက်ပံု အ​ေြကာင်း​ ၊​ ​ေတာင် ကိုရီး​ယား​ နိုင်ငံမှာ ဒီမိုက​ေရစီ စံနစ် ထူ​ေထာင်မှု တိုး​တက်​ေနပံု အ​ေြကာင်း​ ၊​ ​ေတာင်အာဖရိက နိုင်ငံမှာ လူမျိုး​ အသား​ေရာင် ခွဲြခား​မှု စံနစ် ဖျက်သိမ်း​ ခဲ့​ပံု အ​ေြကာင်း​ေတွကို ကျွန်မ သိခဲ့​ရတာ ​ေရဒီယိုကတဆင့်​ ြဖစ်သလို ပါဘဲ။

ကျွန်မရဲ့​ အိမ်နဲ့​ ကပ်​ေနတဲ့​ အနီး​ပတ်ဝန်း​ကျင်မှာ ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်က ​ေဆာင်ရွက်​ေနတဲ့​ လုပ်ငန်း​ေတွ အ​ေြကာင်း​ကို ကျွန်မ ြကား​ခဲ့​ရတာဟာ ​ေရဒီယိုက တဆင့်​ ြဖစ်ပါတယ်။

ကျွန်မရဲ့​ မိသား​စု ဆီက ပို့​လို့​ ြပတ်​ေတာင်း​ ြပတ်​ေတာင်း​ ကျွန်မ ရခဲ့​တဲ့​ စာအုပ်​ေတွ အထဲမှာ Vaclav Havel ​ေရး​တဲ့​ ကျမ်း​ေတွ ၊​ Zakharov ရဲ့​ ဘဝ မှတ်တမ်း​ေတွ ၊​ Nelson Mandela နဲ့​ Winnie Mandela တို့​ရဲ့​ အတ္ထုပ္ပတ္တိ​ေတွ ၊​ Timothy Garton Ash ရဲ့​ အ​ေရး​အသား​ေတွ ပါဝင်ခဲ့​ပါတယ်။ ဥ​ေရာပမှာ ြဖစ်ြဖစ် ၊​ ​ေတာင်အာဖရိကမှာ ြဖစ်ြဖစ် ၊​ ​ေတာင်အ​ေမရိက မှာြဖစ်ြဖစ် ၊​ အာရှမှာ ြဖစ်ြဖစ် တရား​မျှတမှုနဲ့​ လွတ်လပ်မှုကို ​ေတာင်း​ဆို​ေနြကတဲ့​ ြပည်သူလူထု​ေတွ ရှိြကတဲ့​ ​ေနရာတိုင်း​မှာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ မိတ်​ေဆွ​ေတွနဲ့​ မဟာမိတ်​ေတွ ရှိြကပါတယ်။

ကျွန်မ​ေနအိမ် အကျယ်ချုပ်က လွတ်လာတဲ့​ အခါမှာ ​ေတာင်အာဖရိက နိုင်ငံက လူမဲ ြပည်သူ​ေတွရဲ့​ သတ္တိ ဗျတ္တိနဲ့​ ဒုက္ခ သုက္ခများ​ အ​ေြကာင်း​ အမှန်တရား​နဲ့​ အညီ ​ေနထိုင်ြခင်း​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ အင်အား​မဲ့​ သူတို့​ရဲ့​ အင်အား​ အ​ေြကာင်း​ ၊​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ ဘဝ ြဖစ်သလို သူတို့​ရဲ့​ တိုက်ပွဲဟာ သူတို့​ရဲ့​ ဘဝ ြဖစ်တယ်လို့​ ယံုြကည်ြက သူ​ေတွဆီက ကျွန်မတို့​ ယူနိုင်တဲ့​ သင်ခန်း​စာများ​ အ​ေြကာင်း​ေတွကို အခါအခွင့်​သင့်​တိုင်း​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အဖွဲ့​ေတွကို ကျွန်မ​ေြပာခဲ့​ပါတယ်။

ကျွန်မဟာ အ​ေရှ့​ ဥ​ေရာပ နိုင်ငံများ​က ဒီမိုက​ေရစီ​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှု အ​ေြကာင်း​ကို မြကာခဏ ​ေြပာခဲ့​လို့​ ြဖစ်​ေကာင်း​ြဖစ်နိုင်ပါတယ်။ ကျွန်မကို Dissident (အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ) တစ်​ေယာက်ရယ်လို့​ ​ေခါ်​ေဝါ် သံုး​နှံုး​ လာြကပါတယ်။

မူလက Vaclav Havel ဟာ Dissident (အစိုး​ရဝါဒ) ​ေဝဖန်သူ ဆိုတဲ့​ ​ေဝါဟာရကို ​ေကျနပ် အား​ရ ရှိခဲ့​ဟန် မတူပါဘူး​။ ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ ဒီ​ေဝါဟာရဟာ ( Czechoslovakia ) နိုင်ငံက လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှုမှာ ပါဝင်တဲ့​ သူနဲ့​ အြခား​သူ​ေတွကို အ​ေနာက်တိုင်း​ သတင်း​သမား​ေတွက ခတ်နှိပ်ခဲ့​တဲ့​ တံဆိပ် ြဖစ်လို့​ ပါဘဲ။

အဲဒီ​ေနာက်မှာ သူက သူ့​တိုင်း​ြပည်မှာ ြဖစ်ပျက်​ေနတာ​ေတွနဲ့​ အဆက်အစပ်ြပုြပီး​ အစိုး​ရဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွနဲ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှုကို ဘယ်လို့​ အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်​ဆိုသင့်​ေြကာင်း​ အ​ေသး​စိတ် ရှင်း​လင်း​ခဲ့​ပါတယ်။ သူရဲ့​ ယံုြကည်ချက်က အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ လှုပ်ရှား​မှု တစ်ခုရဲ့​ အ​ေြခခံ လုပ်ငန်း​ဟာ အမှန်တရား​ရဲ့​ အကျိုး​အတွက် ရွက်​ေဆာင်ဖို့​ ြဖစ်တယ်။

ဆိုလိုတာက လူ့​ဘဝ ရည်ရွယ်ချက် အစစ်အမှန်​ေတွရဲ့​ အကျိုး​အတွက် ရွက်​ေဆာင်ဖို့​ ြဖစ်တယ်။ အဲဒီလို ရွက်​ေဆာင် ြကိုး​ပမ်း​မှုဟာ လူပုဂ္ဂိုလ် အသီး​သီး​နဲ့​ သူတို့​ရဲ့​ လွတ်လပ်ြပီး​ အမှန်တရား​နဲ့​ ညီတဲ့​ ဘဝ ​ေနထိုင်ပိုင်ခွင့်​ကို ကာကွယ်မှု အဆင့်​ေရာက်​ေအာင် တိုး​တက်သွား​သင့်​တယ်။ ဆိုလိုတာက လူ့​အခွင့်​အ​ေရး​ ကာကွယ်မှုနဲ့​ တရား​ဥပ​ေဒ ​ေလး​စား​ေရး​ အတွက် တိုက်ပွဲဝင်မှုတို့​ ြဖစ်တယ် ဆိုတဲ့​ ယံုြကည်ချက် ပါဘဲ။

ဒီလို ဖွင့်​ဆိုပံုဟာ လွန်ခဲ့​တဲ့​ နှစ်​ေတွမှာ ( NLD ) အဖွဲ့​ချုပ်က ​ေဆာင်ရွက်​ေနခဲ့​တာ ြဖစ်တဲ့​ လုပ်ငန်း​ေတွကို အင်မတန် အား​ရဖွယ် ​ေကာင်း​ေလာက်​ေအာင် ​ေဖာ်ြပ​ေနသလား​ မှတ်ခဲ့​ရလို့​ ကျွန်မတို့​ဟာ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွ ြဖစ်တယ် ဆိုတာကို ကျွန်မ ​ေကျ​ေကျနပ်နပ် လက်ခံခဲ့​ပါတယ်။

အာဏာပိုင်​ေတွရဲ့​ မျက်လံုး​နဲ့​ ြကည့်​ြပီး​ ြမင်တဲ့​ ကျွန်မတို့​ ပါတီရဲ့​ တရား​ဝင် အ​ေနအထား​ဟာ အ​ေရး​မြကီး​လှပါဘူး​။

ဘာ​ေြကာင့်​လဲ ဆို​ေတာ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်သူ​ေတွ အ​ေနနဲ့​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အ​ေြခခံ လုပ်ငန်း​ဟာ လွန်ခဲ့​တဲ့​ နှစ်​ေတွမှာ ရှိခဲ့​တဲ့​ အနှစ်သာရ အတိုင်း​ တည်ြမဲ​ေနြပီး​ ကျွန်မတို့​ရဲ့​ အစိုး​ရ ဝါဒ ​ေဝဖန်​ေရး​ ရည်ရွယ်ချက်​ေတွဟာလည်း​ လွန်ခဲ့​တဲ့​နှစ်​ေတွမှာ ရှိခဲ့​တဲ့​ အနှစ်သာရ အတိုင်း​ တည်ြမဲ ​ေနလို့​ ြဖစ်ပါတယ်ရှင်။

“(၁၄)ရက်၊​ (၁၁)လ၊​ ၂၀၁၀ ခုနှစ်တွင်ြပည်သူလူထုသို့​ ​ေြပာြကား​ေသာ ​ေဒါ်​ေအာင်ဆန်း​စုြကည်၏ မိန့်​ခွန်း​နှင့်​ ဒုတိယ​ေြမာက်နိုင်ငံ​ေရး​မိန့်ခွန်း​”

“ဒီလိုကျွန်မတို့​​ကိုလာ​​ေထာက်ခံတဲ့​​အတွက်​​ေကျး​​ဇူး​​တင်တဲ့​​စကား​​နဲ့​​ပဲစ˜ပါရ​​ေစ။ ပထမဦး​​ဆံုး​​ အ​​ေနနဲ့​​ ​​ေြပာရမှာက အား​​လံုး​​ကို​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ပါတယ်လို့​​ ​​ေြပာပါရ​​ေစ။ တစ်​​ေယာက်တစ်​​ေယာက်ကို မ​​ေတွ့​ရတာ ​​ေတာ်​​ေတာ်ြကာပါြပီ… ဒါ​​ေပမယ့်​​ဘယ်​​ေလာက်ပဲမ​​ေတွ့​ရတာြကာြကာ ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​ထား​​တဲ့​​​ေမတ္တာနဲ့​​ ယံုြကည်ချက်အရ ကျွန်မတို့​​ ခိုင်ခိုင်မာမာ ရှိတယ်ဆိုတာ ​​ေတွ့​​ရလို့​​ အင်မ တန်မှစိတ်ချမ်း​​သာပါတယ်။

အင်မတန်မှအား​​တက်ရပါတယ်။ ကျွန်မတို့​​ လုပ်ချင်တဲ့​​အလုပ်ကို လုပ်ဖို့​​ဆိုရင်ြပည်သူ​​ေတွက ဘာလိုချင်လဲဆိုတာ ကျွန်မတို့​​ သိပါတယ်။ သိတယ်လို့​​ ထင်တယ်​​ေနာ် ဘာလိုချင်လဲဆိုတာ (သိပါတယ်…… ဒီမိုက​​ေရစီ…… ြပည်သူများ​​) လိုချင်တာ​​ေတာ့​​သိြပီလိုချင်တဲ့​​ဟာကိုရ​​ေအာင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲဆိုတာ သိဖို့​​ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​ အ​​ေရး​​ြကီး​​တယ်။ ကျွန်မ အြမင်မှာ​​ေတာ့​​နိုင်ငံ​​ေရး​​ ဆိုတာ သင်ယူ​​ေရး​​ပဲ“သင်ယူရမယ်“ ကျွန်မ ခဏ၊​ ခဏ ​​ေြပာဖူး​​ပါတယ်။ ကျွန်မတို့​​ လူငယ်​​ေတွနဲ့​​ စကား​​ ​​ေြပာတဲ့​​အခါ ကျရင်လူ​​ေကာင်း​​ရယ်လို့​​၊​ လူဆိုး​​ ရယ်လို့​​ အဲဒီလိုမယံုဘူး​​၊​ အယံုအြကည်မရှိဘူး​​၊​ လူ​​ေတာ်ရယ်လို့​​ လူညံ့​​ရယ်လို့​​ အယံုအြကည်မရှိဘူး​​။

သင်လို့​​ ရတဲ့​​သူနဲ့​​ သင်လို့​​ မရတဲ့​​သူလို့​​ ကျွန်မြမင်ပါတယ်ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွသင်လို့​​ရ တယ်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ ယံုြကည်ပါတယ်။ လိုချင်ရံုနဲ့​​ မြဖစ်​​ေသး​​ဘူး​​၊​ ကိုယ်လိုချင်တာရ​​ေအာင်ဘယ်လိုလုပ် ရမလဲ။ လုပ်တဲ့​​အခါ မှန်ကန်တဲ့​​နည်း​​နဲ့​​ လုပ်​​ေစလိုပါတယ်။ အဲလိုကျွန်မ​​ေြပာတာဟာ မှန်ကန်တဲ့​​နည်း​​နဲ့​​ လုပ်ဖို့​​ ဘာြဖစ်လို့​​ လိုသလဲဆိုရင်သိပ်ြပီး​​​ေတာ့​​ကိုယ့်​​ကိုယ်ကိုသူ​​ေတာ်​​ေကာင်း​​ြကီး​​၊​ ဘာြကီး​​ ဒီလိုပံုစံ ထွက်ချင်လို့​​ မဟုတ်ဘူး​​။ ကျွန်မရဲ့​​အ​​ေတွ့​အြကံုအရ မှန်ကန်တဲ့​​နည်း​​လမ်း​​နဲ့​​ မလုပ်လို့​​ရှိရင်ကိုယ့်​​ပန်း​​ တိုင်က ဘယ်​​ေလာက်ပဲ​​ေကာင်း​​ပါ​​ေစ ပန်း​​တိုင်ပါ ​​ေနာက်ကျ​​ေတာ့​​​ေကွ့​​​ေကာက်ြပီး​​​ေတာ့​​ပျက်စီး​​သွား​​ ရတယ်။အဲဒါ​​ေြကာင့်​​မို့​​လို့​​ မှန်ကန်တဲ့​​နည်း​​လမ်း​​နဲ့​​ ကိုယ်လိုချင်တာ ရ​​ေအာင်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ လုပ်ရမယ်။ ဒီ​​ေတာ့​​တစ်ချို့​က ကျွန်မကို​​ေမး​​ချင်တဲ့​​​ေမး​​ခွန်း​​​ေတွအများ​​ြကီး​​ရှိတယ်ဆိုတာ ကျွန်မသိပါတယ်။

ကျွန်မ ကလည်း​​ ြပည်သူရဲ့​​အသံကိုနား​​​ေထာင်ချင်ပါတယ်။ ခက်တာက အား​​လံုး​​ဝိုင်း​​​ေအာ်​​ေန​​ေတာ့​​ဘာ​​ေတွ ​​ေြပာြကမှန်း​​ ကျွန်မမသိဘူး​​။ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​အသံ​​ေတွကိုအခုနား​​​ေထာင်ပိုင်ခွင့်​​ရမယ်လို့​​ ကျွန်မ​​ေမျှာ် လင့်​​ပါတယ်။ ဒီလိုအထိန်း​​သိမ်း​​ခံ​​ေနရတဲ့​​အချိန်​​ေတွမှာလည်း​​ ကျွန်မ အသံလွင့်​​ဌာန​​ေတွကို​​ေသချာ နား​​​ေထာင်ြပီး​​​ေတာ့​​ြပည်သူ​​ေတွက ဘာ​​ေြပာ​​ေနြကလည်း​​ ဘာလိုချင်ြကလဲ၊​ ဘာလိုချင်ြကလဲဆိုတာ ​​ေန့​​တိုင်း​​၊​ ​​ေန့​​တိုင်း​​ ​​ေလ့​​လာ​​ေနပါတယ်။ တစ်​​ေန့​​ ငါး​​နာရီ၊​ ​​ေြခာက်နာရီ​​ေလာက်နား​​​ေထာင်​​ေနရ​​ေတာ့​​ ဘယ်​​ေလာက်ြငီး​​​ေငွ့​စရာ​​ေကာင်း​​သလဲလို့​​။ ဒါ​​ေပမယ့်​​ြပည်သူ့​​မျက်နှာနဲ့​​ နား​​​ေထာင်​​ေနတာ။

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်၏ ​​ေနအိမ်အချယ်ချုပ်မှလွတ်​​ေြမာက်လာ_ပီး​​​ေနာက်ြပည်သူလူထုသို့​ ပထမဦး​​ဆံုး​​​ေြပာြကား​​​ေသာ မိန့်​ခွန်း​​အထိန်း​​သိမ်း​​ခံ​​ေနရတဲ့​​အချိန်​​ေတွမှာလည်း​​ ကျွန်မ အသံလွင့်​​ဌာန​​ေတွကို​​ေသချာနား​​​ေထာင် ြပီး​​​ေတာ့​​ြပည်သူ​​ေတွက ဘာ​​ေြပာ​​ေနြကလည်း​​ ဘာလိုချင်ြကလဲ၊​ ဘာလိုချင်ြကလဲဆိုတာ ​​ေန့​​တိုင်း​​၊​ ​​ေန့​​တိုင်း​​ ​​ေလ့​​လာ​​ေနပါတယ်။ ြပည်သူ​​ေတွဘာလိုချင်လဲဆိုတာ ကျွန်မ အတိုင်း​​အတာ တစ်ခုအထိ​​ေတာ့​​ သိတယ်လို့​​ ထင်ပါတယ်။ လံုး​​​ေစ့​​​ေပါက်​​ေစ့​​သိတယ်လို့​​ ကျွန်မ မဆိုလိုပါဘူး​​ အဲဒီ​​ေလာက်ထိလည်း​​ ကျွန်မ မသိနိုင်ပါဘူး​​။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွကလည်း​​ ကိုယ်ရဲ့​​အသံ​​ေတွကိုကျွန်မတို့​​ ြကား​​​ေလာက်​​ေအာင် ​​ေြပာြက​​ေပါ့​​။ ဒါမှလည်း​​ ကျွန်မတို့​​ ဘာလုပ်​​ေပး​​နိုင်မလဲပိုစဉ်း​​စား​​နိုင်မယ်။ အ​​ေရး​​ြကီး​​ဆံုး​​က ကျွန်မတို့​​ …… ​​ေနာက်က မြကား​​ရလို့​​ ​​ေအာ်​​ေနြကတာလား​​ …… ​​ေအာ်​​ေလ မြကား​​​ေလဘဲနည်း​​နည်း​​​ေလး​​ ြငိမ်ြငိမ်နဲ့​​ နား​​​ေထာင်​​ေပး​​။ ကိစ္စမရှိဘူး​​ မြကား​​ရရင်ဆိုင်း​​ဘုတ်​​ေထာင်ြပီး​​ြပမယ်။

ကျွန်မတို့​​အခုြပည်သူ​​ေတွမှာ ြပည်သူ​​ေတွမပါဘဲနဲ့​​ ဘာကိစ္စမှမြပီး​​​ေြမာက်နိုင်၊​ မြပီး​​ြပတ် နိုင်ဘူး​​ဆိုတာ အခု နား​​လည်နိုင်ြပီလို့​​ ကျွန်မထင်ပါတယ်။ ြပည်သူ​​ေတွပါမှပဲ ဘယ်ကိစ္စမဆိုြပီး​​​ေပျာက်နိုင်တာမို့​​လို့​​ ကျွန်မတို့​​တစ်​​ေတွကျွန်မ စိတ်ကူး​​ထဲမှာ ြပည်သူ​​ေတွက​​ေနြပီး​​​ေတာ့​​ြပည်သူ​​ေတွ အတွက်ြပည်သူတို့​​ရဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီဆိုတဲ့​​နည်း​​တစ်ခုကိုြမန်မာနိုင်ငံတင်မက တကမ္ဘာလံုး​​မှာ​​ေတာင်ထပ်ြပီး​​ ြကိုး​​စား​​ြကည့်​​မှာပါ။ အဲဒီလိုစိတ်ဓာတ်နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ ြကိုး​​စား​​သွား​​မှာပါ။ ကျွန်မတို့​​ လိုချင်တဲ့​​ပန်း​​တိုင်ကို ​​ေအး​​​ေအး​​​ေဆး​​​ေဆး​​ မှန်မှန်ကန်ကန်နဲ့​​ ​​ေရာက်နိုင်မယ်လို့​​ ကျွန်မယံုြကည်တယ်။ အဲဒါ ခပ်တိုတို​​ေြပာရရင် အလုပ်​​ေတွအများ​​ြကီး​​ လုပ်ရမယ်။ အလုပ်မလုပ်ဘဲနဲ့​​ ဘာမှမရဘူး​​။ ကျွန်မတို့​​ ဗမာ​​ေတွက ကံပဲကံပဲလို့​​ ​​ေြပာ​​ေလ့​​ရှိတယ်။ အဲဒါ​​ေြကာင့်​​ပဲကျွန်မတို့​​ လူငယ်​​ေတွကိုထပ်တလဲလဲ​​ေြပာရတယ်။ ကံဆိုတဲ့​​အဓိပ္ပါယ် ကိုသိရဲ့​လား​​ ကံဆိုတာ ြပုလုပ်ြခင်း​​ပဲ။ အဲ​​ေတာ့​​ကံပဲ၊​ ကံပဲဆိုတာ ခပ်တိုတို​​ေြပာရရင်ကိုယ်လုပ်သလို ြဖစ်မှာပဲအဲဒီ​​ေတာ့​​ကိုယ်လုပ်တဲ့​​အတိုင်း​​ပဲြဖစ်မှာပဲ။ လိုချင်တာရှိရင်လိုချင်တာကိုရ​​ေအာင်လို့​​ လုပ် ယူရမယ်။

ကျွန်မတို့​​က မြဖစ်နိုင်တဲ့​​ကိစ္စ​​ေတွကိုလုပ်​​ေပး​​ပါ့​​မယ်လို့​​ လွယ်လွယ်နဲ့​​​ေတာ့​​အဲဒီလိုလာဘ် ​​ေပး​​ြပီး​​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွကိုမစည်း​​ရံုး​​နိုင်ပါဘူး​​။ ကျွန်မတို့​​ ြကိုး​​စား​​မယ်။ ြပည်သူ​​ေတွလိုချင်တဲ့​​ လမ်း​​ကိုအား​​လံုး​​ အတူတူခင်း​​ြပီး​​​ေတာ့​​အား​​လံုး​​အတူတူ​​ေလျှာက်သွား​​နိုင်ဖို့​​ ြကိုး​​စား​​မယ်။ အဲဒီလို​​ေထာက်ြပြခင်း​​အား​​ြဖင့်​​ကျွန်မတို့​​ကိုလည်း​​ ြပည်သူ​​ေတွက ကိုယ်လိုချင်တဲ့​​ကိစ္စ​​ေတွ ြဖစ်​​ေြမာက်​​ေအာင်လို့​​ ကူညီရာ​​ေရာက်ပါတယ်။ ကျွန်မ ြပည်သူ​​ေတွကို​​ေမတ္တာရပ်ခံပါရ​​ေစ။ ကျွန်မတို့​​နဲ့​​ ဆက်ဆံတဲ့​​အခါမှာ ပွင့်​​ပွင့်​​လင်း​​လင်း​​ သတ္တိရှိရှိ​​ေြပာဆိုဆက်ဆံြကပါ။ ကျွန်မတို့​​ကိုဟိုဟာ​​ေြပာရ ​​ေကာင်း​​လား​​၊​ ဒီဟာ ​​ေြပာရ ​​ေကာင်း​​လား​​ဆိုြပီး​​။

ကျွန်မတို့​​ ဘာမှမလုပ်ပါဘူး​​။ ​​ေြပာစရာရှိတာကို​​ေြပာပါ။ သ​​ေဘာမတူလို့​​ရှိရင်သ​​ေဘာမတူဘူး​​ဆိုတာကို​​ေတာ့​​ြပန်​​ေြပာမှာပါ။ ဒါက​​ေတာ့​​ဒီမိုက​​ေရစီရဲ့​ အ​​ေြခခံ ​​ေလ။ လွတ်လပ်စွာ​​ေြပာဆိုပိုင်ခွင့်​​လွတ်လပ်စွာ​​ေြပာဆိုပိုင်ခွင့်​​ဆိုတာ လွတ်လပ်စွာ ဆဲဆိုပိုင်ခွင့်​​နဲ့​​ မတူဘူး​​​ေလ။ တစ်ခါတစ်​​ေလ​​ေတာ့​​ြကိမ်း​​​ေမာင်း​​တာ​​ေလး​​​ေတာ့​​ပါချင်ပါမှာ​​ေပါ့​​။ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​တစ် ​​ေယာက်နား​​လည်​​ေအာင်​​ေြပာဆိုဖို့​​ အင်မတန်မှအ​​ေရး​​ြကီး​​ပါတယ်။ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​ တစ်​​ေယာက် အြမင်ြခင်း​​ ဖလှယ်ဖို့​​အတွက်က​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ ​​ေလ့​​ကျင့်​​ယူရပါမယ်။ ​​ေလ့​​ကျင့်​​ယူရင်း​​နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ ပိုြပီး​​

တတ်လာမှာပါ။ အခုကျွန်မထွက်လာတဲ့​​အချိန်မှာ အဓိက​​ေြပာင်း​​လဲချက်အြဖစ်ဘာ​​ေတွ့​ရလဲဆို​​ေတာ့​​ တစ်ြခား​​ဟာ​​ေတွသိပ်မ​​ေတွ့​​​ေသး​​ဘူး​​။ ​​ေတွ့​မိတာက​​ေတာ့​​ဖုန်း​​​ေလး​​​ေတွအများ​​ြကီး​​ပဲ။ ဟိုနား​​ြကည့်​​လဲ ကင်မရာဖုန်း​​​ေလး​​၊​ ဒီနား​​ြကည့်​​လဲ ကင်မရာဖုန်း​​​ေလး​​။ အဲဒါဘာကိုြပလဲဆို​​ေတာ့​​ ဆက်သွယ်​​ေရး​​ ဘက်မှာ​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ အများ​​ြကီး​​ တိုး​​တက်လာပါတယ်။ ဒီတိုး​​တက်မ_ကိုအများ​​​ေကာင်း​​ကျိုး​​ အတွက် တတ်နိုင်တဲ့​​နည်း​​နဲ့​​ သံုး​​ြကပါ။ ဆက်သွယ်​​ေရး​​အား​​ြဖင့်​​ကျွန်မတို့​​ အချင်း​​ချင်း​​မှာ နား​​လည်မ_ရ​​ေအာင် ကျွန်မတို့​​အချင်း​​ချင်း​​ ညီညွတ်မ_ရ​​ေအာင်သံုး​​ြကပါလို့​​ ​​ေြပာချင်တယ်။ ဖုန်း​​​ေတွပါလာရင်​​ေထာင်ြပ ​​ေပး​​ြကပါ။

ဘယ်​​ေလာက်အများ​​ြကီး​​ရှိလဲသိရ​​ေအာင်။ (ဖုန်း​​ပါလာသူများ​​က ဖုန်း​​များ​​ ​​ေြမှာက်ြပြကသည်။)​​ေတာ်​​ေတာ်များ​​တာပဲ။ ကျွန်မ မ​​ေန့​​ကမှ ပထမဦး​​ဆံုး​​အြကိမ်အဲဒီလိုဖုန်း​​​ေလး​​ သံုး​​ဖူး​​တယ်။ အရင်(၉၆) ခုနှစ်တုန်း​​က ဒါ​​ေတွဒီမှာမရှိ​​ေသး​​ဘူး​​။ သံုး​​တဲ့​​အခါြက​​ေတာ့​​ပါး​​စပ်ဘယ်မှာ ထား​​ရမှန်း​​မသိဘူး​​။ မြကား​​ရဘူး​​ဆိုတဲ့​​သူ​​ေတွကိုစာသား​​နဲ့​​ ​​ေထာင်ြပ မယ်။

(ဆိုင်း​​ဘုတ်တွင် ​​ေရး​​ထား​​သည့်​​စာ ြ ကျွန်မကလဲ ြပည်သူ​​ေတွချစ်ပါတယ် အမှန်ြခစ်(ဆိုင်း​​ဘုတ်တွင် ​​ေရး​​ထား​​သည့်​​စာ ြ ကျွန်မကလဲ ြပည်သူ​​ေတွချစ်ပါတယ် အမှန်ြခစ်(ဆိုင်း​​ဘုတ်တွင် ​​ေရး​​ထား​​သည့်​​စာ ြ ကျွန်မကလဲ ြပည်သူ​​ေတွချစ်ပါတယ် အမှန်ြခစ်(ဆိုင်း​​ဘုတ်တွင် ​​ေရး​​ထား​​သည့်​​စာ ြ ကျွန်မကလဲ ြပည်သူ​​ေတွချစ်ပါတယ် အမှန်ြခစ်(ဆိုင်း​​ဘုတ်တွင် ​​ေရး​​ထား​​သည့်​​စာ ြ ကျွန်မကလဲ ြပည်သူ​​ေတွချစ်ပါတယ် အမှန်ြခစ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်)​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်)​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်)​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်)​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်)
ချစ်​​ေနရံုနဲ့​​ မြပီး​​​ေသး​​ဘူး​​။ အလုပ်လုပ်ရမှာ။ ကျွန်မစဉ်း​​စား​​ တယ်။

ချစ်တယ်ဆိုတာ ဘာလဲ။ ချစ်တယ်ဆိုတာ တစ်ဦး​​​ေပါ် တစ်ဦး​​ စိတ်ချမ်း​​သာ​​ေအာင်လုပ်​​ေပး​​ချင်တဲ့​​ဆန္ဒရှိြပီး​​ အဲဒီဆန္ဒ အရလုပ်မှတကယ်ချစ်ရာ​​ေရာက်ပါတယ်။ ပါး​​စပ်နဲ့​​ ချစ်ပါ တယ်၊​ ချစ်ပါတယ်။ ချစ်ပါတယ်​​ေြပာလို့​​က​​ေတာ့​​အ​​ေရခွံသာ ချစ်လိုက်တာမျိုး​​က​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​က ြကက်​​ေြခခတ်ပဲ။

(မှန်လိုက်တာကွ ြ ပရိတ်သတ်ထဲမှ အသံ)(မှန်လိုက်တာကွ ြ ပရိတ်သတ်ထဲမှ အသံ)(မှန်လိုက်တာကွ ြ ပရိတ်သတ်ထဲမှ အသံ)(မှန်လိုက်တာကွ ြ ပရိတ်သတ်ထဲမှ အသံ)(မှန်လိုက်တာကွ ြ ပရိတ်သတ်ထဲမှ အသံ)

ပန်း​​က​​ေပး​​ရင်လည်း​​ ​​ေပး​​လိုက်​​ေလ ဘာလို့​​ကိုင်ထား​​တာလဲ။ ကျွန်မတို့​​အခုြပည်သူ​​ေတွကို​​ေမတ္တာရပ်ခံချင်တာက​​ေတာ့​​​ေစာ​​ေစာက ကျွန်မ ​​ေြပာသလိုပဲ ​​ေပါ့​​ကိုယ်စိတ်ထဲမှာ ရှိတာ​​ေတွကိုကျွန်မတို့​​ကိုအသိ​​ေပး​​ပါ။ စာ​​ေရး​​ြပီး​​​ေတာ့​​ပို့​​လို့​​လည်း​​ ရပါတယ်။

စာတိုက်ကိုစိတ်မချရရင်ဒီမှာပဲလာ​​ေပး​​ပါ။ ြပည်သူ​​ေတွဘာ​​ေတွစိတ်ထဲမှာ ရှိသလဲဆိုတာ ကျွန်မသိ ချင်တယ်။ ဘာြဖစ်လို့​​လဲဆို​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​စိတ်ထဲမှာ လူ​​ေတွရဲ့​ စိတ်ထဲမှာ ဘာ​​ေတွ ြဖစ်​​ေနမလဲ။ ဘယ်လိုြဖစ်​​ေနမလဲ။ စိတ်ထဲမှာ ဘယ်လို​​ေြပာင်း​​ သွား​​သလဲဆိုတာ ကျွန်မ​​ေသ​​ေသချာချာ မသိလို့​​မရဘူး​​ ချက်ြခင်း​​သိဖို့​​ဆိုတာမရဘူး​​။ ြပန်ြပီး​​​ေတာ့​​​ေလ့​​လာရဦး​​မယ်။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွတစ် ​​ေယာက်ချင်း​​နဲ့​​ စကား​​​ေြပာဖို့​​ ဆိုတာလည်း​​ တကယ်တမ်း​​ လက်​​ေတွ့​ကျကျ မြဖစ်နိုင်ဘူး​​။ ြဖစ်နိုင်ရင်​​ေတာ့​​ ​​ေြပာတာ​​ေပါ့​​။ ြဖစ်နိုင်ရင်​​ေတာ့​​ကျွန်မ ထိုင်နား​​​ေထာင်မယ်။ တစ်​​ေယာက်ြပီး​​တစ်​​ေယာက်မိုက်​​ေပး​​ြပီး​​ ​​ေတာ့​​​ေြပာြက​​ေတာ့​​။ အဲဒီလိုဆိုလည်း​​ ြပီး​​မှာ မဟုတ်ဘူး​​။ ြပီး​​​ေတာ့​​အဲဒီလို​​ေြပာတာ ​​ေတွက ကျွန်မ​​ေတာ့​​သ​​ေဘာကျတယ်။

တစ်​​ေယာက်ထဲထြပီး​​ ​​ေြပာတာ​​ေတွက အင်မတန်ြငီး​​​ေငွ့​စရာ​​ေကာင်း​​တယ်။ ဟိုဘက်ြပန်​​ေြပာ။ ဒီဘက်က ြပန်​​ေြပာဆို​​ေတာ့​​ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​လည်း​​စံုတယ်။ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​လည်း​​ အား​​လံုး​​အတွက်ပိုြပီး​​​ေတာ့​​လည်း​​ အား​​လံုး​​အတွက်တန်ဖိုး​​ရှိ တယ်။တစ်​​ေယာက်ထဲက ​​ေြပာတာကိုကျန်တဲ့​​သူ​​ေတွက နား​​​ေထာင်​​ေနရတာ တစ်ခါတစ်​​ေလ ကျွန်မ စိတ်ထဲမှာ နည်း​​နည်း​​ ဒီမိုက​​ေရစီမကျလို့​​။ ကျွန်မတို့​​ သွား​​ြပီး​​​ေတာ့​​ဒီလူထဲက တစ်​​ေယာက်ကိုလက်ညှိုး​​ ထိုး​​ြပပါမယ်။ ထြပီး​​​ေတာ့​​စိတ်ထဲရှိတဲ့​​ဆန္ဒကိုခပ်တိုတို​​ေလး​​​ေြပာ​​ေတာ့​​။

(အ​​ေမစုနဲ့​​အတူ လွတ်လပ်တဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီြကီး​​ကို ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်ပါတယ် ခင်ဗျား​​)(အ​​ေမစုနဲ့​​အတူ လွတ်လပ်တဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီြကီး​​ကို ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်ပါတယ် ခင်ဗျား​​)(အ​​ေမစုနဲ့​​အတူ လွတ်လပ်တဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီြကီး​​ကို ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်ပါတယ် ခင်ဗျား​​)(အ​​ေမစုနဲ့​​အတူ လွတ်လပ်တဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီြကီး​​ကို ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်ပါတယ် ခင်ဗျား​​)(အ​​ေမစုနဲ့​​အတူ လွတ်လပ်တဲ့​​ဒီမိုက​​ေရစီြကီး​​ကို ရယူပိုင်ဆိုင်ချင်ပါတယ် ခင်ဗျား​​)ကျွန်မတို့​​​ေလ တစ်​​ေန့​​ကျရင်ြပည်သူ့​​ဟစ်တိုင်တစ်ခုလုပ်ရမယ်အဲဒီ​​ေတာ့​​အဲဒီမှာဆိုရင် ြပည်သူ​​ေတွက ​​ေြပာချင်တာ ​​ေြပာလို့​​ ရ​​ေအာင်။ ကျွန်မတို့​​ကလည်း​​ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​အသံ​​ေတွကိုြကား​​ …… ဟိုဘက်က ဘာြပသနာရှိလဲကူညီလို့​​ရမလား​​။ အ​​ေနာက်က တိုး​​​ေနလို့​​လား​​။ (စည်း​​ကမ်း​​ရှိပါ။ စည်း​​ကမ်း​​ရှိပါ။ စည်း​​ကမ်း​​ရှိပါ။) သိပ်ြပီး​​​ေတာ့​​မ​​ေလာြကပါနဲ့​​။ ​​

ေနာက်ဆိုရင်ကျွန်မတို့​​ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​ တစ်​​ေယာက်အများ​​ ြကီး​​စကား​​​ေတွ​​ေြပာဖို့​​ အခွင့်​​အ​​ေရး​​​ေတွ​​ေပါ်လာမှာပါ။ ဒီတစ်ခါတည်း​​ နဲ့​​ မဟုတ်ပါဘူး​​။ ​​ေနာင်အြကိမ်ြကိမ်အခါခါ ရှိမှာပါ။ အဲဒီကျရင်စိတ်ရှည် လက်ရှည်နဲ့​​ သီး​​ခံ​​ေပး​​ြကပါ။ ဒီတစ်ခါ မြကား​​ရမှ​​ေနာင်တစ်ခါ ြပန်လာမှာ​​ေပါ့​​။ ​​ေတာ်ြကာ ြပန်မလာဘဲ ​​ေနမယ်။ ြကာြကာ​​ေြပာလို့​​ရှိရင်ြပည်သူ​​ေတွလည်း​​ ပင်ပန်း​​မယ်လို့​​ ကျွန်မထင်ပါတယ်။ အနှစ်နှစ်ဆယ် ​​ေကျာ်ြပီတဲ့​​ပင်ပန်း​​တာ။ အဲဒီ​​ေတာ့​​​ေတာ်​​ေတာ်ကိုကျင့်​​သား​​ရ​​ေနြပီ​​ေပါ့​​။ ​​ေတာ်​​ေတာ်ပင်ပန်း​​​ေနြကြပီ​​ေပါ့​​ပင်ပန်း​​တယ်ဆိုတာက ကိစ္စမရှိပါဘူး​​။ ပင်ပန်း​​ရကျိုး​​နပ်ဖို့​​က အ​​ေရး​​ြကီး​​တာ။ ပင်ပန်း​​ရကျိုး​​နပ်တယ်ဆိုရင်ဘယ်​​ေလာက်ပင်ပန်း​​ရ ပင်ပန်း​​ရ ရတယ်ခံနိုင်တယ်။ အဲ​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​အား​​​ေတွကိုပင်ပန်း​​ရကျိုး​​ နပ်​​ေအာင်လို့​​ အသံုး​​ချရမယ်။ ကျွန်မအခု​​ေြပာချင် တာက စိတ်ဓာတ်မကျပါနဲ့​​။

ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​တိုင်း​​ြပည်ကိုြကည့်​​ြပီး​​ စိတ်ဓာတ်ကျချင်ြကတာ ြဖစ်မှာပဲ။ ရှိမှာပဲ။ အခုထက်ထိဘယ်မှမ​​ေရာက်​​ေသး​​ပါလား​​။ အခုထက်ထိဘာမှလည်း​​ တိုး​​တက်မ_မရှိပါလား​​ဆိုတဲ့​​ စိတ်​​ေတွရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါ​​ေပမယ့်​​ဒီလိုစိတ်ပျက်စရာ အ​​ေြကာင်း​​မရှိပါဘူး​​။ ကျွန်မတို့​​ ြကိုး​​စား​​ရမယ်။ ဝီရိယဆိုတာဟာ အင်မတန်မှအ​​ေရး​​ြကီး​​ပါတယ်။ ခပ်ြကမ်း​​ြကမ်း​​ပဲဝီရိယထုတ်ရမယ်။ အလုပ်စလုပ်တဲ့​​အခါမှာ ဝီရိယ ထုတ်ရမယ်။ အလုပ်အလယ်ပိုင်း​​​ေရာက်တဲ့​​အခါမှာ ဝီရိယ ထုတ်ရမယ်။ အလုပ်​​ေနာက်ဆံုး​​ပိုင်း​​ ​​ေရာက်ခါနီး​​မှာ ဝီရိယ ထုတ်ရမယ်။ အလုပ်ဆိုတာ ြပီး​​တယ်ရယ်လို့​​

မရှိဘူး​​။ အလုပ်တစ်ခုြပီး​​ရင်လည်း​​ ​​ေနာက်အလုပ်က ​​ေပါ်လာမှာပဲ။ အဲ​​ေတာ့​​နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကိုတည် ​​ေဆာက်တယ်ဆိုတာလည်း​​ အဲလိုပဲအလုပ်​​ေတွတစ်ခုြပီး​​တစ်ခုလုပ်သွား​​ရမှာ ဒီ​​ေလာကြကီး​​မှာ ​​ေကျနပ် စရာ၊​ ​​ေကျနပ်စရာ အချိန်​​ေတွဆိုတာ ဘယ်​​ေတာ့​​မှမရှိဘူး​​။ သို့​​​ေသာ်လည်း​​ ကျွန်မတို့​​အတွက်​​ေတာ့​​ ​​ေကျနပ်စရာ အချိန်​​ေတွအတိုင်း​​အတာ တစ်ခုထိ​​ေတာ့​​လိုကိုလိုတယ်။ အဲဒီလို​​ေကျနပ်နိုင်တဲ့​​အတိုင်း​​ အတာ တစ်ခုအထိ​​ေရာက်ဖို့​​​ေတာ့​​အား​​လံုး​​ ဝိုင်း​​တွန်း​​ြကရမယ်။ မြကိုး​​စား​​ဘဲနဲ့​​ မရဘူး​​။ ကျွန်မအ​​ေနနဲ့​​ ​​ေတာ့​​ကျွန်မက​​ေတာ့​​လုပ်​​ေပး​​မယ်လို့​​ ကျွန်မ မ​​ေြပာနိုင်ဘူး​​။ ြပည်သူရဲ့​​ယံုြကည်မ_ရှိရင်၊​ ြပည်သူရဲ့​အား​​ကိုး​​ မ_ရှိရင်၊​ ြပည်သူရဲ့​​​ေထာက်ခံမ_ရှိလို့​​ရှိရင်ကျွန်မမှာ လုပ်အား​​​ေတွအများ​​ြကီး​​တက်လာမယ်။ အဲဒီလုပ် အား​​​ေတွနဲ့​​ ြပည်သူနဲ့​​ အတူလုပ်မယ်။

ကျွန်မတစ်​​ေယာက်ထဲ​​ေတာ့​​လုပ်လို့​​မရဘူး​​။ ကျွန်မတစ်​​ေယာက် ထဲလဲမလုပ်ချင်ဘူး​​။ တစ်​​ေယာက်ထဲလုပ်တယ်ဆိုတာ ဒီမိုက​​ေရစီမဟုတ်ဘူး​​​ေနာ်။ (​​ေဟး​​၊​ ​​ေဟး​​ ………………………………………)ကျွန်မတစ်​​ေယာက်ထဲလုပ်ဖို့​​ လံုး​​ဝရည်ရွယ်ချက်မရှိဘူး​​။ အများ​​နဲ့​​ အတူလုပ်မှာ။ ကျွန်မတို့​​ အ​​ေပါ်မှာ ြကင်နာမ_ရှိတဲ့​​ကမ္ဘာသူကမ္ဘာသား​​​ေတွနဲ့​​ အတူလုပ်မယ်။ ကျွန်မတို့​​အား​​လံုး​​ အတူတူ လုပ်မယ်။ တစ်ချို့​​​ေတွထင်သလိုလက်သီး​​လက်​​ေမာင်း​​တန်း​​ြပီး​​​ေတာ့​​​ေရှ့​က​​ေနြပီး​​​ေတာ့​​ဟီး​​ရိုး​​ြကီး​​ လုပ်တာ။ အဲဒါမျိုး​​က သတ္တိမဟုတ်ဘူး​​။ သတ္တိဆိုတာဟာ စိတ်ဓာတ်ခိုင်ခိုင်မာမာနဲ့​​ ကိုယ်လိုချင်တဲ့​​ ကိစ္စကိုြဖစ်​​ေြမာက်​​ေအာင်လို့​​ ပင်ပန်း​​ခံြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်နိုင်တာ။

ဒါမှအဲဒီလိုသတ္တိမျိုး​​​ေတွ​​ေမွး​​ရမယ်။ တကယ်​​ေတာ့​​သတ္တိဆိုတာ နိစ္စဓူဝ လုပ်​​ေနရမှာ။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွက မနက်မိုး​​လင်း​​တာနဲ့​​ ဒီက​​ေန့​​ တစ်​​ေန့​​ကိုရင်ဆိုင်ဖို့​​ သတ္တိ​​ေတွထုတ်​​ေနြကရမယ်မဟုတ်လား​​။ ဒီသတ္တိ​​ေတွကိုအကျိုး​​ရှိ​​ေအာင်လို့​​ သံုး​​ြကမယ်။ တကယ့်​​ကိုထိထိ​​ေရာက်​​ေရာက်နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွနဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ နိုင်ငံအတွက်အကျိုး​​ ရှိ​​ေအာင်သံုး​​ရမယ်။ ကိုယ်တစ်​​ေယာက်ထဲအတွက်စဉ်း​​စား​​ဖို့​​ မြဖစ်ဘူး​​။ ကိုယ့်​​မိသား​​စုတစ်ခုတည်း​​ အတွက်စဉ်း​​စား​​လို့​​မြဖစ်ဘူး​​။ ကျွန်မ ထပ်တလဲလဲ​​ေြပာချင်ပါတယ်။

နိုင်ငံ​​ေရး​​ဟာ ဒို့​​နဲ့​​ မဆိုင်ဘူး​​ဆိုတဲ့​​ စိတ်ဓာတ်ကိုမထား​​ပါနဲ့​​။ ဒါ​​ေဖ​​ေဖ အရင်ကတည်း​​က ​​ေြပာခဲ့​​ပါတယ်။ လွပ်လပ်​​ေရး​​ မရခင်ကတည်း​​က ​​ေြပာခဲ့​​တဲ့​​စကား​​ပါ။ နိုင်ငံ​​ေရး​​ဟာ ကိုယ်နဲ့​​ မဆိုင်ဘူး​​လို့​​ ​​ေြပာ​​ေန​​ေပမယ့်​​နိုင်ငံ​​ေရး​​ကလာြပီး​​​ေတာ့​​ဆိုင် ​​ေနလိမ့်​​မယ်တဲ့​​ ​​ေရှာင်​​ေနလို့​​မရဘူး​​။ အား​​လံုး​​ဟာ နိုင်ငံ​​ေရး​​ပဲ။ အခုဒီမှာ ကျွန်မတို့​​လာြပီး​​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ကို​​ေထာက်ခံ​​ေနတာတင်နိုင်ငံ​​ေရး​​မဟုတ်ဘူး​​။ အိမ်မှာ​​ေနြပီး​​​ေတာ့​​ဟင်း​​ချက်​​ေနတဲ့​​အမျိုး​​သမီး​​ လဲနိုင်ငံ​​ေရး​​ လုပ်​​ေနရတာပဲ။ ဘာြဖစ်လို့​​လဲဆို​​ေတာ့​​သူ့​​မှာ သူ့​​ရှိတဲ့​​ပိုက်ဆံနဲ့​​ ​​ေလာက်​​ေအာင်ချက်​​ေနရ လို့​​​ေလ။ အဲဒါလဲနိုင်ငံ​​ေရး​​ပဲ။ သား​​သမီး​​​ေတွ​​ေကျာင်း​​​ေနနိုင်​​ေအာင်ရုန်း​​ကန်ရတာလည်း​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​ပဲ။ အား​​လံုး​​နိုင်ငံ​​ေရး​​ပဲ။ အား​​လံုး​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​နဲ့​​ မလွတ်ဘူး​​။ အဲဒီ​​ေတာ့​​နိုင်ငံ​​ေရး​​နဲ့​​ ဒို့​​နဲ့​​ မဆိုင်ဘူး​​။ ဒို့​​က နိုင်ငံ ​​ေရး​​ထဲမပါချင်ဘူး​​လို့​​။

​​ေြပာတာဟာ နိုင်ငံ​​ေရး​​ကိုနား​​မလည်လို့​​ ​​ေြပာတဲ့​​ကိစ္စ။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွဟာ နိုင်ငံ​​ေရး​​ကိုနား​​လည်​​ေအာင်လုပ်ပါ။ ကျွန်မတို့​​လည်း​​ သင်​​ေပး​​ပါ။ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​ တစ်​​ေယာက်သင်ယူရ မှာ။ ြပည်သူက​​ေန ကျွန်မတို့​​ ဒီမိုက​​ေရစီအတွက်လ_ပ်ရှား​​​ေနတဲ့​​သူ​​ေတွကိုသင်​​ေပး​​မှကျွန်မတို့​​လည်း​​

မမှား​​မှာ။ ဒီမိုက​​ေရစီမှာအ​​ေရး​​ြကီး​​တဲ့​​တစ်ခုကဘာလည်း​​ဆို​​ေတာ့​​အ​​ေရှ့​က​​ေနြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်​​ေနတဲ့​​ သူ​​ေတွကိုအ​​ေနာက်ကလူ​​ေတွက ထိန်း​​နိုင်ရမယ်။ ထိန်း​​ပိုင်ခွင့်​​ရှိရမယ်။ အဲဒါဒီမိုက​​ေရစီပဲ။ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​၊​ ြပည်သူ​​ေတွထိန်း​​တာကိုကျွန်မတို့​​​ေတွခံပါ့​​မယ်။ ြပည်သူမဟုတ်ဘဲထိန်း​​သိမ်း​​တာကိုသိပ်မခံချင်ဘူး​​ (ရယ်လျက်)။ ကျွန်မစိတ်ထဲမှာ ဘာမှမရှိပါဘူး​​။ ကျွန်မထိန်း​​သိမ်း​​ခံရတဲ့​​နှစ်​​ေတွအတွင်း​​မှာ ​​ေပါ့​​​ေနာ်လံုြခံု​​ေရး​​ တာဝန်ယူရတဲ့​​သူ​​ေတွနဲ့​​ အများ​​ ြကီး​​ ဆက်ဆံရပါတယ်။ သူတို့​​ ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​ခဲ့​​ပါတယ်။ ကျွန်မ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန် ဆက်ဆံပါတယ်။ အဲ​​ေတာ့​​ဒါက​​ေတာ့​​အမှန်ကိုအမှန်အတိုင်း​​ ကျွန်မ​​ေြပာရမှာပါ။

​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ထိုက် တဲ့​​သူကို​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ရမှာပဲ။ အဲဒီလိုသာမန်လံုြခံု​​ေရး​​ ဝန်ထမ်း​​​ေတွထဲက ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​ ​​ေကာင်း​​မွန်မွန်ဆက်ဆံခဲ့​​တဲ့​​သူ​​ေတွကိုကျွန်မ ​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ပါတယ်။ စိတ်ထဲမှာ တကယ့်​​ကိုကျွန်မစိတ် ရင်း​​နဲ့​​ ​​ေြပာတာပါ။ ကျွန်မတို့​​ဟာ ြပည်သူအချင်း​​ချင်း​​မှာ တစ်​​ေယာက်​​ေပါ်မှာ တစ်​​ေယာက်​​ေစတနာ ထား​​နိုင်​​ေအာင်လို့​​ တစ်​​ေယာက်ကိုတစ်​​ေယာက်​​ေကျး​​ဇူး​​တင်နိုင်​​ေအာင်လို့​​။ ြမင်နိုင်​​ေစချင်တယ်။ ဆရာ​​ေတာ်ြကီး​​တစ်ပါး​​က ကျွန်မ ခပ်ငယ်ငယ်တုန်း​​က ​​ေဟာခဲ့​​တယ်။ ​​ေကျး​​ဇူး​​ြပုတဲ့​​သူဆိုတာ ရှား​​တယ်တဲ့​​။ ​​ေကျး​​ဇူး​​ကိုသိတတ်တဲ့​​သူဆိုတာ ရှား​​တယ်​​ေပါ့​​။ ကျွန်မ အဲဒီတုန်း​​က ငယ်တာကိုး​​ အဲဒီစကား​​ကိုသိပ် သ​​ေဘာမတူချင်ဘူး​​။ ဘာလဲဆို​​ေတာ့​​ဟုတ်ပါြပီ​​ေကျး​​ဇူး​​ ြပုနိုင်တဲ့​​သူဆိုတာ ရှား​​တယ်ဆိုတာ ကျွန်မ လက်ခံတာ​​ေပါ့​​​ေနာ်။ ဘာြဖစ်လို့​​လဲဆို​​ေတာ့​​ကိုယ့်​​ကို​​ေကျး​​ဇူး​​ြပုတယ်ဆိုတာ လူတိုင်း​​ကလည်း​​ ဒီ​​ေလာက် ထိလုပ်​​ေပး​​တာမဟုတ်ဘူး​​။ ဒါ​​ေပမယ့်​​​ေကျး​​ဇူး​​သိတတ်တဲ့​​သူဟာရှား​​တယ်ဆိုတာ ကျွန်မသိပ်ြပီး​​ လက်မ ခံပါဘူး​​။လူပဲ၊​ လူပဲ​​ေပါ့​​လူြဖစ်မှ​​ေကျး​​ဇူး​​သိရမှာ​​ေပါ့​​။ မဟုတ်ဘူး​​ကွာ ြငင်း​​တဲ့​​သူက ရှိတယ်။ ​​

ေကျး​​ဇူး​​ သိတယ်ဆိုတဲ့​​အဓိပ္ပါယ်က ​​ေနာက်ကျ​​ေတာ့​​ရိုး​​ရိုး​​​ေလး​​ပဲ။ အချင်း​​ချင်း​​ကိုတန်ဖိုး​​ထား​​တတ်တာပဲ။ အချင်း​​ချင်း​​ကိုတန်ဖိုး​​ထား​​တတ်လိုက်ရင်…… ဟာ နည်း​​နည်း​​​ေတာ့​​သည်း​​ခံပါဦး​​​ေဟ့​​…… ခဏ​​ေလး​​ ​​ေနာက်ကထလိုက်လို့​​ ဘာြဖစ်သွား​​ တာမှမဟုတ်ဘဲ။ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​ တစ်​​ေယာက်​​ေတာ့​​သည်း​​ခံရမှာပဲ။ တစ်​​ေယာက်က မတ်တပ်ထလိုက်လို့​​ စိတ်ဆိုး​​စရာ အ​​ေြကာင်း​​မရှိဘူး​​။ ​​ေဒါသ ြကီး​​ပဲ။ …… ​​ေရှ့​က ကျွန်မ မ​​ေန့​​တုန်း​​က အိမ်​​ေရှ့​မှာ ​​ေြပာသလို​​ေပါ့​​။ အ​​ေရှ့​ကလူကလည်း​​ အ​​ေနာက်ကလူကိုသိတတ်မ_၊​ နား​​ လည်မ_ရှိရမယ်။

အ​​ေနာက်ကလူကလည်း​​ အ​​ေရှ့​က လူကိုနား​​လည်မ_သည်း​​ခံမ_ရှိရမယ်။ အဲဒါမှ ကျွန်မအတွက်အဆင်​​ေြပမှာ။ ဒီ​​ေတာ့​​ြပည်သူ​​ေတွအ​​ေနနဲ့​​ ကျွန်မ ဘယ်လိုဆက်ြပီး​​​ေတာ့​​နိုင်ငံ​​ေရး​​ ခရီး​​သွား​​မလဲဆိုတာ သိချင်လာမယ်။ (သိချင်ပါတယ်။ …… ) သိတန်သ​​ေရွ့​လည်း​​ သိမယ်။ ြပည်သူကိုအား​​ကိုး​​ြပီး​​ လုပ်တယ်ဆိုရင်ြပည်သူနဲ့​​ အြမင်ချင်း​​ ဖလှယ် ထား​​ရမယ်။ ကျွန်မက​​ေတာ့​​ ဒီ…ဒီြပည်သူ​​ေတွြကား​​မှာ ကျွန်မတို့​​က အား​​လံုး​​ြကား​​မှာ​​ေပါ့​​​ေနာ်

အမျိုး​​သား​​ရင်ြကား​​​ေစ့​​​ေရး​​ ကိစ္စကိုဆက်ြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်သွား​​မှာပါ။ ဒါဟာ အ​​ေရး​​ကိုြကီး​​တယ်။ (​​ေထာက်ခံပါတယ်။ ………………) ကျွန်မစိတ်ထဲမှာ​​ေတာ့​​ဘယ်သူပဲဘာြဖစ်လို့​​။ ဘယ်သူနဲ့​​​ေတာ့​​ြဖင့်​​အဆင်​​ေြပ​​ေအာင်လုပ်လို့​​ မရဘူး​​။ ဘယ်သူနဲ့​​ ​​ေတာ့​​ြဖင့်​​စကား​​​ေြပာလို့​​မရဘူး​​ ဆိုတာ လံုး​​ဝမရှိဘူး​​။ ဘယ်သူပဲြဖစ်ြဖစ်အဆင်​​ေြပ ​​ေအာင်လုပ်ချင်တဲ့​​စိတ်ရှိရင်လုပ်လို့​​ရရမယ်။ စကား​​​ေြပာချင်တဲ့​​စိတ်ရှိရင်စကား​​​ေြပာလို့​​ ရရမယ်။ ကျွန်မက​​ေတာ့​​ဒီလမ်း​​အတိုင်း​​ သွား​​မှာပဲ။ ဒီလမ်း​​အတိုင်း​​ သွား​​တဲ့​​အခါမှာ​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ဘက်က ြပည်သူ့​​အင်အား​​​ေတွလိုပါတယ်ဆိုတာ အခုဒီမှာ​​ေြပာြပီး​​​ေတာ့​​အသိ​​ေပး​​ ​​ေြကညာလိုက်ြပီ။ (ညီပါတယ်။ …… ညီညွတ်​​ေရး​​၊​ ညီညွတ်​​ေရး​​ ……… ) ကျွန်မတို့​​ ဘာပဲလုပ်ဖို့​​ ဆံုး​​ြဖတ်၊​ ဆံုး​​ြဖတ်ြပည်သူကိုအသိ​​ေပး​​ပါ့​​မယ်။ အခုဆိုလို့​​ရှိရင်ကျွန်မ တို့​​ အဖွဲ့​ချုပ်နဲ့​​ ဒါ …… အဖွဲ့​ဝင်​​ေတွနဲ့​​လည်း​​ ​​ေတွ့​ြပီး​​​ေတာ့​​​ေသ​​ေသချာချာ ​​ေြပာြပီး​​​ေတာ့​​​ေဆွး​​​ေနွး​​တာ မရှိဘူး​​။

​​ေြပာြပီး​​ ​​ေဆွး​​​ေနွး​​ြပီး​​ ကျွန်မက အဖွဲ့​ချုပ်တစ်ခုထဲနဲ့​​ လုပ်မှာ မဟုတ်ဘူး​​​ေနာ်။ ကျွန်မက​​ေနြပီး​​​ေတာ့​​ ကျွန်မတို့​​ ဒီမိုက​​ေရစီအတွက်လုပ်​​ေနတဲ့​​အစုအဖွဲ့​​​ေတွအား​​လံုး​​နဲ့​​ ကျွန်မတွဲြပီး​​ လုပ်ချင်တယ်။ ​​ေနာက်ြပီး​​​ေတာ့​​ြပည်သူကလဲအဲဒီထဲမှာ ဝင်ပါ ​​ေပး​​​ေစချင်တယ်။ တစ်ခုခုလုပ်ြပီလို့​​ ဆံုး​​ြဖတ်လိုက်လို့​​ရှိရင် ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူကို​​ေြပာြပမယ်။ ရှင်း​​ြပမယ်။ တစ်ခါ တစ်​​ေလ ဆိုရင်ြပည်သူက ကျွန်မတို့​​ လုပ်တဲ့​​ ကိစ္စ​​ေတွကိုြပည်သူက သ​​ေဘာမတူတာလည်း​​ရှိမယ်။ ဒါက​​ေတာ့​​ဒီလိုပဲ။ လူတိုင်း​​​ေတာ့​​တစ်သ​​ေဘာ တည်း​​ မြဖစ်နိုင်ဘူး​​။ အဲဒီသ​​ေဘာမတူတာကိုလက်ခံနိုင်တာလည်း​​ ဒီမိုက​​ေရစီရဲ့​​သ​​ေဘာတရား​​တစ်ခုပဲ။ ဒါ​​ေပမယ့်​​လည်း​​ ကျွန်မတို့​​ ရှင်း​​ြပမယ်။ ဘာြဖစ်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ ဒီလိုလုပ်ရသလဲ။ ြပည်သူသ​​ေဘာမတူ​​ေပမယ့်​​လည်း​​ ဘာြဖစ်လို့​​ လုပ်ရတာလည်း​​ ဆို​​ေတာ့​​ြပည်သူကိုစည်း​​ရံုး​​ ယူရမှာ​​ေပါ့​​။

စည်း​​ရံုး​​တယ်ဆိုတာ ဒါပဲ​​ေလ။ ြပည်သူရဲ့​​ယံုြကည်မ_၊​ နား​​လည်မ_အဲဒါကိုရ​​ေအာင်လုပ်မယ်။ မဲရ​​ေအာင်လုပ်တာ မဟုတ်ဘူး​​။ အဲဒီ​​ေတာ့​​ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​ နား​​လည်မ_ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​ ​​ေထာက်ခံမ_အဲဒါ​​ေတွကိုရယူြပီး​​ ​​ေတာ့​​ဆက်လုပ်သွား​​မယ်။ အခုချိန်မှာ တိတိကျကျ မ​​ေြပာနိုင်တာကို ကျွန်မ ​​ေတာင်း​​ပန်ပါတယ်။ ဒီအချိန်မှာ အခုပဲထွက်လာြပီး​​​ေတာ့​​ဒါလုပ်မယ်၊​ ဒါလုပ်မယ်၊​ ဒါလုပ်မယ် ​​ေြပာတာလည်း​​ ဒါ မစဉ်း​​စား​​၊​ မဆင်ြခင်ဘဲနဲ့​​ ​​ေြပာတဲ့​​စကား​​လည်း​​ ြဖစ်နိုင်တယ်။ ကျွန်မတို့​​ ဒီအချိုး​​ အ​​ေကွ့​မှာ ြပည်သူ​​ေတွရဲ့​​အသံ​​ေတွကိုအများ​​ြကီး​​ ြကား​​ချင်ပါတယ်။ အဲဒီအသံ​​ေတွကိုနား​​​ေထာင် ြပီး​​​ေတာ့​​​ေရှ့​ခရီး​​ကိုဘယ်လိုဆက်ြပီး​​​ေတာ့​​သွား​​မလဲဆိုတာ။

သွား​​သင့်​​လဲဆိုတာ ကျွန်မတို့​​ ဆံုး​​ြဖတ် မယ်။ ဒါ​​ေပမယ့်​​​ေစာ​​ေစာက ကျွန်မတို့​​ ​​ေြပာသလိုပဲအ​​ေရး​​ြကီး​​ဆံုး​​ဟာ ြပည်သူရဲ့​​အင်အား​​နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ လုပ်မယ်။ ဒီမိုက​​ေရစီလိုချင်တဲ့​​ အစုအဖွဲ့​​​ေတွအား​​လံုး​​နဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ လက်တွဲြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်မယ်။​​ေနာက်ြပီး​​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​​ဟာ ဒီကျွန်မတို့​​ နိုင်ငံမှာ ရင်ြကား​​​ေစ့​​​ေရး​​အတွက်ကျွန်မတို့​​ လုပ်သွား​​မယ်။

ရင်ြကား​​​ေစ့​​​ေရး​​အတွက်လုပ်သွား​​ြပီး​​​ေတာ့​​ြပည်သူ​​ေတွအနည်း​​ဆံုး​​ နာမယ့်​​နည်း​​နဲ့​​၊​ လံုး​​လံုး​​မနာဘူး​​လို့​​ လည်း​​ကျွန်မမ​​ေြပာနိုင်ဘူး​​။ ဒါက ဒီလိုကျွန်မ အာမခံလိုက်လို့​​ရှိရင်ဒါလည်း​​ လာဘ်​​ေပး​​တာတစ်မျိုး​​ပဲ။ ကျွန်မတို့​​နဲ့​​ လိုက်လို့​​ မနာ​​ေစရဘူး​​ ဆိုတာ အဲဒီလိုလည်း​​ ကျွန်မ​​ေြပာလို့​​ မရဘူး​​။ နာချင်လည်း​​ နာတာပဲ။ ကျွန်မတို့​​လည်း​​ ခံရတာပဲ။ ကျွန်မတို့​​ လုပ်​​ေဖာ်ကိုင်ဖက်​​ေတွလည်း​​ ခံရတာပဲ။ ဒါ​​ေပမယ့်​​လည်း​​ ြပည်သူ လူထုအနည်း​​ဆံုး​​ နာမယ့်​​နည်း​​​ေတွကိုကျွန်မတို့​​ ရှာြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်ပါ့​​မယ်။ ြပည်သူကလည်း​​ တစ်ခါတစ်​​ေလ နည်း​​နည်း​​ အနာခံရမယ်ဆိုရင်​​ေတာ့​​သည်း​​ခံြပီး​​ အနာခံပါလို့​​။ ကျွန်မ အခုကတည်း​​က ​​ေြပာထား​​ချင်ပါ တယ်။ လို​​ေတာ့​​လိုချင်ပါတယ်။ အနာ​​ေတာ့​​မခံချင်ပါဘူး​​။

အဲဒီလို​​ေတာ့​​မလုပ်နဲ့​​။ သည်း​​ခံ​​ေနတာ ြကာြပီဆို​​ေတာ့​​မဟုတ်တဲ့​​ဟာ​​ေတွကိုသည်း​​ခံ​​ေနတာလား​​။ သည်း​​ခံသင့်​​တာ ​​ေတွကိုသည်း​​ခံ​​ေန တာလား​​။ ကျွန်မ ​​ေြပာချင်တယ်​​ေနာ်။ ဟိုအမှား​​နဲ့​​ အမှန်ကိုခွဲြခား​​ြပီး​​​ေတာ့​​သိရမယ်။ အမှန်ဘက်က​​ေန ရပ်တည်ရဲတဲ့​​သတ္တိရှိရမယ်။ အမှား​​နဲ့​​ အမှန်ဆိုတာ တစ်ချိန်နဲ့​​ တစ်ချိန်နဲ့​​ တူတာ မဟုတ်ဘူး​​။ အချိန်​​ေတွ​​ေြပာင်း​​သလိုအ​​ေြခအ​​ေန​​ေတွ​​ေြပာင်း​​သလိုအ​​ေြဖ​​ေတွကလည်း​​ ​​ေြပာင်း​​​ေန တယ်။ ဒါ​​ေပမယ့်​​အဲဒီဟာကိုလုပ်သင့်​​တာ မလုပ်သင့်​​တာက​​ေတာ့​​ဆင်ြခင်ြပီး​​​ေတာ့​​ကိုယ့်​​ရဲ့​​ကိုယ့်​​ရဲ့​​ လိပ်ြပာ၊​ ဒါဘယ်လို​​ေြပာသလဲ​​ေဖ​​ေဖ​​ေြပာခဲ့​​တဲ့​​စကား​​တစ်ခွန်း​​ရှိပါတယ်။ သူ့​​လိပ်ြပာရဲ့​​ခံုရံုး​​​ေရှ့​မှာ သူ မား​​မား​​မတ်မတ်ရပ်ြပီး​​​ေတာ့​​အစစ်ခံရဲတယ်တဲ့​​။ (ြကိုက်တယ်၊​ ြကိုက်တယ်………) ကျွန်မရဲ့​​လိပ်ြပာခံုရံုး​​ ​​ေရှ့​မှာလည်း​​ ​​ေန့​​တိုင်း​​ မတ်တပ်ရပ်ြပီး​​​ေတာ့​​၊​ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွလဲ ဒီလိုပဲကိုယ့်​​ရဲ့​​လိပ်ြပာခံုရံုး​​​ေရှ့​မှာ ​​ေန့​​တိုင်း​​ မတ်တပ်ရပ်ြပီး​​​ေတာ့​​မား​​မား​​မတ်မတ်အစစ်ခံြကည့်​​ြကပါ။ အဲဒီလိုအစစ်ခံြကည့်​​တဲ့​​အခါ ကိုယ်ဟာ လုပ်သင့်​​လုပ်ထိုက်တာ​​ေတွကိုလုပ်​​ေနသလား​​ ဆိုတဲ့​​အ​​ေြဖက ​​ေပါ်လာပါလိမ့်​​မယ်။ အဲဒီလို​​ေပါ်လာလို့​​ရှိရင်ကျွန်မတို့​​ရဲ့​​အင်အား​​​ေတွက အရမ်း​​တန်ဖိုး​​တက်မှာ။

အင်အား​​ဆိုတာ မှန်မှန်ကန်ကန်သံုး​​မှတကယ့်​​ကိုအဖိုး​​တန်တာ၊​ မှန်မှန်ကန်ကန်သံုး​​တဲ့​​အင်အား​​ရဲ့​ အာနိသင်ကိုဘယ်သူမှြဖိုလို့​​မရဘူး​​။ အဲဒါကို​​ေတာ့​​မှတ်ထား​​ြကမှ။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွကို​​ေလ ကိုယ် ချင်း​​စာတဲ့​​စိတ်၊​ တစ်​​ေယာက်နဲ့​​ တစ်​​ေယာက်နား​​လည်တဲ့​​စိတ်၊​ တစ်​​ေယာက်ကိုတစ်​​ေယာက်သည်း​​ခံ တဲ့​​စိတ်က​​ေလး​​၊​ အခုနည်း​​နည်း​​ စမ်း​​ြကည့်​​ရ​​ေအာင်၊​ နည်း​​နည်း​​စမ်း​​ြကည့်​​မယ်​​ေနာ်။ နည်း​​နည်း​​စမ်း​​ြကည့်​​ မယ်ဆို​​ေတာ့​​။ စမ်း​​ြကည့်​​မယ်။ ဟိုဘက်ကလူ​​ေတွက မြကား​​ရလို့​​ဆိုြပီး​​​ေတာ့​​​ေအာ်​​ေနြကတယ်။

အဲဒီ ​​ေတာ့​​ကျွန်မလည်း​​ ​​ေြပာတာြပီး​​​ေတာ့​​မယ်။ အဲဒီ​​ေတာ့​​ဒီ​​ေရှ့​က လူ​​ေတွက ဟိုဘက်ကိုနည်း​​နည်း​​ထွက် သွား​​ြပီ​​ေတာ့​​ဟိုဘက်ကလူ​​ေတွကို​​ေနရာ​​ေပး​​ပါလား​​။ (​​ေပး​​မယ်​​ေဟ့​​…… ​​ေပး​​မယ်………) …… အြကိမ်ြကိမ်အခါခါ ​​ေြပာခဲ့​​ပါတယ်။ အင်အား​​​ေတွမရှိရင်ကျွန်မတို့​​လုပ်တဲ့​​အလုပ် ​​ေတွဟာ ​​ေအာင်ြမင်နိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး​​။ အဲဒီ​​ေတာ့​​အင်အား​​​ေတွကိုစနစ်တကျလုပ်မှပဲစနစ်တကျ

သံုး​​မှပဲထိ​​ေရာက်မှာ ဒီ​​ေတာ့​​နည်း​​နည်း​​​ေလး​​ စနစ်တကျြဖစ်​​ေအာင်ဘယ်လိုလုပ်မလဲ။ ကျွန်မ​​ေြပာြပမယ်။ အ​​ေရှ့​ကလူ​​ေတွက မတ်တပ်ထတဲ့​​အခါ ​​ေနာက်ကလူ​​ေတွက စိတ်တိုြကတယ်။ အဲဒီ​​ေတာ့​​ကျွန်မ​​ေြပာ ချင်တာ အ​​ေရှ့​ကလူ​​ေတွကလည်း​​ အြကာြကီး​​ မထပါနဲ့​​။ ​​ေနာက်ကလူ​​ေတွက ခဏ​​ေလာက်ထတာကို သည်း​​ညည်း​​ ခံြကပါ။။ ခဏထတာပဲဘာြဖစ်လဲ။ တစ်ချိန်လံုး​​ ထရင်​​ေတာ့​​တစ်မျိုး​​​ေပါ့​​။ ​​ေနာက်ြပီး​​​ေတာ့​​မှာပါရ​​ေစ။ ​​ေမျှာ်လင့်​​​ေနရံုနဲ့​​ ရမှာမဟုတ်ဘူး​​။ လိုချင်​​ေနရံုနဲ့​​ ရမှာ မဟုတ်ဘူး​​။ လိုချင်တာ ရ​​ေအာင်ကိုလုပ်တတ်မှ၊​ လုပ်ရဲမှ၊​ လုပ်နိုင်မှ……… ကျွန်မတို့​​ အ​​ေကာင်း​​ဆံုး​​ နည်း​​လမ်း​​​ေတွ ရှာြပီး​​​ေတာ့​​ကိုယ်လိုချင်တဲ့​​ပန်း​​တိုင်ကို​​ေရာက်​​ေအာင်သွား​​ရမယ်။ ကျွန်မက အမျိုး​​သား​​ ရင်ြကား​​ ​​ေစ့​​​ေရး​​ကိုအြမဲတမ်း​​ ယံုြကည်တယ်။

ဒီနည်း​​ကိုသွား​​ကိုသွား​​ရမယ်ဆိုတာ ကျွန်မယံုြကည်တယ်။ ​​ေထာက်ခံ​​ေနတဲ့​​သူ​​ေတွ​​ေရှ့​မှာ (လက်ခုပ်သံများ​​ ဆူညံပွက်​​ေလာရိုက်လျက်) ကျွန်မယံုြကည်တာ လူ့​​အခွင့်​​အ​​ေရး​​ကိုယံုြကည်တယ်။ တရား​​ဥပ​​ေဒ စိုး​​မိုး​​​ေရး​​ကိုယံုြကည် တယ်။ အဲဒါ​​ေတွအတွက်​​ေတာ့​​ကျွန်မ အြမဲတမ်း​​ လုပ်​​ေဆာင်သွား​​မှာပါ။

ပုဂ္ဂိုလ်​​ေရး​​အရ ဘယ်သူ့​​ကို မုန်း​​လို့​​၊​ ဘယ်ဝါ့​​ကိုမုန်း​​လို့​​ ဆိုြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်​​ေနတာမဟုတ်ဘူး​​။ အဲဒီစိတ်​​ေတွကျွန်မမရှိဘူး​​။ အချိန်လည်း​​ မရှိဘူး​​။ ဒီ​​ေလာကြကီး​​မှာ အလုပ်အများ​​ဆံုး​​ (လက်ခုပ်သံများ​​ ……) အခုကျွန်မ ထိန်း​​သိမ်း​​ခံ​​ေနရတဲ့​​ကာလတစ်​​ေလျှာက်ကျွန်မရဲ့​​လံုြခံု​​ေရး​​အတွက်တာဝန်ယူတဲ့​​ တာဝန်ယူရတဲ့​​ပုဂ္ဂိုလ်​​ေတွက​​ေပါ့​​​ေနာ်ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​ခဲ့​​ပါတယ်။ ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ​​ေတာ်​​ေတာ် ​​ေကာင်း​​ခဲ့​​ပါတယ်။ ဒါ ကျွန်မ အမှန်အတိုင်း​​ ​​ေြပာတာ။ အဲဒါကိုလည်း​​ ကျွန်မတန်ဖိုး​​ထား​​ပါတယ်။ ​​ေကျး​​ဇူး​​ တင်ပါတယ်။ ထပ်ြပီး​​​ေတာ့​​ဒီလိုပဲ​​ေနရာအမျိုး​​မျိုး​​မှာ ကဏ္ဍအမျိုး​​မျိုး​​မှာ ​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန်တစ် ​​ေယာက်ကိုတစ်​​ေယာက်​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန်ဆက်ဆံြပီး​​ လုပ်​​ေဆာင်သွား​​​ေစချင်တယ်။

အဲဒီလိုကျွန်မ အ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန်ဆက်ဆံသလိုြပည်သူ​​ေတွအား​​လံုး​​အ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန် ဆက်ဆံ​​ေစချင်တယ်။ (လက်ခုပ်သံများ​​ ဆူညံပွက်​​ေလာရိုက်လျက်……) ကျွန်မလိုပဲြပည်သူ​​ေတွအ​​ေပါ်မှာ အကျယ်ချုပ်ချြပီး​​​ေတာ့​​မဆက်ဆံ​​ေစချင်ဘူး​​ (လက်ခုပ်သံများ​​ ဆူညံပွက်​​ေလာရိုက်လျက်……) ကျွန်မအ​​ေပါ်မှာ ​​ေကာင်း​​​ေကာင်း​​မွန်မွန်ဆက်ဆံသလိုြပည်သူ​​ေတွအ​​ေပါ်မှာလည်း​​ ​​ေကာင်း​​ ​​ေကာင်း​​မွန်မွန်ဆက်ဆံပါလို့​​ ကျွန်မက ​​ေမတ္တာရပ်ခံပါတယ်။ ​​ေကာင်း​​မွန်တဲ့​​ကိစ္စကိုတန်ဖိုး​​ထား​​ရမယ်။

​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ထိုက်သူကို​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ရမယ်။ ကိုယ်မြကိုက်လို့​​ အား​​လံုး​​မ​​ေကာင်း​​ဘူး​​လို့​​ ​​ေြပာလို့​​ မြဖစ်ဘူး​​။ ​​ေကာင်း​​တာလည်း​​ ရှိတယ်။ မ​​ေကာင်း​​တာလည်း​​ ရှိတယ်။ မ​​ေကာင်း​​တာ မ​​ေကာင်း​​ဘူး​​ ​​ေြပာရင်လည်း​​ စိတ်ဆိုး​​​ေနလို့​​ မြဖစ်ဘူး​​။ မလုပ်နဲ့​​။ (လက်ခုပ်သံများ​​ မစဲ……) လူတစ်​​ေယာက်ရဲ့​​​ေကျး​​ဇူး​​ကိုပွဲထုတ်ရတာ​​ေလာက်အင်မတန်မှအား​​ရစရာ ​​ေကာင်း​​တာ မရှိဘူး​​။ အင်မတန်မှအား​​ရစရာ ​​ေကာင်း​​တယ်။ အင်မတန်မှ​​ေကျနပ်စရာ​​ေကာင်း​​တယ်။ ကျွန်မက လုပ်ချင်ပါတယ်။ ​​ေကျး​​ဇူး​​တင်စရာ ​​ေတွသာ လုပ်ြကစမ်း​​ပါ ကျွန်မက တစ်ချိန်လံုး​​​ေခါ်ြပီး​​ ​​ေကျး​​ဇူး​​တင်​​ေန ပါ့​​မယ်။ အခုလည်း​​ ြပည်သူ​​ေတွကို​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ရမှာပဲ။ ​​ေကျး​​ဇူး​​တင်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့​​ ဗမာ​​ေတွရဲ့​​သတ္တိက ​​ေကာက်ရိုး​​မီး​​လိုပဲလို့​​ ခဏခဏ​​ေြပာတာ ကျွန်မလံုး​​ဝ မြကိုက်ဘူး​​။

အဲဒါဟာ ကျွန်မတို့​​ ြဖစ်သင့်​​တဲ့​​ ကိစ္စမဟုတ်ဘူး​​။ အဲဒီလိုမြဖစ်ရဘူး​​။ လူဆိုတာ လူြဖစ်ကာမှလူပီပီ​​ေနရတယ်။ လူ့​​သိက္ခာ ဆိုတာရှိတယ်။ လူ့​​အခွင့်​​အ​​ေရး​​ ​​ေြကညာစာတမ်း​​မှာ ဘာနဲ့​​ စလဲဆို​​ေတာ့​​လူတိုင်း​​၊​ လူတိုင်း​​ဟာ ​​ေမွး​​ရာပါ ဂုဏ်သိက္ခာရှိ တယ်။ အဲဒီဂုဏ်သိက္ခာကိုထိန်း​​သိမ်း​​ရမယ်။ (လက်ခုပ်သံများ​​ ဆူညံလျက်) သိက္ခာကိုထိန်း​​သိမ်း​​ရမယ်။ အဲဒါကို​​ေြပာတာ။ ြပည်သူ​​ေတွအတွက်ပဲလုပ်​​ေပး​​၊​ ြပည်သူ​​ေတွ အတွက်ပဲလုပ်​​ေပး​​လို့​​။ လူတိုင်း​​၊​ လူတိုင်း​​ဟာ ကိုယ့်​​တာဝန်ကို​​ေကျပွန်ရမယ်။ အဲဒီလိုလုပ်နိုင်မှကျွန်မတို့​​ နိုင်ငံတိုး​​တက်မှာ။ ကျွန်မတို့​​ နိုင်ငံမတိုး​​တက်လား​​။ တိုး​​တက်လား​​ဆိုတာ။

ကျွန်မထက်ြပည်သူ​​ေတွ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​သိတယ်။ မတိုး​​တက်လို့​​ ဘယ်သူ့​​​ေြကာင့်​​၊​ ဘယ်ဝါ့​​​ေြကာင့်​​လို့​​ ​​ေြပာမယ့်​​အစား​​ ကျွန်မတို့​​ အား​​လံုး​​ လက်ညီတက်ညီနဲ့​​ လက်တွဲြပီး​​​ေတာ့​​တိုး​​တက်​​ေအာင်လို့​​လုပ်နိုင်ဖို့​​ အခွင့်​​အ​​ေရး​​​ေတွ​​ေပး​​ပါလို့​​ပဲ။ အဲဒီလိုပဲကျွန်မ​​ေြပာချင်တယ်။ လက်ြဖန့်​​ြပီး​​ ​​ေတာင်း​​တာလဲမြကိုက်ဘူး​​။ ကိုယ်ကိုယ်တိုင်လည်း​​ လက်ြဖန့်​​ မ​​ေတာင်း​​ချင်ဘူး​​။ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူကလည်း​​ လက်ြဖန့်​​ြပီး​​​ေတာ့​​ ​​ေတာင်း​​ချင်တဲ့​​ စိတ်မရှိဘူး​​လို့​​ ယံုြကည်တယ်။ (ဟုတ်ပါတယ်။ ဟုတ်ပါတယ်……… ) ကျွန်မတို့​​ တိုး​​တက်​​ေရး​​အတွက်၊​ ကိုယ့်​​ရပိုင်ခွင့်​​​ေတွကိုလိုချင်တယ်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ ယံုြကည် တယ်။ ကိုယ့်​​တိုး​​တက်​​ေရး​​အတွက်လုပ်ပိုင်ခွင့်​​​ေတွရ​​ေအာင်လို့​​ ကျွန်မတို့​​ လုပ်​​ေပး​​ရမယ်။ ​​ေနာက်ြပီး​​​ေတာ့​​ အား​​လံုး​​ကိုလိုက်ြပီး​​​ေတာ့​​ထမင်း​​​ေဝဖို့​​ မဟုတ်ဘူး​​။ ကိုယ့်​​ထမင်း​​ကိုယ်ဝ​​ေအာင်ရှာနိုင်တဲ့​​အရည်အချင်း​​ ​​ေတွ၊​ အခွင့်​​အလမ်း​​​ေတွရှိဖို့​​။


(လက်ခုပ်ဩဘာသံများ​​ ဆူညံလျက်) ကျွန်မတို့​​ ဆက်လုပ်သွား​​မယ့်​​အလုပ်​​ေတွဟာ ကျွန်မတို့​​ ဒီမိုက​​ေရစီကိုယံုြကည်တဲ့​​အစု အဖွဲ့​​​ေတွနဲ့​​ တိုင်တိုင်ပင်ပင်လုပ်သွား​​မယ်။ အမျိုး​​သား​​ဒီမိုက​​ေရစီအဖွဲ့​ချုပ်ဆိုြပီး​​ အဲဒီလိုကျွန်မတို့​​ ထီး​​ထီး​​ ြကီး​​ လုပ်သွား​​မှာ မဟုတ်ဘူး​​။ အများ​​နဲ့​​ တူတူလက်တွဲြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်သွား​​မယ်။ အဲဒီအများ​​ကိုဝန်း​​ရံရမှာ ြပည်သူပဲ။ ြပည်သူ​​ေတွမဝန်း​​ရံဘဲကျွန်မတို့​​ ဘာမှလုပ်လို့​​မရဘူး​​။ ြပည်သူတို့​​ အကူအညီကိုလိုလို့​​ ကျွန်မ တို့​​ ​​ေတာင်း​​တယ်။ ​​ေတာင်း​​တဲ့​​အခါြကရင်ကျွန်မတို့​​အ​​ေပါ်မှာ ယံုယံုြကည်ြကည်လိုလိုလား​​လား​​နဲ့​​ ဒီအင် အား​​​ေတွနဲ့​​ ပံ့​​ပိုး​​​ေပး​​ပါလို့​​။ အခုကတည်း​​က​​ေန ​​ေမတ္တာရပ်ခံထား​​ပါတယ်။ အဲဒီ​​ေတာ့​​အား​​​ေတွ​​ေမွး​​ထား​​။ ထမင်း​​များ​​များ​​စား​​ထား​​လို့​​ ​​ေြပာရမှာလည်း​​ အား​​နာတယ်။ ထမင်း​​သိပ်မရှိဘူး​​ဆိုရင်ဘယ်လိုြပန်​​ေြဖ ရမလဲလို့​​။ အား​​​ေတွ​​ေမွး​​ထား​​ြက။ ကိုယ်ကိုကိုယ်…… စိတ်အား​​​ေရာ၊​ ခန္ဓာကိုယ်အား​​​ေရာ ​​ေမွး​​ထား​​ြက။ အဲဒီအား​​​ေတွနဲ့​​ ကျွန်မတို့​​ အတူတူလက်တွဲြပီး​​လုပ်မယ်။ ကျွန်မတို့​​ အတူလက်တွဲြပီး​​ လုပ်ြကြပီဆိုလို့​​ရှိရင် ပန်း​​တိုင်ကို​​ေရာက်​​ေအာင်ကျွန်မပွင့်​​ပွင့်​​လင်း​​လင်း​​ပဲ​​ေြပာမယ်​​ေနာ်။

ကျွန်မတို့​​ လူ​​ေတွထဲမှာ ပန်း​​တိုင် ​​ေရာက်တဲ့​​ဟာကိုမြမင်လိုက်ရတဲ့​​သူ​​ေတွအများ​​ြကီး​​ပဲ။ ဒါ​​ေပမယ့်​​ဒီမှန်ကန်တဲ့​​ပန်း​​တိုင်ကိုရည်မှန်း​​ြပီး​​ ​​ေလျှာက်သွား​​ရတယ်ဆိုတဲ့​​ဘဝတစ်ခုရဲ့​​တန်ဖိုး​​က ဘယ်လိုမှြဖတ်လို့​​ မရဘူး​​။ လူတိုင်း​​က အနိစ္စသ​​ေဘာ မကင်း​​ ပါဘူး​​။ တစ်​​ေန့​​ကျ ကိစ္စြပီး​​သွား​​မှာပဲ။ ဒါ​​ေပမယ့်​​မြပီး​​ခင်အချိန်အတွင်း​​မှာ အနည်း​​ဆံုး​​ ကိုယ်ဘယ် လို​​ေနခဲ့​​တယ်။ ထိုင်ခဲ့​​တယ်ဆိုတာ သိြကဖို့​​။ ကျွန်မတို့​​ ​​ေတွ့​တုန်း​​မှာ ကျွန်မတို့​​ရဲ့​ကွယ်လွန်သွား​​တဲ့​​ လုပ်​​ေဖာ်ကိုင်ဖက်​​ေတွ၊​ ဒီမိုက​​ေရစီရဲ​​ေဘာ်ရဲဘက်​​ေတွကိုကျွန်မဂုဏ်ြပုချင်တယ်။ အခုအထိြပင်း​​ြပ​​ေနြက တဲ့​​ကျွန်မတို့​​ရဲ့​ဒီမိုက​​ေရစီလုပ်​​ေဖာ်ကိုင်ဖက်၊​ ရဲ​​ေဘာ်ရဲဘက်​​ေတွကိုဂုဏ်ြပုချင်တယ်။

အား​​လံုး​​ အြမန်ဆံုး​​ လုပ်နိုင်ပါ​​ေစလို့​​ ကျွန်မတို့​​ ြပည်သူ​​ေတွက ဝိုင်း​​ြပီး​​ …… (လက်ခုပ်သံဩဘာသံများ​​ အ​​ေမစုကျန်း​​မာပါ​​ေစ၊​ ချမ်း​​သာပါ​​ေစဆို​​ေသာ အသံများ​​ မစဲ​​ေတာ့​​​ေပ။) ြပီး​​ပါြပီ။ ။(မှတ်ချက်။ ။ ပရိသတ်များ​​၏ ဩဘာသံများ​​၊​ လက်ခုပ်သံများ​​၊​ အသံကူး​​ယူမ_ချို့​​ယွင်း​​ချက်များ​​​ေြကာင့်​​ စာသား​​အြဖစ်​​ေြပာင်း​​လဲ​​ေရး​​သား​​ရာတွင်အကျအ​​ေပါက်အချို့​ ကျန်ရှိနိုင်ပါ​​ေြကာင်း​​ ြကိုတင်​​ေမတ္တာ ရပ်ခံအပ်ပါသည်။)


အမျိုး​​သား​​ြပန်လည်သင့်​​ြမတ်​​ေရး​​နှင့်​​ဒီမိုက​​ေရစီအင်အား​​စုများ​​အဖွဲ့​​က ဝါရင့်​​နိုင်ငံ​​ေရး​​သမား​​ ြကီး​​များ​​ သက်ြကီး​​ပူ​​ေဇာ်ပွဲကိုနိုဝင်ဘာလ (၂၀) ရက်​​ေန့​​က မရမ်း​​ကုန်း​​ြမို့​နယ်ရှိသခင်သိန်း​​​ေဖ​​ေနအိမ် တွင်ြပုလုပ်ခဲ့​​ရာ​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်နှင့်​​တိုင်း​​ရင်း​​သား​​​ေခါင်း​​​ေဆာင်များ​​တက်​​ေရာက်ခဲ့​​ြပီး​​ အမျိုး​​သား​​ ြပန်လည်သင့်​​ြမတ်​​ေရး​​နှင့်​​ဒုတိယပင်လံုညီလာခံ​​ေဖာ်​​ေဆာင်​​ေရး​​လ_ပ်ရှား​​ရန်​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်ကို ​​ေခါင်း​​​ေဆာင်အြဖစ်တရား​​ဝင်အသိအမှတ်ြပုတာဝန်​​ေပး​​အပ်ခဲ့​​ပါတယ်။

​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်ကလည်း​​ အဆိုပါအခမ်း​​အနား​​တက်​​ေရာက်လာသူများ​​၊​ နိုင်ငံ​​ေရး​​သမား​​များ​​နှင့်​​သတင်း​​မီဒီယာများ​​ကို(၁၀) မိနစ်နီး​​ ပါး​​ြကာြမင့်​​​ေသာ မိန့်​ခွန်း​​တရပ်​​ေြပာဆိုခဲ့​​ြပီး​​ အဆိုပါမိန့်​ခွန်း​​မှာ သူမလွတ်​​ေြမာက်ြပီး​​​ေနာက်ဒုတိယ အြကိမ်​​ေြပာဆို​​ေသာ နိုင်ငံ​​ေရး​​မိန့်​ခွန်း​​ဟုဆိုရ​​ေပမည်။ အဆိုပါမိန့်​​ခွန်း​​ကိုမူရင်း​​အတိုင်း​​ ြပန်လည်​​ေဖာ်ြပ လိုက်ပါတယ်။ ​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်“ကျွန်မတို့​တိုင်း​​ရင်း​​သား​​​ေတွဟာ ကျွန်မတို့​ရဲ့​လုပ်​​ေဖာ်ကိုင်ဖက်ဟုတ်ရဲ့​လား​​ဆိုတာ ကျွန်မ တို့​ြပရမယ်။ ကျွန်မတ​​ေယာက်တည်း​​ ကျွန်မသ​​ေဘာနဲ့​ ထမ်း​​​ေဆာင်သွား​​လို့​ မြဖစ်ပါဘူး​​။ အခုဒီမှာ ​​ေရာက်​​ေနတာကမျိုး​​ဆက်​​ေတွကလည်း​​စံုတယ်။ လူြကီး​​​ေတွ၊​ အခုလာြပီး​​​ေြပာ​​ေနတဲ့​​ဘဘတို့​ရဲ့​ မျိုး​​ဆက်​​ေတွ၊​ကျွန်မတို့​ရဲ့​မျိုး​​ဆက်​​ေတွကျွန်မ တို့​ထက်ငယ်တဲ့​​(၈၈) မျိုး​​ဆက်​​ေတွ၊​ (၈၈) ထက်ငယ်တဲ့​​လူငယ်​​ေတွ၊​ မျိုး​​ဆက်​​ေတွ၊​ ဒီမျိုး​​ဆက်​​ေတွ၊​ မျိုး​​ဆက်​​ေတွက ဒီတာဝန်​​ေတွကိုဆက်ြပီး​​ထမ်း​​​ေဆာင်သွား​​ရမယ်။

ညီလာခံတခုထက်အ​​ေရး​​ြကီး​​တာက စိတ်ဓာတ်ပဲ။ ကျွန်မတို့​က ပင်လံုစိတ်ဓာတ်ကိုဆက်ြပီး​​ရှင်သန်​​ေအာင်လုပ်သွား​​ဖို့​က ​​ေနာင်မျိုး​​ဆက် ​​ေတွမှာလည်း​​ တာဝန်ရှိတယ်။ အလုပ်တခုက ညီလာခံတခုနဲ့​ ြပီး​​သွား​​တာမဟုတ်ဘူး​​။ ဒီညီလာခံက​​ေန ြပီး​​​ေတာ့​​အ​​ေကာင်အထည်​​ေဖာ်လိုက်တဲ့​​ကိစ္စ​​ေတွကိုအဓိပ္ပာယ်ရှိရှိနဲ့​​ ဆက်ြပီး​​ ကျွန်မတို့​နိုင်ငံအတွက် ရပ်တည်သွား​​နိုင်ဖို့​ဆိုတာ အား​​လံုး​​ရဲ့​တာဝန်ြဖစ်တယ်။ ဒီမျိုး​​ဆက်တခုနဲ့​​မြပီး​​သွား​​ဘူး​​။ မျိုး​​ဆက်​​ေတွ၊​ မျိုး​​ဆက်​​ေတွဆက်ြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်ရဦး​​မယ်။ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​​ေတွအား​​လံုး​​ ညီညီညွတ်ညွတ်နဲ့​လုပ်ရမယ်။ အခု ဒီလိုဝါရင့်​​နိုင်ငံ​​ေရး​​သမား​​ြကီး​​​ေတွကန်​​ေတာ့​​ပူ​​ေဇာ်ပွဲမှာ ဒီလိုကိစ္စ​​ေတွအတွက်ဆံုဆည်း​​ြပီး​​လုပ်ြကတာ အင်မတန်မှသင့်​​​ေတာ်တယ်လို့​ ကျွန်မထင်တယ်။ တစ်နည်း​​အား​​ြဖင့်​​ဆိုလို့​​ရှိရင်ဝါရင့်​​နိုင်ငံ​​ေရး​​သမား​​ ြကီး​​များ​​၊​ လူြကီး​​များ​​က ကျွန်မတို့​ကိုလက်ဆင့်​​ကမ်း​​ြပီး​​ တာဝန်​​ေပး​​လိုက်တဲ့​​သ​​ေဘာပဲ။ အဲဒီ​​ေတာ့​​ကျွန်မတို့​ကလည်း​​ အခုထက်​​ေတာင်ပိုြပီး​​ လုပ်​​ေဆာင်ရမှာ​​ေပါ့​​။ ကျွန်မတို့​​ြပီး​​လို့​​ရှိ ရင်လူလတ်ပိုင်း​​၊​ လူငယ်ပိုင်း​​ အဆင့်​​ဆင့်​​လုပ်သွား​​ရမယ်။ ဘယ်​​ေတာ့​​မှနိုင်ငံ​​ေရး​​ဆိုတာ ြပီး​​တယ်လို့​ မရှိဘူး​​။ နိုင်ငံ​​ေရး​​ဆိုတာ လူတိုင်း​​ ဘယ်သူနဲ့​​မှလည်း​​ ကင်း​​တယ်လို့​ မရှိဘူး​​။ ဘယ်​​ေတာ့​​မှြပီး​​ဆံုး​​သွား​​ တယ်လို့​လည်း​​ မရှိဘူး​​။

“​​ေဒါ်​​ေအာင်ဆန်း​​စုြကည်၏ ဒုတိယ​​ေြမာက်နိုင်ငံ​​ေရး​​မိန့်​ခွန်း​​”

ဒုတိယပင်လံုလို့​ပဲ​​ေြပာ​​ေြပာ ကျွန်မ (၂၁) ရာစုနှစ်ပင်လံုလို့​ ​​ေြပာချင်တာက (၂၁) ရာစုနှစ် အြမင်​​ေတွနဲ့​လည်း​​ကိုက်​​ေအာင်၊​ (၂၁)ရာစုမှာ ရမယ့်​​အခွင့်​​အ​​ေရး​​​ေတွ၊​ လုပ်ပံုလုပ်နည်း​​၊​ လမ်း​​​ေြကာင်း​​ ​​ေတွနဲ့​ ကိုက်​​ေအာင်ဆိုြပီး​​​ေတာ့​​ကျွန်မကလုပ်လိုက်တာပါ။ လူြကီး​​​ေတွ​​ေြပာတဲ့​​ဒုတိယပင်လံုဆိုတဲ့​​ စကား​​ကိုဖယ်ရှား​​တဲ့​​သ​​ေဘာလည်း​​မဟုတ်ပါဘူး​​။ ထပ်ြပီး​​​ေတာ့​​ြဖည့်​​ဆည်း​​​ေပး​​တဲ့​​သ​​ေဘာလို့​ ြမင်​​ေစ ချင်ပါတယ်။ ကျွန်မတို့​နိုင်ငံဟာ တကယ့်​​ြပည်​​ေထာင်စုစစ်စစ်ြဖစ်ဖို့​ လူတိုင်း​​မှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။

ဟုတ်တာ​​ေတာ့​​ကျွန်မက ​​ေြပာရမှာပဲ။ ကျွန်မက ဗမာဆို​​ေတာ့​​ဒီလိုအ​​ေြခအ​​ေနမှာ ​​ေြပာလို့​​မ​​ေကာင်း​​ ပါဘူး​​။ လူများ​​စုြဖစ်တဲ့​​ဗမာ​​ေတွက ပိုြပီး​​​ေတာ့​​ြကိုး​​စား​​ရမယ်။ ငါတို့​က လူများ​​စုဆိုတာ အခွင့်​​အ​​ေရး​​ယူဖို့​ မဟုတ်ဘူး​​။ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​တာဝန်ယူဖို့​။ အဲသလိုပဲြမင်ပါတယ်။ ကိုယ့်​​မှာ အင်အား​​ပိုြပီး​​​ေတာ့​​များ​​လို့​ရှိရင် တာဝန်ပိုြပီး​​​ေတာ့​​ယူရမယ်။ အခွင့်​​အ​​ေရး​​ကို​​ေလျှာ့​​ြပီး​​​ေတာ့​​ယူရမယ်။ ဒါမှလူ့​သိက္ခာနဲ့​ညီတဲ့​​ကျွန်မ တို့​​နိုင်ငံအတွက်​​ေကာင်း​​တဲ့​​အစဉ်အလာ​​ေတွြဖစ်နိုင်မှာပါ။ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​သမား​​ဆိုတဲ့​​အဓိပ္ပာယ်ကို ​​ေဖာ်ဆိုတဲ့​​အခါမှာ ဆရာြကီး​​မင်း​​သုဝဏ်ရဲ့​ “သူ့​မှာတမ်း​​ ” ဆိုတဲ့​​ကဗျာ​​ေပါ်အ​​ေြခခံြပီး​​​ေတာ့​​​ေြပာချင် တယ်။ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​သမား​​ရဲ့​ စိတ်ဓာတ်ဆိုတာ ​​ေနာက်ဆံုး​​တိုင်၊​ ​​ေနာက်ဆံုး​​ စွန်း​​တိုင်၊​ အဲဒီကဗျာကို ဖတ်ဖူး​​တဲ့​​သူ​​ေတွ၊​ မှတ်မိတဲ့​​သူ​​ေတွသိပါလိမ့်​​မယ်။

ဒီ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​သမား​​ြကီး​​က ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​မြပီး​​ခင် ကျဆံုး​​သွား​​တဲ့​​အခါကျ​​ေတာ့​​သူက ​​ေတာင်း​​ပန်သွား​​တယ်၊​ အား​​နာပါတယ်၊​ လမ်း​​ဆံုး​​ကိုသူမမီ​​ေတာ့​​ဘူး​​။ အဲဒီလိုပဲြဖစ်ရမယ်။ ကိုယ်က ဘယ်​​ေလာက်လုပ်​​ေပး​​ပါတယ်ဆိုတာ ​​ေြပာမယ့်​​အစား​​ ကိုယ်ဒါ့​​ထက်ပိုြပီး​​ ​​ေတာ့​​မလုပ်​​ေပး​​နိုင်တာကိုမ​​ေကျနပ်နိုင်ပါဘူး​​။ မလုပ်​​ေပး​​နိုင်လို့​ ​​ေတာင်း​​ပန်ပါတယ်ဆိုတဲ့​​စိတ်ဓာတ်အား​​ လံုး​​မှာ ရှိရမယ်။ အဲဒီလိုစိတ်ဓာတ်မျိုး​​နဲ့​လုပ်သွား​​ရမယ်။ အခုဆိုရင်ကမ္ဘာြကီး​​မှာ ​​ေနာက်ဆံုး​​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ကို ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​​ေပါ့​​​ေနာ်၊​ ဒီလိုသူတို့​ ​​ေခါ်ြကတယ်။ နည်း​​ပညာ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​​ေပါ့​​။ အရင်တုန်း​​က စက်မ_​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​လည်း​​ ရှိခဲ့​​တယ်။ ​​ေတာ်လှန် ​​ေရး​​အမျိုး​​မျိုး​​ရှိခဲ့​​တယ်။ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ဆိုတာက အ​​ေြပာင်း​​အလဲြကီး​​တခုပဲ။ သိသာတဲ့​​အ​​ေြပာင်း​​အလဲ ြကီး​​တခုပဲ။ အဲဒီလိုအ​​ေြပာင်း​​အလဲ​​ေတွက ကျွန်မတို့​ ကမ္ဘာြကီး​​တည်သ​​ေရွ့​ ရှိ​​ေနမှာပဲ။ ကျွန်မတို့​ အား​​လံုး​​ မှာ ​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​စိတ်ဓာတ်​​ေမွး​​တယ်ဆိုတာက အဲဒါကို​​ေြပာတာပဲ။

​​ေခတ်နဲ့​​ အညီကိုယ်ရဲ့​တာဝန်ကို ဆံုး​​ခန်း​​တိုင်​​ေအာင်ဆက်ြပီး​​ ထမ်း​​​ေဆာင်သွား​​ချင်တဲ့​​စိတ်ပဲ။ အခုကျွန်မတို့​က ​​ေခတ်နဲ့​အညီြပည်​​ေထာင်စုစိတ်ဓာတ်​​ေတွကိုဘယ်​​ေတာ့​​မဆိုခိုင်ြမဲ သထက်ပိုြပီး​​​ေတာ့​​ခိုင်ြမဲ​​ေအာင်လုပ်သွား​​ရမှာ၊​ အဆံုး​​ရှိမှာမဟုတ်ဘူး​​။ ဘယ်​​ေတာ့​​မှအဆံုး​​ရှိမှာမဟုတ် ဘူး​​။ ပင်လံုညီလာခံ၊​ ဒုတိယပင်လံုညီလာခံ​​ေခါ်ြပီး​​လို့​ရှိရင်ြပီး​​ြပီဆိုတာမျိုး​​မဟုတ်ဘူး​​။ ပင်လံုညီလာခံ ကချမှတ်တဲ့​​ဆံုး​​ြဖတ်ချက်​​ေတွကိုအ​​ေကာင်အထည်​​ေဖာ်ရမယ်၊​ ဆက်ြပီး​​ ဆက်ြပီး​​​ေတာ့​​ပင်လံုစိတ် ဓာတ်​​ေတွကိုပိုြပီး​​​ေတာ့​​ခိုင်မာ​​ေအာင်၊​ ပိုြပီး​​​ေတာ့​​ကျယ်ြပန့်​​လို့​ ြကိုး​​စား​​သွား​​ရမယ်၊​ ကျွန်မခပ်တိုတို ပဲ​​ေြပာပါရ​​ေစ။ ​​ေပး​​လိုက်တဲ့​​တာဝန်​​ေတွ၊​ အခု​​ေပး​​တဲ့​​တာဝန်​​ေတွကို​​ေကျပွန်​​ေအာင်ြကိုး​​စား​​ပါ့​​မယ်။ ဒီလို ြကိုး​​စား​​တဲ့​​​ေနရာမှာ ဝိုင်း​​ြပီး​​​ေတာ့​​အကူအညီ​​ေပး​​ြကပါ။ အြကံဉာဏ်​​ေပး​​ြကပါ။

သ​​ေဘာမတူရင်လည်း​​ သ​​ေဘာမတူဘူး​​လို့​ ​​ေြပာြကပါ။ ​​ေနာက်ြပီး​​​ေတာ့​​ဘာြဖစ်လို့​သ​​ေဘာမတူတာလဲ၊​ ကျွန်မလုပ်ပံုကိုင်ပံု​​ေတွကိုသ​​ေဘာမတူတာလား​​၊​ ဘာြဖစ်လို့​ သ​​ေဘာမတူတာလဲဆိုတာကို​​ေြပာြကပါ။ ကျွန်မက အဲဒီ ဘာြဖစ်လို့​ ဆိုတဲ့​​​ေမး​​ခွန်း​​က အင်မတန်အ​​ေရး​​ြကီး​​တယ်လို့​ ထင်ပါတယ်။ မြကိုက်ဘူး​​လို့​ ​​ေြပာရံုနဲ့​မရဘူး​​။ ြကိုက်တယ်လို့​ ​​ေြပာရံုနဲ့​​လည်း​​ မရဘူး​​။ ကိုယ့်​​မှာအ​​ေြကာင်း​​အချက်ခိုင်ခိုင်မာမာရှိရမယ်။ အဲဒီ​​ေတာ့​​မှ တဘက်က နား​​လည်နိုင်မယ်။ ဘယ်လိုြပုြပင်ရမလဲ၊​ ဘာြဖစ်လို့​​ ြပုြပင်သင့်​​သလဲဆိုတာ သ​​ေဘာ​​ေပါက် မယ်။ဒီတာဝန်ထမ်း​​​ေဆာင်ဖို့​ ဝါရင့်​​နိုင်ငံသမား​​ြကီး​​များ​​ြဖစ်တဲ့​​လူြကီး​​များ​​၊​ ကျွန်မတို့​နဲ့​ တမျိုး​​ဆက် တည်း​​ြဖစ်တဲ့​​ပုဂ္ဂိုလ်များ​​၊​ ကျွန်မတို့​ ထက်ငယ်တဲ့​​(၈၈)မျိုး​​ဆက်လို့​ ပဲဆိုပါ​​ေတာ့​​၊​ လူလတ်ပိုင်း​​၊​ ​​ေနာက်ြပီး​​တဲ့​​ တက်သစ်စြဖစ်တဲ့​​လူငယ်ပိုင်း​​​ေတွက အား​​လံုး​​ဝိုင်း​​ြပီး​​​ေတာ့​​ကူညီြကပါ။ အား​​လံုး​​ဝိုင်း​​ြပီး​​​ေတာ့​​လုပ်ြကပါ။ အား​​လံုး​​ရဲ့​တာဝန်က တ​​ေယာက်ချင်း​​၊​ တဦး​​ချင်း​​ရဲ့​တာဝန်ြဖစ်တယ်ဆိုတဲ့​​စိတ်ဓာတ်ကိုထား​​​ေစချင်တယ်။

ကျွန်မတို့​မှာ အား​​နည်း​​ချက်​​ေတွရှိလို့​ရှိရင်အား​​နည်း​​ချက်ဟာလည်း​​ လူတိုင်း​​နဲ့​​ ဆိုင်တယ်၊​ ​​ေအာင်ြမင်မ_ ကလည်း​​လူတိုင်း​​နဲ့​​ ဆိုင်တယ်ဆိုတဲ့​​စိတ်ဓာတ်ကိုထား​​​ေစချင်တယ်။ တချို့​ကျ​​ေတာ့​​အား​​နည်း​​ချက်ဆိုရင် ငါနဲ့​မဆိုင်ဘူး​​၊​ ​​ေအာင်ြမင်မ_ဆိုရင်​​ေတာ့​​သူတို့​​ပဲ၊​ သူတို့​​ပဲဆိုတာ​​ေတွက​​ေတာ့​​မြဖစ်ဘူး​​​ေနာ်။ အဲဒီစိတ် ဓာတ်ကိုကျွန်မတို့​ ဖယ်ရှား​​ရမယ်။ ပုဂ္ဂိုလ်တဦး​​ချင်း​​ ၊​ တ​​ေယာက်ချင်း​​ကလည်း​​ ဒီလိုစိတ်ဓာတ်ထား​​ရမယ်၊​ အဖွဲ့​အစည်း​​တခုချင်း​​ကလည်း​​ အဲလိုစိတ်ဓာတ်ထား​​ရမယ်။ ကျွန်မတို့​ လုပ်တာ​​ေအာင်ြမင်ရင်ဒို့​
ကွဆိုြပီး​​ အဲလို​​ေြပာတာက အင်မတန်မှမှား​​တယ်။

တချို့​ကျ​​ေတာ့​​လည်း​​ နိုင်ငံ​​ေရး​​နဲ့​ပတ်သက်လို့​ လုပ်တာသိပ်အား​​မရလို့​​ ရှိရင်အဲဒါ​ပဲဆိုြပီး​​ လက်ညိုး​​ထိုး​​တာလည်း​​ရှိတယ်။ အဲဒီနှစ်ခုစလံုး​​က မမှန်ဘူး​​။ အား​​လံုး​​တကယ်ပဲဒီတိုင်း​​ြပည်မှာ စစ်မှန်တဲ့​​စိတ်ဓာတ်​​ေတာ်လှန်​​ေရး​​ြကီး​​ကို​​ေအာင်​​ေအာင် ြမင်ြမင်လုပ်ချင်တယ်ဆိုလို့​ရှိရင်အား​​နည်း​​ချက်​​ေတွကိုလည်း​​ အား​​လံုး​​နဲ့​ ဆိုင်တယ်ဆိုတဲ့​​စိတ်ဓာတ်ထား​​ ရမယ်။ ​​ေအာင်ြမင်ချက်​​ေတွကိုလည်း​​ အား​​လံုး​​နဲ့​​ဆိုင်တယ်ဆိုတဲ့​​စိတ်ဓာတ်ထား​​ရမယ်။ ဒါကတကယ်ကို ညီညွတ်​​ေရး​​ရဲ့​အ​​ေြခခံပဲ။ ကျွန်မတို့​ ပင်လံုစိတ်ဓာတ်ကိုထူ​​ေထာင်နိုင်ရင်ကျွန်မတို့​တိုင်း​​ရင်း​​သား​​အား​​လံုး​​၊​ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​ထဲမှာ ဗမာကိုထည့်​​ြပီး​​ ​​ေြပာလိုက်မယ်၊​ ဗမာနဲ့​ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​ဆိုတာ သိပ်ြပီး​​​ေြပာစရာမလို ဘူး​​။ ကျွန်မတို့​လည်း​​ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​လူမျိုး​​ပဲ။ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​ထဲက တစုပဲ။

ကျွန်မတို့​ တိုင်း​​ရင်း​​သား​​အား​​လံုး​​ ရဲ့​လုပ်​​ေဆာင်ချက်​​ေြကာင့်​​​ေအာင်ြမင်တယ်ဆိုတာကိုပဲ​​ေရှး​​ရ_ြပီး​​​ေတာ့​​စဉ်း​​စား​​သွား​​ပါမယ်လို့​ ကျွန်မ ကတိြပုတယ်ပဲ​​ေြပာပါရ​​ေစ။ ကျွန်မကတိြပုတယ်လည်း​​ သိပ်ြပီး​​မ​​ေြပာချင်ဘူး​​။ ကတိဆိုတာ ​​ေသချာတည် နိုင်တယ်ဆိုတဲ့​​အာမခံချက်ရှိမှ။ ကျွန်မလုပ်နိုင်သ​​ေလာက်လုပ်သွား​​မယ်။ ကျွန်မတတ်နိုင်သ​​ေလာက် ဒီတာဝန်ကို​​ေကျပွန်​​ေအာင်လုပ်သွား​​ပါမယ်လို့​​ပဲ​​ေြပာပါရ​​ေစ။ ။